İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

er isim

682 geçiş 14 biçim 21 eser KBAHKuTMaitAbhIBDLTŞU Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Er, erkek; adam, kişi: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” (insan) bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır; “ögü bilmez erke ögüt ögretür” akıl bilmeyene öğüt öğretir; “ḳuş ḳanatın er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir); “bėg ėr yuntıŋaru barmiş” bey adam atına doğru gitmiş. Tanıklar: IBDLTAH
  2. Asker, savaşçı; yiğit: “süŋüşde tutup on er ıdtım” savaşta tutup on asker gönderdim; “ḳuşu totoḳ birle süŋüşmiş erin ḳop ölürmiş” Kuşu Tutuk ile savaşmış, askerlerini hep öldürmüş; “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar. Tanıklar: ŞUKB

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

erte/ėrte (sabah) N:erte maddesine, erkeki N:erkek maddesine taşındı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): er — yalın hâliyle 709 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • er 697 (KB, EÇS, DK, AH) · ėr 12 (IB, U)

Çekimli biçimler (12):

Man Manichaica I-III

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 173d-329–335 yme ögi kaŋı antag ögek sav sözleyü umagay kim ol ern(e)ŋ köŋ(ü)lin y(a)rutsar yme agı bar(a)m köziŋe neŋ elenmegey yme neçe otaçı o …
T II D 173d-343–347 inçip erli uzuntonluglı neçeke-tegi bėş t(e)ŋri küçin yėmeser neŋ etöz s(e)vigin uvut …
T II D 173b2-419–420 ançulayu k(a)ltı yazuklug ern(e)ŋ bagı kölöki bukagusı ag(ı)rl(ı)g yeniklig bar
T II D 176-492–498 yme ol tözün er k(a)mag özi tonı baştan adakka t(e)gi kanka iriŋke örgenip uvutsuz biligin …
T II D 176-501–503 ol tözün er esröki adıntı usınta oduntı birök başın yokaru kötürüp körti