İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

sözle- fiil

983 geçiş 69 biçim 11 eser AbhKBShoRMaitKuTUAHMan Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): sözle- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • sözleyür 52 (Abh, Mait, ShoR, KuT) · sözl’eyür 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (69):

Abh Abhidharma (Shogaito)

683 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 5–9 唐言安恵 : esdiramati tėgüçi sav<-ıġ> tavġaç-çasınça yöre söz-leser ormaġ-lıġ bilge biliglig tėp yörüg üner惣二万八千偈yumdarsar iki tümen sekiz mıŋ …
Abh.Sho. 1119–1120 yene başlaġ-sız üz-lünçü-süz erdüki üz-e黏yapışıp bolmaz üçün üŋeli anın söz-lemiş ol alp üŋülük tėp.
Abh.Sho. 2318–2319 ḳayu-nı tuda sėzik ḳılur siz-ler又衆贤云yene saŋgabadrė baḫşı söz-leser siz.
Abh.Sho. 2896 ḳaltı anda karik-ta söz-lemiş ol非无漏上縁aḳıġ-sız-ı üsdün uġuş<-nuŋ adḳaġ-ı> ermez tudulmaz üçün ḳarşı bolur …
Abh.Sho. 3527–3528 yme ök aŋayu々uġur üz-e tanuḳ-laġur bu yörüg uġrıında anın sudur-ta söz-lemiş ol inçe tėp öçmekig oḫşadı-sız tėp.

KB Kutadgu Bilig

174 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 170 bilip sözlese söz biligke sanur / biligsiz sözi öz başını yiyür
KB 962 ayıtmazda aşnu sözüg sözlese / köni sözledi kim ay yılḳı tise
KB 1916 sözüg sözlemese saw altun sanı / baḳır boldı tildin çıḳarsa anı
KB 3501 bilir sen bu sözler köni sözledim / saŋa eḍgü ḳoldum bilir bir iḍim
KB 4639 başında keçip er yorıḳ tüzmese / köni sözlemiş boldı yılḳı tise

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

39 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/31–32 … n az-u-ça yme adın-lar-tın teginmek-tin bo[lur : ] monuŋ uġur-ınta yumdaru söz-lemiş ol :
Sho.Rosia 3.1.4.R /4–6 … yoq erip /// bütmez erser : ötrü küntemek üç qata ög [darniġ] // üçer qata sözleser montaġ qılı yéti kün tolsar //[ne] tileki küsüşi erser barçanı bulır :
Sho.Rosia 6.2.2.3 … tası arıġ] 9) [ermeki uġrınta] tuġġalı bolmış erip bo 汝今ΟΟ 10) sen kim öge söz-leser sn atasın anas[ın] /// 10) /// çḫşpt-ıġ 颇聞四文 neçök ol eşid[ür mü] 11) üç q …
Sho.Rosia 7.2 /135–146 … kênki az ḳy-a sav-ıŋın 有於一問一説一記論 bar [bir ayıtmaḳ bir nomlamaḳ] bir uḳıḍu söz-lemek 反拱 y(a)nıġ-ın çaşġarıp ::
Sho.Rosia 7.2 /202–203 ] 説我漏已盡 söz-lep m(e)n aḳıġım-ın alḳa tükedtim têp 亦[不著我所 yme ///] yapılınmaz-lar menke ::

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

30 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.005.50–56 … k bu mu(n)tag türlüg sarasvati brhasvati ulatı teŋridem bilgeler kalp üdün söz--lep alkınçsız asag tusulug edgüsin
Mai.Tek.047.13–14 arka ... meŋisin.. bulzun ança sav sözle(yür?) ...
Mai.Tek.066.05–08 … larnıŋ bar yoḳ mün--lerin yazuḳların / / / ... / / rü kişi--lerke ayıglayu söz(ledimiz) ...
Mai.Tek.082.59 … ant kü kelig erdemin kamag çmbudvip uluştaḳı tınlıg--(lar) üştürü inçe tėp sözleyü(r) / / 6 = 36 / (bė)ş otuzunç ülü(ş altı patar) ... törtünç ... ... - / / …
Mai.T-11.3a.08–11 öz et’öz-ümke edgü bolġusın kntü ḳıltı sözleyin umuŋad[u] adınu bramanlar inçe tėp tėyürler ..

