Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ırmak” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• ‘asėl isim Karahanlı…al bal doğru söz bal gibidir önce bal tattırıp süzülmüş bal ırmakları…
• asġ Karahanlıtek tanıklı biçim boğazını arıtırsa bu yararlı bir ırmak olur…
• astın isim Karahanlıalt aşağı altından ırmaklar akar yerin altında durur onun ayağının altında ne alt ne üst…
• bagirati özel ad Uygurhimalaya yöresinde bir ırmak adı bhāgīrathī himavat dağının yöresinde bagirati adlı ırmağın kıyısında…
• balıḳlıg sıfat OrhonUygur2. anlam: şine usu yazıtında balıklıg bir ırmak adı orhun ile balıklıg’ın birleştiği yerde…
• baş isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: …şı ucu tepesi başlangıç dağların başı yarılır kayra başında ırmak kaynağında başında bin lik birliğin başı…
• bustan isim Karahanlı…n bahçe kuran çevirisinde cennet bahçesi onları altlarından ırmaklar akan bahçelere sokarız adn kalınacak cennetleri sağda ve solda iki bahçe bağla…
• cavidane sıfat Karahanlı…çevirisinde hep yüklem olarak orada ebediyen kalan altından ırmaklar akan cennetler orada ebediyen kalıcıdırlar onların amelleri boşa gitti ateşte …
• ḫamr isim Karahanlıkur’an çevirisinde şarap içenlere lezzet veren şarap ırmakları…
• ilgerü zarf OrhonUygurKarahanlı…usuna güneyde gün ortasına doğru amcam kağanla doğuda yaşıl ırmak şantung ovasına dek sefer ettik doğuda kadırkan ormanını aşıp halkı öylece yerleş…
• çadır isim UygurKarahanlı2. anlam: …e akan bir ırmağın adı yer yarılır ve çadır’ sulu büyük bir ırmak ortaya çıkar yarıp parçalayıp çadır ırmağına bırakırlar…
• aḍna- fiil Karahanlıbaşkalaşmak değişmek tadı değişmeyen süt ırmakları…
• aḳ- fiil UygurKarahanlıakmak akan su altından ırmaklar akan cennetler kanı akıp sütler aksın itil suyu akıp durur…