Man sözlüğü · madde
er isim
Tanım
- Er, erkek; adam, kişi: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” (insan) bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır; “ögü bilmez erke ögüt ögretür” akıl bilmeyene öğüt öğretir; “ḳuş ḳanatın er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir); “bėg ėr yuntıŋaru barmiş” bey adam atına doğru gitmiş. Tanıklar: IBDLTAH
- Asker, savaşçı; yiğit: “süŋüşde tutup on er ıdtım” savaşta tutup on asker gönderdim; “ḳuşu totoḳ birle süŋüşmiş erin ḳop ölürmiş” Kuşu Tutuk ile savaşmış, askerlerini hep öldürmüş; “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar. Tanıklar: ŞUKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
erte/ėrte (sabah) N:erte maddesine, erkeki N:erkek maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): er — yalın hâliyle 709 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- er 697 (KB, EÇS, DK, AH) · ėr 12 (IB, U)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →Man Manichaica I-III
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 173d-329–335 | yme ögi kaŋı antag ögek sav sözleyü umagay kim ol | ern(e)ŋ | köŋ(ü)lin y(a)rutsar yme agı bar(a)m köziŋe neŋ elenmegey yme neçe otaçı o … |
| T II D 173d-343–347 | inçip | erli | uzuntonluglı neçeke-tegi bėş t(e)ŋri küçin yėmeser neŋ etöz s(e)vigin uvut … |
| T II D 173b2-419–420 | ançulayu k(a)ltı yazuklug | ern(e)ŋ | bagı kölöki bukagusı ag(ı)rl(ı)g yeniklig bar |
| T II D 176-492–498 | yme ol tözün | er | k(a)mag özi tonı baştan adakka t(e)gi kanka iriŋke örgenip uvutsuz biligin … |
| T II D 176-501–503 | ol tözün | er | esröki adıntı usınta oduntı birök başın yokaru kötürüp körti |