İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

uzun

141 geçiş 3 biçim 12 eser KBMaitKuTSekAbhIBShoRU Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): uzun — yalın hâliyle 139 kez

Çekimli biçimler (2):

KB Kutadgu Bilig

98 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 230 IX. EḌGÜLÜK ḲILMAḲ ÖGDİSİN ASIĠLARIN AYUR / / ḳalı bolsa elgiŋ boḍunḳa uzun / ḳamuġ eḍgülük ḳıl ḳılınçın sözün
KB 1464 uzun boldı elgiŋ boḍunḳa yaḳın / füsusun keçer bu tiriglik baḳın
KB 2322 uluġluḳ tilese aş içgü üle / uzun yaş tilese bulur aş bile
KB 4253 tepizlik ig ol bir otatġu uzun / yimişi anı yir sızar bu özün
KB 5346 ay ilig usanma saḳınma uzun / uzun ḳalġu ermez ay ḳılḳı tüzün

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.40–46 közünü turur kut teŋrisi teg ögümüz kün silig kunçuy yüz yılka tegi uzun özin kalın kutın igsiz toġasız adasız tudasız ögrünçü meŋin yirtinçü meŋis …
Mai.Tek.009.09–12 ol ança uzun üdte berü birükin tünle yėme tünki tünleki teg inçgülüg ... bilig udımışım …
Mai.Tek.074.36–39 anıŋ utlısın tüşin uzun üdün tegint- -imiz amtı (biziŋ) tsuyumuznı irinçümüzni açar-biz yadar-biz
Mai.Tek.084.47–52 ol antag uzun künün tünün bir altı mıŋ yıl yaş yaşap emgek emgenürler.. üç adrı şişlerig …
3a-22 … - . . . -ḳ- aŋ . . . ne üçün tėp [tėser se]kiz tü [men yılta] örü tınlġlar uzun yaşlıġ bol[sarlar] oluġurda meŋilig toŋalıġ [bolurlar . . alp] ḳorḳıtġuluḳ …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 32/29b1 45 ançası bar kim biz törüttimiz ögürler uzun boldı olar üze tiriglik ermez erdiŋ turuġlı medyen boḍnı içinde kim oḳısa …
Ku. T. 33/71a1 … dın yana ḳıldı sizni cüftler kötürmez tişidin ḳoḍmas meger iḍi ʿilmi birle uzun ʿömr bėrilmez uzun ʿömr bėrilmiş eksütülmez anıŋ ʿömrindin meger bitig içr …
Ku. T. 33/71a1 … i cüftler kötürmez tişidin ḳoḍmas meger iḍi ʿilmi birle uzun ʿömr bėrilmez uzun ʿömr bėrilmiş eksütülmez anıŋ ʿömrindin meger bitig içre ol bütünlükin taŋ …
Ku. T. 34/17a3 68 ol kimerse kim uzun ʿömr bėrür-miz aŋa ḳoḍı ewrer-miz anı yaratıġ içinde azu uḳmaslar mu
Ku. T. 31/77b1 … wrer özin bir sıŋardın tartar ya boynaġuluḳ ḳılur ḳaçan tegse aŋar ėsizlik uzun teslim duʿalar iḍisi

Sek Sekiz Yükmek

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.021 (Ib) -nur ermegü tınlġlar üküş tŋrim (uzun) yaşa(yur tınlıġlar az
Jut.Sek.T-1.49 (IIc) tutarlar et’özi adasız tudasız bolur özi yaşı uzun bolur ödsüz
Jut.Sek.T-1.288 (Ia) bolur özleri yaşları uzun bolur et’öz ḳodsar alḳuġun burḫanlar
Jut.Sek.T-1.450–451 (Ib) uzun yaş tileser bultuḳmaz öleyin tiser yme ölü umaz

