İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

uḳ- fiil

204 geçiş 46 biçim 12 eser KBMaitKuTAbhShoRUSekDLT Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): uḳ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • uḳup 30 (KB, Mait, Abh, U) · uqup 1 (ShoR)
  • uḳar 28 (Mait, U, KB, KuT) · uqar 1 (ShoR)
  • uḳmış 11 (Mait, Sek, KB, Abh) · uqmış 1 (ShoR)
  • uḳmadın 6 (Sek, TT, AH, Abh) · uqmadın 1 (ShoR)
  • uḳmaḳı 4 (Abh) · uqmaqı 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (46):

KB Kutadgu Bilig

77 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 155 uḳuşluġ uḳar ol biliglig bilir / biligli uḳuġlı tilekke tegir
KB 797 negü ḳılmışıŋnı sen aḍra seçe / yora birdiŋ uḳtum ḳamuġnı aça
KB 1530 biligli bilirmü negü tir negü / uḳuġlı uḳarmu negü tir bügü
KB 2265 İLİG SU’ALİ ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı uḳtum bu sözler ögün / iḍi eḍgü sözler yorıdı bu kün
KB 3645 munuḳı bu yaŋlıġ turur bu ajun / münin barça aydım sen uḳġıl özün

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

46 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.005.13–16 … -ü tükel bilge teŋri (burkan eşidip) ol katunlarnıŋ ... ulug üdin kolusın uḳup ...
Mai.Tek.038.05–09 tütrüm teriŋ yörüg--ler taḳı uḳmaz.. siz yine ne üçün bilge baḳşıḳa ... -unça şastrlar yörügin ... -ur siz..
Mai.Tek.044a.10–12 ötrü ayagka tegim--lig bodis(a)v(a)t sansarnıŋ berü (e)vril--mekin uḳup naru tevrilmekin emgek--siz uçuz uḳar..
Mai.Tek.070.02–09 amtı bu nomlug savag k--kuḳtapat tagka sma(ntavrkaş) atlıg ya(zı)da (uḳmış) (kergek) ant(a) (ötürü) adan yük / / - ... üdteki otın yalının (yörgen-) - …
1b-18 otġuratı uḳarmn

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/46b1 … üŋde ol ayġıl: ḳamuġ taŋrı üskinde ol nė ol bu ḳavmnüŋ hali tilemezler kim uḳġaylar sözni
Ku. T. 29/58a1 … yolı içinde aydılar: çıḳmaŋlar isig içinde. ayġıl: tamuġ otı keḍ isig eger uḳar erseler
Ku. T. 34/15a2–3 62 bütünlükin azıttı sizdin üküş ḫalḳnı uḳar ermez mü sizler
Ku. T. 35/62b2 … ülgey siz anda öŋdin bir ança teger sizler atanmış zamanḳa tegi bolġay kim uḳġay sizler
Ku. T. 37/35bb3 … ḳ aydı taŋrı munda burun munu ayurlar: kend[ü] hased ḳılur siz bizke kendü uḳmaz erürler meger azḳına

Abh Abhidharma (Shogaito)

20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 378–379 … l kergek-lep iki ujik-ler-ig bir ikinti -ke ilinişdürü tayanışduru söz-lep uḳġu-luḳ-uġ uḳıdġalı.
Abh.Sho. 1653–1656 … bilge bilig birle birikip nedegin bolġay bar bolġalı körmek üz-eki yügerü uḳmaḳ-ı.
Abh.Sho. 1994 saŋgabadrė baḫşı uḳmadın sudur(-nuŋ) abipiray-ın妄起 圖故yaŋluḳ turġurmış üçün öŋi yaŋġarıḳ-ıġ.
Abh.Sho. 2162–2163 … bolmış ötde köni tuymaḳ-ḳa kentü öz-i oz-a ḳudrulu tükedip yene kentü öz-i uḳup nomuġ bir küsüş-i ḳana tüketdi.
Abh.Sho. 3471 ol baḫşı sudur abipiray-ın-ta ḳılmış ol mundaġ uḳmaḳ-ıġ.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.5.V /1–6 … köni tüz tuyuġlı : bilge bilig : çḫşaptqa tükellig edgün barmış yértinçüg uqmış üzeliksiz er : tosın erenlerig turulturdaçı teŋrilerniŋ yalŋuqlarnıŋ baḫşı …
Sho.Rosia 5. 1 ötrü ayaġqa tegimlig bodistv sansarnıŋ berü evrilmekin uqup naru tevrilmekin emgeksiz uçuz uqar :
Sho.Rosia 5.3.5b.R/1–2 meniŋ oŋalı köŋül kerdeçi-niŋ montaġ yügerü uqmaqım belgülük boltı :
Sho.Rosia 6.2.2.3 … erip birle yene yorısa[r on ayıġlıġ qılınçıġ] /// 8) /// [alq]u nom-larıġ: uqmaqı uġrınta 9) alqu uz-anmaq edremlig 由父凈ΟΟ [atası arıġ] 9) [ermeki uġrınta] t …
Sho.Rosia 7.2 /255 kim bar siz-ler uḳdaçı bo yörügüg bo yörügüg ::

