İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yat*

151 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.345
geçiş
498,5
milyonda
151
biçim
16
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Irk Bitig21.542,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)8369,4
Abhidharma (Shogaito)5125,8
Manichaica I-III31.457,0
TT I-X2784,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)7687,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası5131,3
Kutadgu Bilig1321.794,3
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı491.510,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.122458,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
BK D 0,00
T —
IB D 0,33
KİP D 0,00
Mait D 0,69
Abh D 0,39
Man D 0,00
TT D 0,33
ShoR D 0,26
KuT D 0,55
KB D 0,87
DLT D 0,29
AH D 0,33
DK D 0,83
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yatır) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
a‘lâ5727210,175,727,41352,5
demir551.0009,593,796,88189,5
rimâl331299,526,005,66218,8
gece571.4319,393,326,79161,9
gemiler354079,354,435,64151,2
hâbı281169,295,925,20181,9
ara292329,244,975,21147,3
pâymâli25649,186,614,95191,0
kimi347839,033,445,30101,9
yerde461.6049,002,855,84103,4
ḳara284928,963,844,9298,3
dutar20818,845,954,40131,0
limanı254468,843,814,6487,0
limandır20888,845,834,39127,2
ḳarşu17568,646,254,07119,4
bırağup214438,593,574,2066,4
lengerendâht16468,566,453,95117,6
olup18217.2818,321,408,38129,3
limanda13428,266,283,5691,9
yüzü141798,234,293,5557,8
ale’ssabâh164638,183,123,5441,3
râhata12268,166,853,4396,8
kiçe12338,166,513,4389,5
dağlarda131518,154,433,4456,1
emîn153998,143,243,4641,0
rûzgârdan12518,145,883,4177,3
bunda251.5768,131,993,7431,9
harâb199658,072,303,4830,6
ḳoldı11248,046,843,2988,6
râhatda11278,046,673,2885,2
altında189438,012,263,3628,1
girüp211.3697,991,943,3925,7
vakti167647,962,393,2427,4
içinde424.2737,941,303,8526,1
töşek10147,917,483,1493,8
içre495.3247,911,213,9726,6
liman123067,903,303,1133,7
bîpervâ111817,883,933,1040,0
kâfir146167,872,513,0925,9
lenger10567,875,483,0958,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.345) →
EÇS V 101a şehr-i ma‘mûr Babadağı, ya‘nî Sarı Saltık Sultân yatağı
EÇS X Y348b … -tamâmdır. Cümle boğazı bekleyen gemiler anda bir ay iki ay yatırlar. Anda bir zâviye vardır. Havâ latîf olup boğaz açıldıkda ge …
EÇS VIII 282a … adacıkdır. A‘lâ latîf âb-ı hayât suları ve sığınacak latîf yataklı demir dutar vâsi‘ limanı var. Dağları sâfî çam ağaçları old …
EÇS VII 175a … ahrâ-yı Heyhat: Anda arabalarımız yanlarında çadırlar kurup yatdık. Ammâ ol gece çekilen azâb-ı elîmi Hudâ bilir. Andan ertesi …
KB 583 … ilig aydı kim sen negü ol atıŋ / ḳayudın kelir sen negü ol yatıŋ
EÇS V 12b … eldim. Gördüm ki Hân biheri başında serîr üzre câme-hâbında yatmış. Kıssahân Monla Dilâver {kıssa-dırâ[zlık ede]r iken hâb-ı d …
EÇS X Y421a … suna varup sultânın ihsân etdiği beş tulum suyu arkası üzre yatup ağzına dökdüler, cümlesin nûş edüp bir kerre yerinden kalku …
EÇS X Y161b–Y162a … de pinhân edüp dahi timsâh cimâ‘ etmeden dişisi arkası üzre yatırken herîf kemîngâhdan zâhir olup bir na‘ra haykırınca timsâhın …
EÇS VIII 297b Meğer bu hakîrin râst gelüp selâm verdiği yatan leşker küffâr-ı Fransa imiş kim da‘vâ-yı merd ile ordu-yı İ …
EÇS IX Y226b … rîfi konduğu bir beyâz mermer-i hâmdır. Mübârek arkası üzre yatduğı gibi cesed-i şerîfleri gömülüp re’s-i şerîfleri ve mübârek …