İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bek sıfat

Tanım

  1. Sağlam, sıkı, berk: “bek ḳatıġ köŋüllüg” sağlam, katı gönüllü; “kértgünç köŋülümüz bek qatıġ bolzun” inanç gönlümüz sağlam olsun; “kentü köŋülüŋin bek tutġıl” gönlünü sıkı tut; “tiliŋ bekte tutġıl” dilini sıkı tut; “yayıġ ḳutnı bulsa iḍi bekrü tut” oynak talihi bulursan onu pek sıkı tut; “ḳazḳuġ bekürü toḳayın” kazığı sağlamca çakayım. Tanıklar: MaitTT2AOShoRTövbeKBAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bek — yalın hâliyle 34 kez

Çekimli biçimler (8):

KB Kutadgu Bilig

22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 417 yumıttı aŋar bek ajun öḍrümi / uḳuşluġ biliglig boḍun köḍrümi
KB 686 mün ermez maŋa kör bu irsellikim / yaŋı neŋ talular ma özke bekim
KB 697 … İ AY TOLDIḲA / / ilig aydı uḳtum bu irsellikiŋ / irip kitgü yirde bolurmu bekiŋ
KB 725 yayiġ ḳutnı bulsa iḍi bekrü tut / ḳalı beklemese yana bardı büt
KB 1514 negü tir eşitgil ölügli ök er / ölümke ökünüp ulıġlı bek er
KB 1698 kimiŋ bolsa ḳoldaş adaşı telim / anıŋ arḳası bek ḳaya ol yalını
KB 2015 iki neŋ turur ilke baġı beki / biri saḳlıḳ ol bir törü il köki
KB 2768 baġırsaḳ kişi ol kişi öḍrümi / baġırsaḳnı bek tut ay er köḍrümi
KB 2777 negü tir eşitgil baġırsaḳ kişi / saḳış birle bek tutġu işçi işi
KB 2778 bitigsiz işig bek tutumaz köŋül / köŋülke ışanma biti ay oġul
KB 2853 ḳamuġda ‘azizrek bu canıŋ ‘aziz / ‘aziz cannı bek tut uzatma sözüŋ
KB 2963 yaġıḳa bu öŋdün bolur bek tolum / tiriglik tiler begke özke ölüm
KB 3172 iḍi yaḳşı aymış kör ilçi başı / ḳamuġda küçi bek ḳadaşlıġ kişi
KB 4146 bitigçi ılımġa bolunsa özüŋ / köŋül sırrı bek tut çıḳarma sözüŋ
KB 4208 adaşıġ asıġ yas içinde sına / bu yirde aḍaḳ tikse bek tut sene
KB 4329 ḳara ḳarnı toḍsa tili başsırar / basa tutmasa bek özi erk sürer
KB 4333 negü tir eşitgil özin tutmış er / tilin bek tutuġlı bilig bilmiş er
KB 4344 usa ‘ilmi ögren biligleri bil / neŋin eḍgülük ḳıl küḍez bekrü til
KB 4800 yayıġ dünya bekrü eligde tutup / negü teg bulur meŋü ajun yatup
KB 4824 bu dünya işi bek tuzaḳçı turur / tuzaḳḳa ilinme sini berkitür
KB 5093 sini munça bekrü tutup ḳolduḳum / bu erdi tilekim meniŋ ay toḳum
KB 6141 yigitlik ya baylıḳ bu ḳut esrüki / süçig esrükinde beter ay beki

Aynı gövdeden maddeler

“bek” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).