Derlem sözlüğü · madde
em isim
Tanım
- İlaç, deva, tedavi; çoğu kez “ot em”: “bu igke emi yoḳ tileme otı” bu hastalığın ilacı yok, ilacını arama; “ayu birdim emdi igim hem emim” derdimi de ilacımı da söyledim; “aġu ḳılġa şeksiz saŋa ot emig” ilacı sana kuşkusuz zehir kılar; “bu suḳluḳ ig ol bir otı yoḳ emi” bu açgözlülük ilacı, devası olmayan bir hastalıktır; “harislıḳ iginiŋ emin kim bilür” hırs hastalığının ilacını kim bilir; “teŋri teŋrisi burkanag … aşın içgün otın emin … tapınıp” tanrılar tanrısı Buda’ya yiyecek, içecek, ilaç ile hizmet edip; “igiŋe aġrıġıŋa emi yoḳ” hastalığına, ağrına ilaç yok. Tanıklar: MaitTTKB4AH
emi (ayrı madde olarak kalmıştı) ve emig (belirtme) biçimi de bu maddede; “emr-ü ma‘ruf” N:emr maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): em — yalın hâliyle 11 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (46) →KB Kutadgu Bilig
35 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 749 | munu men me devlet münüm erdemim / ayu birdim emdi igim hem | emim | |
| KB 2002 | bu suḳluḳ ig ol bir otı yoḳ | emi | / anı emleyümez bu dünya ḳamı |
| KB 3372 | negü tir eşitgil kişi öḍrümi / uruġ kesmegüke kisi ol | emi | |
| KB 4838 | aġır sawçılarıġ iletti ölüm / aḍın kim itügey ot | em | ya tolum |
| KB 5651 | negü bir eşitgil kişi öz işi tildemi / ḳamuġ ḳılġu işke kiŋeş ol | emi |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.053.12–17 | … -tup çalaprbasi lu kanı teŋri teŋrisi burkanag adruḳ adruḳ aşın içgün otın | emin | oyunın ırın yėti kün yėti tün tapınıp udunup yėti--nç aya- -sın kavşurup i … |
| Mai.Tek.079.32–40 | … ser müneser edgü kutlu--(g yalaŋuḳla)rnıŋ edgüsin ögser ... ayıg kılınçıŋa | em | ürünteg ... saḳınsar maytrı saḳınçka ... -k kurug kovuḳ mensiz saḳı--(nç s … |
| Mai.T-11.7a.18–26 | … zlerig közlerin aça saḳınur .. aġuḳmış tınlaġlaraġ talım ḳara ḳuş yügi üze | em | örünteg ḳılu saḳınur .. akḳy emgeklig tınlaġ-laraġ emgeklerinte ozuġuru ḳu … |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 5. -108–110 | beg-ke işi-ke ınanġıl . | emin | yürüntegin anutġıl [.] egri yorıġ kemişgil . tetrü saḳınç tarḳarġıl [.] bu … |
| T II Y 36 .16. -201–203 | t / . . . . / i . ėl-tin ḳantın töli . yoḳ . igiŋe aġrıġıŋa | emi | yoḳ . |
Man Manichaica I-III
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-263–269 | … gun ėki yaruk ordoka k(e)rtgün[ç]lüg n(i)goşak k(ı)tay-tın k(e)lm(i)şte bu | em(i)g | ėki kata okı(y)u t(e)g(i)ntim |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 83–87 | … uduġın egsütmeser aşın içgüsin tonın tonanġusın . . . -ltın töşekin otıŋa | emiŋe | tegi alḳu tüketi tėgürser ol edgü ḳılınç erüş mu tėtir |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 30/64b1 | … yumşanmış çıḳar ḳarınlarındın yėr içgü türlüg türlüg boḍuġları anıŋ içinde | em | ol kişilerke bütünlükin anıŋ içinde belgü ol ol boḍunḳa kim saḳnurlar |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 407 | Urmış ajun busuġın ḳılmış anı balıġ / | Em | sem (köŋül) tilenip sizde bulur yaḳıġ |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 309–312 | haris tirip armaz usanmaz bolur harislıḳ iginiŋ | emin | kim bilür ḫabėr bar birilse ėgėr adėmi iki ḳol dinar ma ol üç ḳol ḳolur |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.3.1.R /7 | ınça qaltı otqa oḫuşatı | em | yörüntek boltaçılar : |