İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

iḍi

461 geçiş 40 biçim 12 eser KuTKBAHTKTSekBKIB

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iḍi — yalın hâliyle 185 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • iḍi 167 (KB, KuT, AH) · idi 18 (KB, T, KT, Sek)
  • iḍisi 73 (KuT, KB, AH) · idisi 5 (AH, IB, Man, KB)

Çekimli biçimler (38):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

252 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/5b2 133 ėwiŋler yarlıḳamaḳḳa iḍiŋizdin hem uştmah anıŋ ėni köklerçe yerlerçe anutuldı saḳnuḳlarḳa
Ku. T. 30/42b1 30 ayıldı anlarḳa kim: saḳnuḳluḳ ḳıldılar ne ol kim indürdi iḍiŋiz. ayurlar: eḍgülük anlarḳa kim eḍgülük ḳıldılar bu yaḳınraḳ içinde eḍgülük …
Ku. T. 33/63b1 … ŋrıḳa kökler törütgen hem yerlerni feriştelerni ḳılġan yalavaçlar ḳanatlar iḍisi ikirer ikirer üçer üçer törter törter arturur törütmek içre nė kim tilese …
Ku. T. 35/21b3 75 ve körgey sen feriştelerni ḳapsap anlar ʿarş yöresinde tesbih ayurlar iḍileriŋe hamd aytur hükm ḳılnur olar ara könilik birle aylur: şükr ol taŋrıḳa kim ʿ …
Ku. T. 36/76a1–2 7 kökler iḍisi hem yerler iḍisi hem ne kim bu iki ara erse eger erse sizler seksizle

KB Kutadgu Bilig

184 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 5 ḳamuġ barça muŋluġ törütülmişi / muŋı yoḳ iḍi bir aŋar yoḳ işi
KB 1401 usanma tiriglikke artuḳ saḳın / tiriglik ölümke iḍi ök yaḳın
KB 2800 aḳılıḳ iḍi keḍ anı ḳoḍmaġu / kişi neŋi birle aḳı bolmaġu
KB 4072 bu ḳurḳa tegip er tapınsa birer / iḍi keḍ tusulur begi arzu yir
KB 5308 iḍi yaḳşı aymış biliglig tüzün / bitimiş bu ḳılġu işiŋni sözün

AH Atebetü’l-Hakâyık

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 19–20 bu ḳuḍret iḍisi uluġ bir bayat ölüglerni tirgüzmek asan aŋa
AH 245–248 aya mal iḍisi aḳı eḍgü er bayat birdi erse saŋa sen me bir yirilgen sökülgen tirip birme …
AH 289–292 ėgėr kibr iḍisi asil men tise ayayın men anıŋ cėvabın kese ata bir ana bir uyalar bu ḫalḳ …
AH 305–308 haris toḍmaz ajun neŋini tirip harislıḳ ḳarımaz iḍisi ḳarıp harislıḳnı ḳoḍur haris er ḳaçan ölüp yatsa topraḳ içiŋe kirip
AH 349–352 … küḍüp tur fėrahḳa bėla rėnc yoḍup öçer mihnėt otı keçer nėvbėti ḳalur sabr idisi sevabın yüḍüp

T Tunyukuk Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 11 … : b(e)n yırd(ı)nt(a) y(a)n : t(e)g(e)yin : türk sir bod(u)n / : y(ė)rinte: idi yor(ı)m(a)zun : us(a)r idi: yoḳ ḳıış(a)l(ı)m :
T 11 … : t(e)g(e)yin : türk sir bod(u)n / : y(ė)rinte: idi yor(ı)m(a)zun : us(a)r idi: yoḳ ḳıış(a)l(ı)m :
T 45 … r ḳ(a)p(ı)ġḳa: t(e)nsi oglı / tinsi oglı: (a)yt(ı)ġma t(a)ġḳa : t(e)gm(i)ş idi yoḳ (e)rm(i)ş : ol y(ė)rke : / b(e)n bilge : tunyuḳuḳ : t(e)gürtük üç(ü)n …
T 59 … türük sir bod(u)n : y(ė)rinte bod y(ė)me : bod(u)n / y(ė)me: kişi y(ė)me: idi yoḳ (e)rt(e)çi (e)rti

KT Kül Tigin Yazıtı

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT G 4 ötük(e)n : yışda : yeg : idi yoḳ : (e)rm(i)ş :
KT D 3 (e)kin (a)ra : idi oḳs(u)z : köök : türük : <iti> : (a)nça : ol(u)rur (e)rm(i)ş : bilge : ḳ(a …
KT K 3 öt]ük(e)n : y[ış]da : yeg : i[di yoḳ (e)r]m(i)ş: ėl [tuts(u)k yėr ö]tük[(e)n] : yış : (e)rm(i)ş

Sek Sekiz Yükmek

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.54 (IIc) tutsar ol edgü ḳılınç sanı saḳaşı idi yoḳ kiniŋe terk ödün ol
Jut.Sek.T-1.247 (Ib) idi teg- şilmeki yoḳ tözün oġulum bo yirtinçüdeki kim ḳamaġ iligler

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 4 (e)kin (a)ra : idi oḳs(u)z : kök türük : iti (a)nça : ol(u)rur (e)rm(i)ş : bilge : ḳ(a)g(a)n …

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 65 s(ė)miz (a)t (a)gzı k(a)t(ı)g boltı. idisi um(a)z tėr.

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II K. 2a-126–129 bu bi[tig] idisi vidin bügülenmekin küsin kedin kamag t(e)ŋri yėrinteki t(e)ŋriler üze inçe …

U Uigurica I-IV

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 207.-104 … ütsük . . ḫu-a-lıġ psak türtüŋü silip .. tuġ uçruğ .. töpü tartıġ-ta ulatı idig tümek-ler üze ıyın ıdarip küyü köz .. [ad]ü teginür--mn

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 61 Tawar yıġıp suw aḳın indi saḳın / Ḳorum kipi iḍisin ḳodı yuwar

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.4 [U 3116]-20 … lmatım(ı)z erser: ol biziŋ ḳılmış ḳazġanmış tsuy irinçümüz-niŋ sanı saḳışı idi yoḳ

Aynı gövdeden maddeler

“idi” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).