U Uigurica I-IV

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y.32-2 ap nomluġ-ġ yolın uḳarlar...
U II, T II S.2b-6–7 ḳuduru ḳolulap tėtrü uḳar bolmaḳ tıltaġınta toġmaḳ bolur
U II, T II B1-7-1 ongalı köŋülte [saḳ]ınıp adara uḳar
U II, T II B1-7-18 utġuraġ bilge bėligin adırtlayu uḳar
U II, T II S.2b-1-9–11 … bodistv sansar -nıŋ baru evril-–mekin uḳup nerü tevrilmekin emgek siz uçuz uḳar

Sek Sekiz Yükmek

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.16 (Ia) ---bilmez uḳmaz kim mniŋ aşnuḳı ajunta ḳılmış öz ḳılınçım
Jut.Sek.T-1.161 (Ia) bilig yukmekig alḳu inçe -- bilmiş uḳmış krgek bo niş yukmekig
Jut.Sek.T-1.211 (Ia) bilgeler alḳu munı bilmez uḳmaz ötgürü umazlar taḳı yme
Jut.Sek.T-1.346–347 (IIc) kiçig ḳa ḳadaş oġul ḳız alḳu asılur tuġmış alḳu titik otġuraḳ bolur bilir uḳar uz
Jut.Sek.T-1.402 (IIc) bilser uḳsar ötrü ol tınlġlarnıŋ

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 516 Telim sözüg uḳsa bolmas, yalım ḳaya yıḳsa bolmas
DLT III, 46 Üs es körüp yügsek ḳalıḳ ḳodı çoḳar / Bilge kişi ögüt birip tawraḳ uḳar
DLT II, 228 Közüm yaşı sawrulup ḳoḍı aḳar / Bilnip ajun emgekin tükel uḳar

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T III D 26023-39–45 … . . . . . . . . . öze . yintem tutçı yintsigü . yėrtinçüdeki . . . . . . .uḳmadın . ilişlig tartışlıġ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ilkiteberü atḳan …
T III 2602-63 ozḳu ḳutrulḳu yol yıŋaḳıġ . ol nom-ta eşitip uḳar -biz [.]

AH Atebetü’l-Hakâyık

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 117–120 … reklig sözüg sözleyür kereksiz sözini kömüp kizleyür biligsiz ne aysa ayur uḳmadın anın öz tili öz başını yiyür
AH 357–360 uḳup sözle sözni ivip sözleme sözüŋ kizle kiḍin başıŋ kizleme miŋ er dostuŋ ers …

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.2 [U 3114]-9 biz özümüzni inç meŋilik ḳılġalı üçün bilmetin uḳmadın ülgüsüz üküş tınl(ı)ġ-larıġ örletdim
T II Y 40.5 [U 3117]-41–42 edgü ḳılmatım(ı)z yavız ḳıltım(ı)z bilip ḳıl-madım(ı)z erinç bilmetin uḳmatın ḳıl--tım(ı)z erser : amtı anı uḳunur-biz :

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
TM 282-371–372 k(a)ŋ[u] kişi bu munça sav(a)g adıru bilmeser ukmasar neŋ bil[gelerke] s[an]magay