İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

turur

632
geçiş
234,2
milyonda
477.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
14
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig53.855,1
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)20923,6
Abhidharma (Shogaito)401.006,7
Uigurica I-IV5792,1
TT I-X83.139,7
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)5490,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası2717.114,2
Kutadgu Bilig2673.629,4
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,55
KP D 0,00
Mait D 0,64
Abh D 0,77
U D 0,39
TT D 0,64
Sukh —
ShoR D 0,55
KuT D 0,81
KB D 0,88
DLT D 0,24
AH D 0,33
DK D 0,00
EÇS D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimIBKPMaitAbhUTTSukhShoRKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
turur51204058152712674212632
ṭurur············2·2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: turur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
taŋrı6390910,395,217,72337,3
kör365969,915,015,81182,6
bütünlükin222709,645,444,58124,9
ajun202639,525,344,36110,7
işlig15479,507,413,85129,7
bilgen151009,396,323,82104,2
bütün161609,375,743,9397,5
olarḳa203729,354,844,3296,8
tiriglik161839,335,543,9193,1
dünya172959,234,943,9984,6
hem289059,224,054,97105,3
eḍgü216879,034,034,3078,5
öz196008,984,084,1072,3
ḳut111298,895,513,2463,4
taŋrıḳa111598,835,213,2358,8
törü111598,835,213,2358,8
biziŋ101118,785,593,1058,8
belgülüg112018,764,873,2053,6
kökler9538,756,502,9764,9
ḳın9808,695,912,9557,0
yaŋlıġ9928,675,712,9454,4
ölüm101808,664,893,0649,0
taŋrınıŋ91028,655,562,9452,5
rast8308,637,152,8165,8
tüpi8328,627,062,8164,6
siziŋ91308,605,212,9248,1
ödte8548,586,302,7955,4
tayaḳlıġın8588,576,202,7954,1
küsüş8738,545,872,7850,3
meger102908,474,202,9939,7
kereklig7238,457,342,6359,7
uluġ113988,453,883,0939,0
ögür81208,455,152,7542,1
yer147058,423,413,3941,0
söz125188,423,633,1838,6
ara92328,424,372,8637,8
yerler103658,363,872,9535,3
küçlüg7678,365,802,6043,3
içinde484.2738,322,585,7792,6
yawuz71068,285,142,5736,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“turur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (632) →
KB 6199 ne muŋluġ turur körse yalŋuk özi / sewinçi az ol barça ḳaḍġu tözi
KuT T. 36/89b1 … ni indürmek ʿaziz hakim taŋrıdın kim ʿaziz taḳı bütün işlig turur
KB 5555 bularda basa muḫtesibler turur / bular elgi küçlüg kerek ay unur
KuT T. 36/92b2 … lar nerse ap ma ol kim tuttılar taŋrıda aḍın dostlar olarḳa turur uluġ ḳın
KB 2318 aş içgü tuz etmek yaḍar er atı / aş içgü turur bu tiriglik otı
KB 2484 tapuġlarda artuḳ bu yinçke tapuġ / haciblıḳ turur baḳsa yetrü ḳamuġ
KB 3368 sen aymış bu söz barça andaġ turur / hakikat körü barsa tıldaġ turur
KB 2032 köyer ot turur küç yaġusa küyer / törü suw turur aḳsa ni‘met öner
KB 6074 taŋı bu turur kör ölügli et öz / ölümüg unı tıp ḳoḍur tilde söz
KuT T. 37/68a3–2 … dılar keldi olarḳa ḳorḳutġuçı olardın aydı kafirler: nėerse turur taŋ