Abh Abhidharma (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 630–631 … dki yıd-ı-nıŋ yuḳ-ı-nıŋ küç-in kösün-in küçsiredmemiş kevmemiş-ke umaz-lar uzun ödün bışrunġalı.
Abh.Sho. 827–828 … te又(azıdur) yaŋıldu -rur (üçün) adḳanġu ed-ler-ig yme/tėr bışrunmaḳ yol-ta uzun ödün bışrunmaḳ ögredinmek üz-e tėmin ök uyur-lar tarġarġarlı.
Abh.Sho. 2062 sansar uzun ıraḳ erip tüz -ün yol alp bulġuluḳ üçün anın söz-lemiş ol.
Abh.Sho. 3621–3622 karik-ta yörgüçi vardi uzun üçün anın munda söz-lemedimz adın vardi-ta ulatı-larıġ munda basa yörgey b …

IB Irk Bitig

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 22 uzun tonlug közŋüsin kölkė ıçg(ı)nmiş.
IB 42 uzun tonlug idişin (a)y(a)kın kodup(a)n b(a)rmiş. y(a)na / (ė)dgüti s(a)kınmiş.
IB 47 … ė sookuşmiş. kut kolmiş. kut / bėrmiş. ‘(a)g(ı)l(ı)nta yılkıŋ bolzun, özüŋ uzun bolzun!’ tėmiş.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.3.1.R /8 birök uzun öz yaş uluġ küç kösün tileser ötrü bolur :
Sho.Rosia 8.3 /147 birök üküş kşan-lar uzun üd ḳolu-lar üz-eki ḳut ḳolunmaḳ töz-lüg küsüş-lerin küü kelig edrem-lerin …
Sho.Rosia 8.3 /187–189 … çünç asanki başlaġ-ı sekiz-inç oron-ḳa 入 -ler sekiz(-inç) oron-ḳa kirgü-te uzun üdün 進 al altaġ paramit-ıġ 修 üz-e ḳamaġ yorıḳ-larıġ kirsiz arıġ ḳılıp ::

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y. 52,1- III 21-23–24 ḳunçuı-lar-nıŋ ėsiz yavız . . . . . nin . . uzun turḳaru begi brḫmadati . . . . . . . . . yalḳanturur erdi
U II, T. II Y. 52,2 - 14–17 anta sözlep arçunı toŋa uzun saçın kėdin arḳasınta ıtıp bilekin sıḳanıp anıŋ arasınta beliŋ teg kilimbi …

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 178b. 180-71–78 yitlint -ürür anın tınlıġlar öpke nızbanı ların ıya basa umadın oḳ . uzun sansar içindeki otça öpelür opuça kinlenür -ler teksinürler
T II D 178b. 180-80–87 tözlüg öpke nızbanıi iy(i)n utzuḫup . uzun turġaru . öç kek alışu . ötek birim ötemek lerii erser

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 13–16 taḳı yime kim ḳayu tınlıġ ḳuanşi im (pusa)r atın uzun turḳaru a(tasar) tünle küntüz atayu tutsar antaġ oġrı bar uluġ otḳa kirser …
KİP 65–68 birü(k) kim ayıġ ḳılınçlıġ ḳararıġ biligsiz kögüzlüg ėrser uzun turḳaru ḳuanşi im pusar atın atayu tapınu udunu t(ėginse)r erüş ḳar(arıġ b …

AH Atebetü’l-Hakâyık

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 293–296 … me pėndim al kel uzatma ėmėl ėmėl asrasında busuġlı ėcėl ėmėl timişim dost uzun sanmaḳ ol uzun sanma saḳınç üküş ḳıl ‘amėl
AH 293–296 … l uzatma ėmėl ėmėl asrasında busuġlı ėcėl ėmėl timişim dost uzun sanmaḳ ol uzun sanma saḳınç üküş ḳıl ‘amėl

T Tunyukuk Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 51 … ti: ḳ(a)ra t(e)r(i)m : yü- / g(ü)rt[i]: (i)ş(i)g küç(ü)g : b(ė)rt(i)m ök : uz(u)n y(e)lm(e)g y(ė)me ı(d)- / t(ı)m oḳ

Aynı gövdeden maddeler

“uzun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).