İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Abh sözlüğü · madde

aġız isim

41 geçiş 20 biçim 13 eser KBMaitKuTTTDLTIBManAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Ağız: “aġızları birle ayurlar” ağızlarıyla söylerler; “aġız aġrıġ igig” ağız ağrısı hastalığı; “ḳızıl aġzı ḳan teg” kırmızı ağzı kan gibi; “aġızlarıntın ört yalın öner” ağızlarından alev çıkar. Tanıklar: MaitUKB
  2. “aġız til” ağız ve dil, söz: “aġız til bezeki köni söz turur” ağzın, dilin süsü doğru sözdür. Tanıklar: AH2
  3. “adı ködrülmiş altun aġızın” Yüce Buda’nın altın ağzıyla (söylenmiş söz). Tanıklar: Abh

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aġız — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • aġız 9 (KB, TT, AH, U) · agız 1 (Man)
  • aġzı 3 (KB, DLT) · agzı 2 (IB)
  • agzın 2 (Mait) · aġzın 2 (Huast, DLT)

Çekimli biçimler (18):

aġızları 5 aġzı 3 agzı 2 agzın 2 aġzın 2 aġzıŋ 2 aġızdın 2 aġızta 2 aġızın 2 agazka 1 agzımıztın 1 agzınta 1 aġzında 1 aġzıŋa 1 aġızlar 1 aġızlarıntın 1 aġızınta 1 aġızḳa 1

Bağlamlar

Bütün geçişler (2) →

Abh Abhidharma (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 2256–2262 … ir nom ḳapıġ-ın tėp ulatı kėŋürü yrlıḳamış ol既是世尊munda adı ködrülmiş altun aġız-ın öge taplayu tüketmek üz-e erür tŋri burḫan-ḳa tapla -dılmış tėp.
Abh.Sho. 2263–2264 amtı abidarim-ta ḳayu orun-ta bar vyançan üz-e ado ködrülmiş altun aġız-ın mundaġ ögmiş-i taplamış-ı.