İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erür

1.122
geçiş
415,8
milyonda
226.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
14
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek286.075,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)823.786,7
Abhidharma (Shogaito)76419.228,8
Manichaica I-III62.914,0
Uigurica I-IV223.485,4
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)24.739,3
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)676.578,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası1183.097,7
Kutadgu Bilig15203,9
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık134.713,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,33
T —
Sek D 0,68
Mait D 0,78
Abh D 0,92
Man D 0,43
U D 0,62
AO —
Sukh —
ShoR D 0,77
KuT D 0,65
KB D 0,68
DLT D 0,00
AH D 0,67

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKTKİPSekKPMaitAbhManUAOSukhShoRKuTKBDLTAHToplam
erür21·28·827646221267118151131.122
ėrür··4·1·······7···12

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erür) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aḳıġsız4814210,286,676,86367,0
inçip5532910,285,657,27332,8
taŋrı6790910,084,477,82292,3
tŋri413699,825,066,21212,8
öŋi362869,715,245,84196,1
abidarim301049,656,445,41218,0
alḳu415869,624,396,10174,5
nom332979,575,065,57171,3
bilge395699,564,365,94164,4
nomlar261009,456,295,03182,7
yrlıḳamış261039,446,255,03180,9
ėdiglig261049,446,235,03180,3
ulatı323879,444,645,43146,8
burḫan303049,434,895,29148,4
aḳıġlıġ251599,325,564,89147,9
bilig304729,274,265,19122,0
bilip221609,145,374,58123,9
tözlüg211099,135,864,50133,4
ḳuruġ20789,096,274,41139,9
kök222059,095,014,55112,6
nedegin222239,074,894,53108,8
öçmek211659,065,264,46114,9
tözi19489,066,894,32152,6
yol296699,053,704,9796,5
yindem201179,055,684,39121,9
yaradmış18348,997,314,22158,5
bilgen191008,995,844,28120,2
tėptėser212458,984,694,4097,9
sözleser191168,975,624,27114,1
adın212588,964,614,4095,7
tek191428,945,334,25105,9
edgü202898,864,384,2684,7
arḫant16258,847,593,98150,0
yene192778,804,374,1580,1
odġuraḳ16588,806,373,95114,6
baḫşı171938,734,733,9780,1
türlüg204468,713,754,1467,8
adı204648,693,704,1366,3
tükellig15858,675,733,8092,4
yėg151198,635,243,7781,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erür” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.122) →
Abh 318 anı üçün u şasdr sekiz tüz-ün yol töz-lüg erür.
Abh 2281 çḫşapt ėyin söz-lemiş erür.
KuT T. 26/71a3 … ḳaçan amrulsa siz aḍaḳın ḳılıŋlar namaznı bütünlükin namaz erür müʾminler üze fariza vaḳtlıġ
Abh 494–496 … üz-e nom-ḳa tŋri burḫan oḫşaşur üçün bu tıldaġ-ın yükünmiş erür tŋri burḫan-ḳa bir belgü -lüg-ke.
Abh 1808 bışrunmaḳ töz-lüg bilge bilig yaḳın birsi erür.
Abh 4509–4510 tėrgin erser tėrip büdürteçi erür niz-vanı ḳılınç yıġılmaḳ tėrilmekin-tin büder emgek-lig tüş …
Abh 219–220 anın şasdr-nıŋ başında aşnu-ça uḳıd -mış erür tŋri burḫan-ıġ ögmiş-in tėp 有餘师説bar adın baḫşı -lar söz-ler …
Abh 1586–1587 ol şasdr ḳayu ol tėptėser ḳaltı abidarmakoş şasdr erür tėp釋日ḳaltı şlok -ta söz-lemeki erser abidarmakoş tėp.
Abh 2908 … -nıŋ adḳanġuluḳ-ı-nıŋ bir ikinti-ke ükliyü aşılu oḫşaşmaḳ-ı erür.
Abh 2507–2509 … ün söz-leyü tüketdimiz erti üçünç aġılıḳ erser (bu oḳ inçip erür) kuşdir-a pidak tėp ne kergek ḳadnayu tardıp bu yörügüg tanu …