Derlem sözlüğü · madde
bodistv isim
Tanım
- Bodisatva: aydınlanmayı hak ettiği hâlde canlıları kurtarmak için dünyada kalan, Buda olmaya aday kutsal varlık: “ayaġḳa tegimlig tözün maytrı bodisavat” saygıdeğer soylu Maitreya bodisatva; “alḳınçsız kögüzlüg bodisvt” Akṣayamati (tükenmez gönüllü) bodisatva; “bu bodisvt arya-valokdişvar tėp atanur” bu bodisatvaya Ārya Avalokiteśvara denir; “burḫanlar bodıstvlar ḳutlarıŋa” Budaların, bodisatvaların kutsallığına; “bodisvtlarıġ boşġutluġ ḳutluġlarıġ ölürdümüz erser” bodisatvaları, öğrenci kutluları öldürdüysek. Tanıklar: KİP2MaitUTövbe
- (Kalyāṇaṃkara öyküsünde) “bodısavat tegin” bodisatva prens: “ol ödün bodısavat tegin ḳaŋı ḳanta bu yarlıġ ėşidip” o zaman bodisatva prens babası handan bu buyruğu işitip. Tanıklar: KP2
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Eserlerdeki bodisavat, bodistv, bodisvt, bodiswt, bodısvt yazımlarının hepsi bu maddede toplandı; yazılışlar metinde olduğu gibi korunur.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bodistv — yalın hâliyle 36 kez
Çekimli biçimler (39):
bodiswt 44
bodisvt 35
bodisavat 27
bodistvlar 14
bodiswtnıŋ 11
bodiswtḳa 11
bodiswtaġ 9
bodisavatag 5
bodisavatnıŋ 5
bodistvlarnıŋ 5
bodisvtlar 3
bodiswtlar 3
bodısvt 3
bodiswtlarnıŋ 2
bodisavatlar 2
bodisavatnaŋ 2
bodistvḳa 2
bodısavat 2
bodıstvlar 2
bodistvta 1
bodistvtlar 1
bodistvt 1
bodisvatnaŋ 1
bodisvtda 1
bodisvtka 1
bodisvtnıŋ 1
bodisvtġ 1
bodisavatka 1
bodizvt 1
bodiswtnıng 1
bodıstvlarnıŋ 1
bodıstvnıŋ 1
bodısvtniŋ 1
boisvtnaŋ 1
bosidtvġ 1
bosiwtnıŋ 1
bodistvnıŋ 1
bodistvıġ 1
bodisvtlarıġ 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (243) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
131 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.003.35–39 | … rinteki uçadivaç atlıg karşıda oluru yarlıḳar ayagka tegimlig tözün maytrı | bodis(a)v(a)t | kutıŋa yene yene |
| Mai.Tek.038.44–46 | antada ınaru kün küniŋe | bodis(a)v(a)tag | kö(rg)eli k(elir) titrü teriŋ nom ėşidür ... (küsüşin) iyin edgü avrış kıl … |
| 1b-1–8 | … isig özin ıdıp ėkile üç ay küni adiştit üze tuta yrlıḳaduḳta tüzün maitri | bodiswt | tŋri tŋrisi burḫanta öŋrerek yalŋuḳ et’özin ıdalap tujit tŋri yėrinte tuġd … |
| Mai.T-11.3b.30 | … ḳılıç ur(u)ŋu uçruġ yadıp kntü kntü ḳuwraġları bėrle öz yıŋaḳlarınta turup | bodiswt[nın]g | anasıŋa yek içkek yik yilpik yawlaḳ saḳıntaçı yaḳın tegmez-ün tėp ḳop adad … |
| Mai.T-11.11b.23–26 | birisi yılıġ birisi soġuḳ (.) ol suw üze | bodiswtaġ | yuyurlar arıturlar .. turḳ-aru başınta yürüŋ köligelik tegsinü turur .. |
Sek Sekiz Yükmek
34 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.08 (IIc) | sıŋarḳı burḫanlar uluşıntın kelmiş erüş üküş | bodistv | - |
| Jut.Sek.T-1.78 (Ib) | biligiŋe tegir nom ülüşin bulur taḳı yme tıdıġsız | bodisvt | |
| Jut.Sek.T-1.225 (Ia) | bodistv | taḳı inçe tip --- ötünti tŋrim bo yirinçüde tuġmış | |
| Jut.Sek.T-1.358 (IIc) | yukünürbiz ratnakr atlġ nizvanisız | bodistv | ḳutıŋa yukünürbiz |
| Jut.Sek.T-1.362–363 (Ia) | bulmış atlġ nizvanisz bodistvḳa bo sekiz uluġ küçlüg erdemlig | bodistvlar |
U Uigurica I-IV
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II S.2b-3 | ötrü | bodisvt | inçe saḳınur |
| U II, T II B1-7-16 | ötrü | bodisvt | inçe saḳ--ınç saḳınur |
| U II, T II Y 10-10–13 | kim ḳayu tınlġ altmış ėki kuti sanı keŋ ögüz içinteki ḳum sanınça | bodi-svt | atın atayu tapınu udunu ḫataġlansar ölüm künketegi atayu tapayın uduġın eg … |
