İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

iki sayı

Tanım

  1. İki: “iki tümen sekiz mıŋ girantlar” yirmi sekiz bin şloka; “törimiş iki bir tanuḳı anuḳ” yaratılmış iki şey birin tanığıdır; “iki neŋ ḳarıştı yaḳışmaz” iki şey karışınca uyuşmaz; “yėmeŋler ribanı iki ança üze” faizi kat kat yemeyin; “yükünç iki yigirmi patar” on iki bölüm; “ikidin taŋ” iki yandan (şafak). Tanıklar: SekMaitAbhKuTKB2
  2. “ikin ara” ikisi arasında; “ikin ikin” ikişer ikişer: “vaçrapam dyan-ḳadegi ikin ara” vajropama dhyāna’ya kadar olan ikisinin arasında; “taŋrıḳa ikin ikin yaŋluz yaŋluz yana saḳınıŋlar” Tanrı için ikişer ikişer, teker teker yeniden düşünün; “biri ikisi ḳamıtar” biri ikisi yerinden oynar. Tanıklar: Abh2ShoRKuT2KB2

Abh’deki iki-ig biçimi de bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iki — yalın hâliyle 531 kez

Çekimli biçimler (10):

Abh Abhidharma (Shogaito)

213 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 5–9 … ınça yöre söz-leser ormaġ-lıġ bilge biliglig tėp yörüg üner惣二万八千偈yumdarsar iki tümen sekiz mıŋ girant-lar ol无念本uu tėm atlġ açari tsopın-ın ḳıldım 稽首薄伽衆徳山 …
Abh.Sho. 682 bu iki bilmemek-ler-te erdmiş öd -ki-si erde tüketdi yene ikileyü turmaz.
Abh.Sho. 1507–1510 … ḳ al aldaġ-ḳa tükel-lig bolmaḳ或智断二徳azu-ça yme bilge biliglig tarġarmaḳ-lıġ iki türlüg edgü-ler-i barça teŋlemek ülgü üz-e bilgülük erür.
Abh.Sho. 2766–2768 … gi) üz-e üklitgü aşġu kergek ol niz-vanı-larıġ若滅道二諦birök öç -mek-li yol-lı iki kėrtü-ler-niŋ bolsar mundaġ ülkitmek aşmaḳ-ı nedegin adı bolmaḳ aḳıġ-lıġ t …
Abh.Sho. 3495 aŋ’başlayu iki padak-lar üz-e sėzik ḳılu ol baḫşı-ḳa söz-ler.

KB Kutadgu Bilig

175 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 15 törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ / törimiş iki bir tanuḳı anuḳ
KB 1147 yarınlıḳ orun eḍgü ḳolsa özün / isiz ḳılmasunı bu iki ajun
KB 2509 bu iki ḳılınç kimde bolsa köni / özüŋke yaḳurma ay ilig anı
KB 3669 bu iki ara boldı ḳulluḳ bilin / bu ol yol yaŋılma bu ḳulluḳ yolın
KB 5032 selam ḳıldı ötrü alıştı elig / turup ewke kirdi bu iki silig

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

136 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/4b3 130 ey anlar kim bittiler yėmeŋler ribanı iki ança üze üze üze üze ḳılmaḳın ḳorḳuŋlar taŋrıdın bolġay kim ḳurtulġay sizl …
Ku. T. 27/35b1 23 aydı iki er anlardın kim ḳorḳarlar niᶜmet bėrdi taŋrı ol iki üze: kiriŋler olar üze …
Ku. T. 31/37b1–2 6 aŋar turur ol kim kökler içinde ol kim yer içinde turur hem ol iki arasında hem ol kim yer astınıda turur
Ku. T. 33/27a2 73 ḳınayur üçün taŋrı iki yüzlüglerni hem iki yüzlüg uraġutlarnı ortaḳ ḳatıġlı erenlerni ortaḳ ḳatıġlı ḳunçuylarnı tevbe …
Ku. T. 36/84a2–3 38 törütmedimiz köklerni hem yerlerni ol kim bu iki ara erse oynaġlılar erip

