İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bėş

202
geçiş
74,9
milyonda
1.605.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
15
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı32.523,1
Irk Bitig1771,0
Huastuanift1413.820,3
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra21.123,6
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)693.186,3
Abhidharma (Shogaito)822.063,8
Manichaica I-III104.856,7
Uigurica I-IV5792,1
TT I-X62.354,8
Uygurca tövbe duası (Zieme)516.556,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
BK D 0,00
T —
ŞU —
IB D 0,00
Huast D 0,71
KİP D 0,33
KP D 0,00
Mait D 0,72
Abh D 0,73
Man D 0,63
U D 0,67
TT D 0,56
Tövbe —
KuT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: beş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

BK 6 geçiş  ↔  Huast 14 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bėş, béş, beş, bêş

BK 6 geçiş  ↔  U 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bėş, béş, beş, bêş

BK 6 geçiş  ↔  Tövbe 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bėş, béş, beş, bêş

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
türlüg3844610,917,156,12305,5
otuzunç132810,859,603,60154,4
yükmek149010,628,023,73130,2
yükmekler101210,5810,443,16137,7
ülüş1310310,457,723,59115,0
patar104410,388,573,15101,3
ulatı2238710,266,574,64158,3
yigirminç83010,148,802,8284,0
öŋde71610,049,512,6482,0
tudyaḳ84910,038,092,8275,2
teŋrii6139,849,592,4571,1
yumdaru6399,678,002,4455,6
ajunlarta599,609,862,2361,9
yükmekniŋ5119,599,572,2359,1
abidarim71049,556,812,6252,7
teŋri123619,455,793,4073,3
yavlaḳ5449,387,572,2243,1
yükmekte4129,269,122,0044,1
yėti5719,236,882,2238,1
oyun4279,167,951,9936,7
aḳıġsız61429,166,142,4139,5
ajun82639,145,672,7747,4
kirlig4419,087,351,9933,2
ḳamaġ51109,046,252,2133,7
tınlıglar4489,037,121,9931,9
öŋin4578,986,871,9830,5
kamag4638,956,731,9829,6
tavarım338,9110,711,7344,5
közte348,9010,291,7340,0
toyınlarag348,9010,291,7340,0
yaratmaḳ348,9010,291,7340,0
yükmeklerig348,9010,291,7340,0
yükmeklerke358,899,971,7337,8
bölüklerte368,889,711,7336,2
üskinte368,889,711,7336,2
üdteki3118,858,831,7331,6
yaruḳın3128,848,711,7331,0
adḳanġularıġ3148,838,481,7330,0
yörügleri3148,838,481,7330,0
artuḳı3218,787,901,7227,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bėş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (202) →
Abh 621–624 … yol-ta tarġarġu -luḳ kirsiz bilmemek nedegin yme ök yumdaru bėş bölük-ler-te tarġarġuluḳ bolur tėp答不染旡知kkir-siz bilmemek yu …
Mait ançaḳıya yėme ... öritmedi anın (bėş) yüz btraḳlptaḳı bodis(a)v(a)tlar ara bėşinç burkan belgülüg …
Abh 1597–1600 … bilig-niŋ yumdaru adı bolur ermez abidarim tėp munı birleki bėş yükmek-niŋ yumdaru adı bolur abidarim tėp 故頌言隨行anın şlok-ta …
KuT T. 31/30a2 … ḳa kim köni yolḳa köndiler köni yolnı körklüg baḳiler yaʿni bėş namaz eḍgürek iḍiŋ üskinde yanutın hem eḍgürek asıġdın
KİP 41–47 … r yolayu ėrtgeli saḳınsar ḳorḳunçluġ busuşluġ ėrser yana ol bėş yüz satıġçılarda bir bilür er sartbav satıġçılar uluġı ol ḳ …
Man II D 173 a1-306–307 kişi oza bėş t(e)ŋrilerde ötrü bėş türlüg ıda ıgaçda tugdı
Abh 3827 adın bėş orun-lar-ta bululur bilmetin öçmek.
Abh 4291–4292 … yėr suv oot yėėl kök ḳalıḳ tıldaġ-ında büder et’öz-ler-i bu bėş uġuş-lar yıġıduḳ-ta ödrü büder et’öz-ler-i.
Mait bėş otuzunç ülüş üç p(a)t(a)r erki kim muntag yürek yarılınçıg …
Mait … ügiŋe barns uluşta arşivadan saŋramda nomlug tilgen tevirdi bėş pnçiki toyınlarag sekiz tümen teŋriler(ig) kutġaru yarlıḳap …