İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kani

485
geçiş
179,7
milyonda
9
biçim
15
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek2433,9
Kalyanamkara Papamkara914.218,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)7323,3
Manichaica I-III2971,3
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig72978,7
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Atebetü’l-Hakâyık165.801,3
Dede Korkut Kitabı21647,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi342139,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,29
T —
ŞU —
IB D 0,00
Sek D 0,33
KP D 0,74
Mait D 0,52
Man D 0,33
U D 0,00
KB D 0,59
DLT D 0,45
AH D 0,57
DK D 0,72
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kânı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cânı131639,365,793,5479,9
sulehâ101569,005,483,0957,0
mecma‘u’lirfân7268,817,552,6361,4
ulemâ103558,614,293,0040,8
begil6288,587,222,4349,5
ḳılıġlı6378,566,822,4345,8
meskeni6398,556,742,4345,2
şifâ71458,515,072,5735,9
kerem6848,435,632,4035,5
begilüŋdür558,399,442,2365,5
ırzı5218,347,372,2242,4
mecma‘ı5338,316,722,2137,5
şu‘arâ5518,266,092,2032,9
erenler5528,256,062,2032,7
dünya72958,204,042,4926,3
dârı107098,103,292,8427,8
big51188,094,882,1624,4
vefâ51218,084,842,1624,1
dünde428,0710,442,0052,4
ma‘ruf428,0710,442,0052,4
bulduğum438,079,862,0052,4
bardı51288,064,762,1523,6
şorladı468,068,862,0044,7
didügüm478,068,631,9942,8
ḳaraŋu478,068,631,9942,8
yarlıġḳadı488,058,441,9941,3
ḳança4158,037,531,9935,0
ḳan51438,034,602,1422,5
ertim4248,016,861,9830,8
inçe74267,983,512,4121,4
mekânı4547,935,691,9624,0
dervîşândır4767,875,191,9521,2
hânkâhı4817,865,101,9420,7
benim86537,853,092,5020,2
yeridir4857,855,031,9420,3
dedikde109687,822,842,7222,3
fukarâ52547,793,782,0717,0
könilik41087,794,691,9218,4
bodun41497,694,221,8915,9
boynuzum337,659,441,7339,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (485) →
AH 41–42 aya til törüt mėdh ötüngil ḳanı men artut ḳılayın şahımḳa anı
EÇS X Y215b … ı. Ammâ merhûm Hâtem-i Tay ve Ca‘fer-i Bermekî -misâl kerem kânı bir vezîr-i âlî-câh idi. Ve üçer Mısır hazînesinin birin ha …
DK XI 68 … rdi geyimini kesdi omuzına dört parmaḳ deŋlü zaḫm urdı alça ḳanı şorladı ḳoynına indi uruz gine döndi
KB 4710 ḳanı ol bu dünya tilep tutġuçı / öziŋe temür kend tura yapġuçı
EÇS IX Y180a … ki kapudan içeri kabr-i şerîf-i sultân-ı evliyâ bahr-i vefâ kân-ı şifâ Hazret-i İbrâhîm ibn Edhem medfûndur. Cümle züvvâr kub …
KB 6479 ḳanı bir könilik ḳılıġlı ḳanı / ḳanı teŋrilik iş yorıġlı ḳanı
EÇS IV 305a Evsâf-ı menba‘-ı kân-ı giyâh, ya‘nî şehr-i kadîm kal‘a-i Serâh
EÇS II 228b … eden Ulu Câmi‘ dibinde Emîr kahvesi münakkaş ve müzeyyen ve kân-ı a‘yân ve mahbûb-ı cihân rakkâsları var kim her biri bî-bede …
EÇS X Y357b … ‘ârif birbirleriyle anda haşr olurlar. Eyle mecma‘ü'l-irfân kânı kahâvîlerdir.
EÇS VII 169b … ‘denleri ve niçe ma‘âdinler dahi çokdur, ammâ şiddet-i şitâ kânı olmak ile cevizi(?) ve üzümü ve sâ’ir fevâkihâtları yokdur, …