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.00232–00234 arka / yükünç iki yigirmi p(a)t(a)r arhant kutın bulup taymaḳ tüş--mekke arıtı korkmaz bu yi …
Mai.Tek.033.32–33 arka / onunç iki p(a)t(a)r ötrü ayagka tegimlig maytrı bodis(a)v(a)t ol oḳ orunta olu(rup)
Mai.Tek.068.18–21 … arı örtlüg yalınlıg kızıl baḳırlag naralar içinte beklenmiş amarıları ıḳin ikin örtenür..
Mai.Tek.097.07–17 … ... ara yėgedmiş / / / - ... tıtsılarım bu / - ... teŋri teŋrisi ... atlıg iki ü(lüş) ... burkannıŋ ... ... -lar
Mai.T-11.11b.27 … a çeçekler edgü yıd yıpar birle ḳatı ḳarı yaġarlar (.) uluġ küçlüg tŋriler ikitin [bėr ygrminç ülüş iki ygrmi ptr] [sıŋar] … … … ögir[ü] sewin[ü] … … … ötrü …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/4–5 amtı bo öŋ erser béşegü-nüŋ yumdaru-qı atı üçün iki törlüg yörüg -leri neçe bütser yme oq sama[z üz]eki-si yég ol :
Sho.Rosia 2.2.2.V /4 … yym qatun birle bö[künte] ınar[u] ul[atı nomluġ oronqa] yaqınçaqategi anıŋ ikin ara [sınta q]ayu /// -lry ’yl/// [e] d [gü öglilerke tuş]up ///////// qutı …
Sho.Rosia 3.1.2.V/9 … ntaqı bir qulaç énlig /// /// béş çıġ qılıp iki qollu[ġ] /// [sö ]z legüçi iki yégirmi t/// atlġ tamġaġ bodistv üz[e] ///[bez] -egü ol :
Sho.Rosia 6.1.2.2/33 … // /// edgüti yıġınmaq k[üzedmek]/// /// [yoqs]uz quruġ kentü öz-i /// /// [i]kitin tüp-lerig ……/// //p 以 | | | bilge bilig ü[z-e] // ///’ 習 | | | teginmek-de …
Sho.Rosia 8.3 /2–3 … o monı teg edgu tétyük tayşiŋ maḫayan nom 宝-ig eşidmek-niŋ tügüp ḳavırıp 言 iki törlüg 大 asıġ-ları bar erur 何 -lar ol 二 tépḍéser ::

Sek Sekiz Yükmek

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.84 (Ia) sıŋar taġdın yındaḳ ikidin taŋ
Jut.Sek.T-1.96 (Ib) iki ygrmi erkligi topraḳdaḳı ḳarı başı atlıġı yuzlügi bataġlḳdaḳı
Jut.Sek.T-1.226 (IIc) ḳamaġ tınlġlarta tuġmaḳ ölmek bo iki törlüg törü ertiŋü
Jut.Sek.T-1.272 (Ia) kitmiş erürler kün tŋri ay tŋri iki yruḳ ordular içinteki
Jut.Sek.T-1.329 (Ia) bo alḳu yirtinçü yirsuvdaḳı edgüli anıġlı kntünüŋ iki törlüg ḳılınç

AH Atebetü’l-Hakâyık

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 49–50 simaktin eḍizrek tutar himmėt ol sėḫası mėkarim iki dėrmanı
AH 149–152 iki neŋ birikse bir erde ḳalı bükendi ol erke mürüvvėt yolı bir ol yaŋşar erse …
AH 309–312 … usanmaz bolur harislıḳ iginiŋ emin kim bilür ḫabėr bar birilse ėgėr adėmi iki ḳol dinar ma ol üç ḳol ḳolur

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.17.-107 etüz 15. T II Y 36.5. iki ḳırḳ / törügei [.] üntedeçi til aġız tapġai [.]

Aynı gövdeden maddeler

“iki” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).