| U II, T. III M. 207.-28 | bodistv | oḳus-luġ bolmaġ-ı bolur | |
| U II, T. III, M. 231.-5 | munı esidip ol . . . . . T. III M. 225 -lar | bodistv-lar | .. alḳu tŋri yalaŋuġ asuri karuti kinari kantarvi-ta ulatı yėrtinçü y . . … |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 7 | anı üçün bu | bodisvt | arya-valokdişvar tėp atanur |
| KİP 52 | ol | bodisvt | sizlerke ḳorḳunçsuz buşı bėrgey |
| KİP 83–87 | kim ḳayu tınlıġ altmış ėki koti sanı gaŋ ögüz içinteki ḳum sanınça | bodisvtlar | atın atayu tapınu udunu ḳataġlansar ölüm küniŋe tegi atayu tapıġın uduġın … |
| KİP 147 | alḳınçsız kögüzlüg | bodizvt | siz inçe biliŋ uḳuŋ .. |
| KİP 170–171 | ol ödün alḳınçsız kögüzlüg | bodisvt | şlok taḳşutın teŋri burḳanḳa inçe tėp ayıtu tėginti |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.1 /18–36 | … unup : olarnı ozġuru tükettükde olarqa nom nomlap burḫanıġ ögüp nomuġ ögüp | bodistvlar | quvraġın ögüp : montaġ öge küleyü tükettükde ögrünç sevinç köŋüllerin tuġu … |
| Sho.Rosia 2.2.6.V /5 | ınça qaltı samantabadri pü[ken | bodistv | teg : ] [n]om üçün et’özlerin küydeçi bolzunlar : |
| Sho.Rosia 2.2.7.V/1 | qıdıġsız qamaġ uluġ | bodistvlar | //// maitri edgü ögli köŋüller [üze tuta] içgerü yarlıqap /// yarlıqazunla … |
| Sho.Rosia 3.1.3.R /8 | bo iki yan[g] /// uġrasar : aşnuça qop étigke /// uduġı birle : | bodistv | bezegü /// ol : |
| Sho.Rosia 5. 1 | ötrü ayaġqa tegimlig | bodistv | sansarnıŋ berü evrilmekin uqup naru tevrilmekin emgeksiz uçuz uqar : |
Abh Abhidharma (Shogaito)
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 333 | ḳaltı söz-lemiş teg erdmiş ödki | bodı -stv-nıŋ | bışrunmış emgek-lig yorıḳ-ta ulatı sav-lar-ın. |
| Abh.Sho. 364–365 | adı ködrülmiş | bodistv | erken tarġarmış küse -miş erti ozġurġalı alḳu tınlġ-lar-ıġ bodistv -lar-nı … |
| Abh.Sho. 539 | ḳaltı | bodistv-lar | erür. |
| Abh.Sho. 1044–1045 | 以此故知munı üz-e anın bilmiş kergek | bodistv -lar-nıŋ | ḳayu bışrunmış ḳılınç-larıġ yorıḳ-ı üz-e barça adın-ḳa asıġ ḳılġu üçün eri … |
| Abh.Sho. 1059–1064 | ança ança ükliser aşılsar yme | bodistv-lar-nıŋ | tanġarıġ-ı küsüş-i yme ök yalŋuz-ın yėvinür ermez : bu yrlıḳançuçı köŋül-l … |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AO-41–44 | bodistv | körklüg ḳaŋım-ay bo ögmiş buyan-ım küçinte bud ködürm-e tınl(ı)ġ-lar burḳa … | |
| AO-45–59 | … ş . . . [so]ġançıġ körkle nom çeçeki sudur içindeki . . . avalokida işvari | bodistv | tınl(ı)ġ-lar üçün [on]tın sıŋar et’öz körkin körkitmek bölük-inte [ül]güsi … |
| AO-45–59 | … ġ-lar uġuş-ı üküş telim açıġ tarḳa emgek-ig teginür-te öyü saḳınu ḳonşi im | bodistv-ıġ | birök adasar öŋi ödrülür-ler ada-tın tėp ėşidmiş üçün uġrayu soḳ-a öz begi … |
| AO-60–63 | umuġ bolup ḳonşi im | bodistv | ada-sız ḳılıp uruġ ḳadaş oġul ḳız birle ḳavışġu üçün alḳu ada-larta umuġ b … |
| AO-66–68 | bo buyan-nıŋ arış arıġ edgülüg tüş-inte | bodistv | uġuş-luġ ḳaġan ḳatun tük tümen yaşaz-un |
KP Kalyanamkara Papamkara
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP III-5–8 | yeme | bodısavat | tegin bu uluş bodun ayıġ ḳılınçlıġ(=lar?) ḳılmışın körüp ertüŋü buşuş-luġ … |
| KP XVIII-7 | ol ödün | bodısavat | tegin ḳaŋı ḳanta bu yarlıġ ėşidip |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.3 [U 3115]-32–40 | … birle ḳatıldım(ı)z erser: on ptr / arġantançlar birle ḳatıldım(ı)z erser : | bodisvtlarıġ | boşġutluġ ḳutluġ-larıġ ölürdümüz erser: bursuŋ ḳuvraġ-nıŋ aġzıŋa kirgü yim … |