İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kanı

481
geçiş
178,3
milyonda
8
biçim
15
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek2433,9
Kalyanamkara Papamkara914.218,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)7323,3
Manichaica I-III2971,3
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig72978,7
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Atebetü’l-Hakâyık165.801,3
Dede Korkut Kitabı21647,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi338138,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,29
T —
ŞU —
IB D 0,00
Sek D 0,33
KP D 0,74
Mait D 0,52
Man D 0,33
U D 0,00
KB D 0,59
DLT D 0,45
AH D 0,57
DK D 0,72
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kânı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cânı131639,375,813,5480,2
sulehâ101569,015,493,0957,2
mecma‘u’lirfân7268,827,562,6361,5
ulemâ103558,614,303,0041,0
begil6288,597,232,4349,6
ḳılıġlı6378,576,832,4345,9
meskeni6398,566,752,4345,3
şifâ71458,525,082,5736,1
kerem6848,445,652,4035,6
begilüŋdür558,409,452,2365,5
ırzı5218,357,382,2242,5
mecma‘ı5338,326,732,2237,5
şu‘arâ5518,276,102,2032,9
erenler5528,266,082,2032,7
dünya72958,214,062,4926,4
dârı107098,113,312,8428,0
big51188,104,892,1624,5
vefâ51218,094,862,1624,2
dünde428,0810,452,0052,4
ma‘ruf428,0810,452,0052,4
bulduğum438,089,872,0052,4
şorladı468,078,872,0044,8
bardı51288,074,782,1523,7
didügüm478,078,652,0042,9
ḳaraŋu478,078,652,0042,9
yarlıġḳadı488,078,451,9941,3
ḳança4158,057,551,9935,1
ḳan51438,044,622,1422,6
ertim4248,026,871,9830,9
inçe74267,983,532,4221,5
mekânı4547,945,701,9624,1
dervîşândır4767,885,211,9521,3
hânkâhı4817,875,111,9420,8
yeridir4857,865,041,9420,4
benim86537,853,102,5020,4
dedikde109687,822,862,7322,5
fukarâ52547,803,792,0717,1
könilik41087,804,701,9218,5
bodun41497,704,231,8916,0
boynuzum337,679,451,7339,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (481) →
AH 41–42 aya til törüt mėdh ötüngil ḳanı men artut ḳılayın şahımḳa anı
EÇS X Y215b … ı. Ammâ merhûm Hâtem-i Tay ve Ca‘fer-i Bermekî -misâl kerem kânı bir vezîr-i âlî-câh idi. Ve üçer Mısır hazînesinin birin ha …
DK XI 68 … rdi geyimini kesdi omuzına dört parmaḳ deŋlü zaḫm urdı alça ḳanı şorladı ḳoynına indi uruz gine döndi
KB 4710 ḳanı ol bu dünya tilep tutġuçı / öziŋe temür kend tura yapġuçı
EÇS IX Y180a … ki kapudan içeri kabr-i şerîf-i sultân-ı evliyâ bahr-i vefâ kân-ı şifâ Hazret-i İbrâhîm ibn Edhem medfûndur. Cümle züvvâr kub …
KB 6479 ḳanı bir könilik ḳılıġlı ḳanı / ḳanı teŋrilik iş yorıġlı ḳanı
EÇS IV 305a Evsâf-ı menba‘-ı kân-ı giyâh, ya‘nî şehr-i kadîm kal‘a-i Serâh
EÇS II 228b … eden Ulu Câmi‘ dibinde Emîr kahvesi münakkaş ve müzeyyen ve kân-ı a‘yân ve mahbûb-ı cihân rakkâsları var kim her biri bî-bede …
EÇS X Y357b … ‘ârif birbirleriyle anda haşr olurlar. Eyle mecma‘ü'l-irfân kânı kahâvîlerdir.
EÇS VII 169b … ‘denleri ve niçe ma‘âdinler dahi çokdur, ammâ şiddet-i şitâ kânı olmak ile cevizi(?) ve üzümü ve sâ’ir fevâkihâtları yokdur, …