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/39a3 … u ögür anlar birle kim niʿmet bėrdi taŋrı olar üze peyġamberlerdin keḍ çın sözlegliler hem şehidler eḍgülerdin körklüg bu ögür ḳoldaş
Ku. T. 28/49b2 … çıḳarur ol boḍunnuŋ meŋzeki anlar kim yalġan tuttılar biziŋ ayatlarımıznı sözlegil anlarnın saḳnıp sözlemek bolġay kim olar saḳınġaylar
Ku. T. 31/7a1–2 10 aydı: ey iḍim ḳılġıl maŋar nişan. aydı: seniŋ nişanıŋ ol kim sözlemegey-sen boḍun birle üç tün tükel
Ku. T. 33/3b3 … lar aḍaḳın turġan erenler aḍaḳın turġan tişiler köni sözlegli erenler köni sözlegli ḳunçuylar sergen erenler sergen tişiler baş ḳoḍı erenler baş ḳoḍı tişiler …
Ku. T. 36/104b2 29 bu bitigimiz sözleyür siziŋ üze könilik birle biz bitinür erdimiz anı kim ḳılur erdiŋizler

U Uigurica I-IV

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-13 ḫaltı puranı ulatı azaġ nomluġ-lar sözleyür-ler
U II, T. II Y. 52,2 - 14–17 anta sözlep arçunı toŋa uzun saçın kėdin arḳasınta ıtıp bilekin sıḳanıp anıŋ arasınta …
U II, T. III M. 185.-27–36 … ınıp .. arıġ ton kedim--lerig kedip baçaġ-ta turup miŋ ḫata bu darnı-nı[!] sözleser anta kin özi yas-ı alġınmıs ol tınlġ-nıŋ yana özi yas-ı usanmaġ-ı bolur ..
U II, T. III M. 207 b.-4–5 olar alḳu-ġun yme sadu tėmek-lig savıġ sözlemeki bolur..
T. III M. 225-2 … uk ylġan sav sözledim erser .. çasut yoŋaġ ḳıltım erser.. evrik sarsıġ sav sözle--dim erser .. aşġunçuladım erser .. köŋülin adın kşi-niŋ edgüsiŋe küni saḳınç t …

AH Atebetü’l-Hakâyık

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 117–120 biliglig kereklig sözüg sözleyür kereksiz sözini kömüp kizleyür biligsiz ne aysa ayur uḳmadın anın öz tili …
AH 133–136 sanıp sözlegen er sözi söz saġı üküş yaŋşaġan til unulmaz yaġı sözüŋ boşlaġ ıḍma yıġa tut …
AH 141–144 sėfih er tili öz başı duşmanı tilindin töküldi telim er ḳanı üküş sözlegende öküngen telim tilin beklegende ökünmiş ḳanı
AH 225–228 aya dost biliglig izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı erni öggil öger erse sen baḫılḳa ḳatıġ ya oḳun kezl …
AH 225–228 aya dost biliglig izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı erni öggil öger erse sen baḫılḳa ḳatıġ ya oḳun kezlegil

Man Manichaica I-III

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 176-106–109 bu bilge biligig m(e)n sizlerke üküş körkün üküş yörügün tanukun sözleyü ayu bėrtim
T II D 173d-329–335 yme ögi kaŋı antag ögek sav sözleyü umagay kim ol ern(e)ŋ köŋ(ü)lin y(a)rutsar yme agı bar(a)m köziŋe neŋ elen …
T II D 172a-548–550 biz az(a)nd sözleyin öŋreki ertmiş ödün bir ulug balık bar erti

Huast Huastuanift

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 IV.-4 … (e)ŋrim suida baru-u [b]ilmetin t(e)ŋrike igdeyü-ü muntaġ uluġ çulvu-u sav sözledim(i)z erser mundaġ bu adunçsuz yazuḳ yaz(ı)nt(ı)m(ı)z erser t(e)ŋrim amtı-ı m(e) …
T. II D. 178 V.-9 neçe sözlemesig [irinçü]lüg söz sözleyür biz .
T. II D. 178 VI.-1–7 … [saḳınçın] sözin ḳılınçın . yme köz [in] körüp ḳulḳaḳın eşidip . [til]i[n] sözlep . elgin su[nu]p . adaḳın yorıp . ürke üz[üksüz] emgetir biz .

Sek Sekiz Yükmek

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.120 (IIc) savlıġ sarsıġ savlıġ erser yme nom bitigig tutsar sözleser üküş oḳısar
Jut.Sek.T-1.374 (Ia) arvışġ nomlaġlı nomçıġ örletgeli saḳınç saḳınsar bo --- arvışġ sözlezün
Jut.Sek.T-1.447–448 (IIc) --- inçe tip şlok sözleyü yrlıḳadı et’öz kntün bolmış et’öz titir

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 2. -32 kişi sözleser saw alḳınur . yol azsar ew tapmaz [.]
T II Y 36.13. -35–38 … tmez . beg bolġalı ḳılıntıŋ [.] yrlıġıŋ yorımaz . ḳılmış işiŋ yaġı-lıġ [.] söz -lemiş sawıŋ tüdüş-lüg [.] yek içkek egirür . yaġı yawlaḳ altayur [.]

Aynı gövdeden maddeler

“sözle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).