erklig sıfat

Tanım

1. Güçlü, kudretli, egemen; (Tanrı için) Kadir: “ay erklig uġan meŋü muŋsuz bayat” ey güçlü, kadir, ebedî, muhtaç olmayan Tanrı; “nėme körklüg erklig ol” ne güzel koruyucudur; “bodun buḳun üze erklig türklüg” halk üzerinde güçlü, kudretli. Tanıklar: MaitKuTKB
2. Efendi, hükümdar, hâkim: “kün erkligi ay erkligi yil erkligi” güneşin hâkimi, ayın hâkimi, rüzgârın hâkimi; “tamuġ erkliginge” cehennem bekçisine; “tamulı yılġılı erklig ḫan” cehennemin, hayvanlar âleminin hükümdarı (Yama); “tėŋridė ėrklig” gökte (olan) Erklig. Tanıklar: IBSekUKuT
3. (Abhidharma çevirisinde, Sanskritçe indriya) duyu yetisi, yeti: “iki otuz erkligler” yirmi iki yeti; “alḳu tınlġlarnıŋ erkligleriniŋ çaridlarınıŋ” bütün canlıların yetilerinin, huylarının; “alḳu erkiglerig alıp yıġınıp” bütün duyularını toplayıp. Tanıklar: Abh
4. “erkligin erksizin” isteyerek ya da istemeyerek: “erkligin erksizin baçaġ sıdımız erser” isteyerek ya da istemeyerek orucu bozduysak. Tanıklar: Huast2

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

eriklig, erkig (ShoR), erkligin biçimleri de bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): erklig — yalın hâliyle 75 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

• erklig 71 (KuT, KB, Abh, U) · ėrklig 4 (IB, KİP)

Çekimli biçimler (18):