İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

iki sayı

Tanım

  1. İki: “iki tümen sekiz mıŋ girantlar” yirmi sekiz bin şloka; “törimiş iki bir tanuḳı anuḳ” yaratılmış iki şey birin tanığıdır; “iki neŋ ḳarıştı yaḳışmaz” iki şey karışınca uyuşmaz; “yėmeŋler ribanı iki ança üze” faizi kat kat yemeyin; “yükünç iki yigirmi patar” on iki bölüm; “ikidin taŋ” iki yandan (şafak). Tanıklar: SekMaitAbhKuTKB2
  2. “ikin ara” ikisi arasında; “ikin ikin” ikişer ikişer: “vaçrapam dyan-ḳadegi ikin ara” vajropama dhyāna’ya kadar olan ikisinin arasında; “taŋrıḳa ikin ikin yaŋluz yaŋluz yana saḳınıŋlar” Tanrı için ikişer ikişer, teker teker yeniden düşünün; “biri ikisi ḳamıtar” biri ikisi yerinden oynar. Tanıklar: Abh2ShoRKuT2KB2

Abh’deki iki-ig biçimi de bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iki — yalın hâliyle 9.417 kez

Çekimli biçimler (10):

KB Kutadgu Bilig

175 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 15 törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ / törimiş iki bir tanuḳı anuḳ
KB 56 fida ḳıldı barın neŋin hem özin / yalawaç aŋar birdi iki ḳızın
KB 132 anıŋda basa boldı ikinç oŋay / bir ewde ḳalır on aḍın iki ay
KB 222 bu ikin itümese ḳoḍġıl bilig / ḳılıçḳa tegürgil sen ötrü elig
KB 265 iki türlüg ol kör bu aslı kişi / biri beg biri bilge yalŋuḳ başı
KB 323 bu iki bile işke yaḳma iwe / ḳalı yaḳsa ḳıldıŋ tiriglik yawa
KB 481 kim erse tapuġḳa kireyin tise / iki neŋ kerek bil söz aydım kese
KB 969 meger iki türlüg kişi ol bilin / birisi biligsiz birisi aġın
KB 1147 yarınlıḳ orun eḍgü ḳolsa özün / isiz ḳılmasunı bu iki ajun
KB 1302 kişig tepsemegil yime içme soŋ / bu iki ḳılınçlıġ bulur tutçı muŋ
KB 1391 küder ol ajunda sarta iki yol / bu iki yoluŋda ḳayu erki yol
KB 1527 ikide biri boldı şeksiz ülüg / tirildi ölümsüz uzun meŋülüg
KB 1891 köŋül tatġı ne ol bu köz tatġı ne / bu iki tatıġdın özüm ülgi ne
KB 2023 iki neŋ bile ilçi beglik buzar / kirür egri yolḳa könidin azar
KB 2334 sınamış yaġıçı kişi teŋlemiş / on iki miŋ er sü üküş sü timiş
KB 2419 bu il baġı örki bu iki tüzer / bu iki birikse anı kim üzer
KB 2509 bu iki ḳılınç kimde bolsa köni / özüŋke yaḳurma ay ilig anı
KB 2556 bu iki kişi birle itlür ḳapuġ / uluġluḳ bile atı yaḍlur ḳamuġ
KB 2680 bu iki kişike söz açġu kerek / söz açsa awaġları yüḍgü kerek
KB 2732 kişide talula bu iki kişig / aŋar ötrü birgil bu iki işig
KB 3036 iki neŋ ḳarıştı yaḳışmaz ḳaçar / saranḳa yaġumaz aḳıġ berk ḳuçar
KB 3217 kişi iki türlüg kişi atanur / biri ögretigli biri ögrenür
KB 3529 nelük arsıḳar sen aya öldeçi / özüŋ iki künlük ḳonuḳ boldaçı
KB 3618 iki künki erter erejke bolup / nelük arsıḳar sen tiriglik bulup
KB 3669 bu iki ara boldı ḳulluḳ bilin / bu ol yol yaŋılma bu ḳulluḳ yolın
KB 3698 iki öz körüşmek tilese küsep / maŋar kelme sen men barayın tilep
KB 4014 bu iki bolunsa basa tapġuçı / törülüg toḳuluġ kerek bilgüçi
KB 4201 iki türlüg ol bu yaḳınlıḳ işi / bu iki üçün dost tutar ol kişi
KB 4224 iki türlüg ol kör yime ol yaġı / yaġı bolsa erke yaḍıldı aġı
KB 4272 birisi ozunçı yoŋaġ ḳılġuçı / biri iki yüzlüg kişi umduçı
KB 4700 negü asġı aḫır ölür erse öz / saŋa teggüsi yoḳ meger iki böz
KB 4746 ikide aḍın yoḳ tapuġçı işi / ya tapġı yaraġay kötürgey başı
KB 5032 selam ḳıldı ötrü alıştı elig / turup ewke kirdi bu iki silig
KB 5263 bor içme fesadḳa ḳatılma yıra / bu iki buzar kḳarşı ordu tura
KB 5410 bu iki neŋig kim unıtsa ḳalı / anıŋdın yıradı könilik yolı
KB 5576 taḳı bir boḍunḳa törü bir köni / kötür bir ikidin küçin kör anı
KB 5640 otuz iki tişim örüŋ yinçüler / üzüldi yipi kör saçıldı birer
KB 6108 iki neŋ turur dünya atı çawı / biri neŋ tawar ol biri yüz suvı
KB 6179 ölümde basa kör iki yol küḍer / ikide ḳayu erki barġu yolum
KB 6443 ḳanı ol tirigli tawar ḳoḍmadın / iki böz iletti tilemez aḍın

Aynı gövdeden maddeler

“iki” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).