İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tüz

131
geçiş
48,5
milyonda
2.523.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
14
eserde
57
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra21.123,6
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)11276,9
Uigurica I-IV4633,7
TT I-X2784,9
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)131.276,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası10262,5
Kutadgu Bilig801.087,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
KİP D 0,00
Sek D 0,33
Mait D 0,33
Abh D 0,47
U D 0,45
TT D 0,33
AO —
Sukh —
ShoR D 0,66
KuT D 0,58
KB D 0,90
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tüz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 10 geçiş  ↔  Abh 11 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tüz

KuT 10 geçiş  ↔  KB 80 geçiş

benzerlik 0,05

Karşılaştırılan yazılışlar: tüz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
teŋ133711,319,823,60156,4
köŋli2014711,208,454,46197,7
arasız6710,4811,112,4588,5
köni2045810,126,814,43150,5
basudçı5309,998,752,2351,5
törü91599,997,192,9872,4
ḳılınçı6979,757,322,4349,3
tili5809,607,332,2241,2
tuymaqıġ339,5211,331,7347,1
ḳılḳı61709,356,512,4242,5
tüp3309,258,011,7327,6
egsük3389,187,671,7226,2
köŋül104349,185,893,1162,3
bolmaḳ4969,176,751,9829,7
sözi41418,916,191,9726,6
yaḳşı3878,826,471,7121,1
boḍun41798,725,851,9724,7
işke31208,616,011,7119,2
yėme42098,595,621,9623,4
körü31418,505,781,7018,2
bilig54728,094,772,1523,5
biliglig32548,004,931,6814,7
burḫan33047,824,671,6613,7
eḍgü56877,654,232,1219,9
uluġ33987,544,281,6412,1
alḳu45867,514,141,8915,4
bilge35697,133,761,6010,1
er36976,893,471,589,0
urup37636,783,341,568,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tüz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (131) →
KB 2483 bu erdem bilig kör kerek barça tüz / uluġ ḫacib ötrü ḳızıl ḳılsa yüz
KB 2923 … körki körklüg kerek ḳılḳı uz / negü tutsa andın tamar barça tüz
Abh 1507–1510 二alḳu tınlġ-lar-ta teŋ tüz köŋül-lüg bolmaḳ三adın-ḳa asıġ (tusu) ḳılġuluḳ tıldaġ-ḳa tül …
KB 4691 ne eḍgü bilig bėrdi bilgi ögüz / eşitgil munı sen aya köŋli tüz
ShoR 7.2 /234 正直平等道 köni könimen bolmaḳıġ [teŋ tüz bolmaḳ///yol/// ::
KB 2991 boşuġ ḳul bile tutsa bolmaz bu tüz / boşuġ boş teŋi tut ḳuluġ ḳulça üz
KB 6462 … uŋar meŋzetü keldi emdi bu söz / munı yaḳşı tınla aya köŋli tüz
KİP 90–92 … ser ol kişi . . edgü ḳılınçı öŋreki kişi edgü ḳılınçı birle tüz tėtir
Abh 3448–3451 … ödrü bolur階降yėgi ḳodıḳı-sı niz-vanı-lar-nıŋ tarıḳmaḳ-ı teŋ tüz bolu tüküdmek üz-e ödrü tüz-ün tuuş-taḳı-lar-nıŋ bolmaġu ke …
ShoR 2.2.8.V/1–3 … ükellig bolup : kértüdin kelmişler birle teŋ [yu]m[ġ]ı köni tüz tuyunmaqqa tegmekimz bolzun :