Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 25 madde
arhat 1
- arhant isim UygurArhat, ermiş
kadın arhat 1
- arġantanç isim UygurKadın arhat, ermiş rahibe
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “arhat” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- anġulmali özel ad Uygur…dlı yol kesen bir hırsız vardı anġulmali hırsız o hayatında arhatlığa erişecekti…
- anmani özel ad Uygurkırık bağlamda arhatların adlarının sayıldığı yerde geçen ad…
- antada zarf Uygur3. anlam: ondan başka ondan ayrı onlardan başka arhatlar pratyekabuddhalar…
- anuritide özel ad Uygur…ddha şariputra maudgalyāyana mahākāśyapa aniruddha ve öteki arhatlara…
- arıtı zarf Uygurbüsbütün tamamen olumsuzla hiç asla arhatlıktan asla düşmez düşmekten hiç korkmaz kurtuluş yönünü hiç anlamazlar öğretiye gözleri büsbütün açıldı…
- arşidati özel ad Uygurbir arhatın adı arhat arşidati gülümser…
- atnaḳaudani özel ad Uygurbuda’nın ilk öğrencisi ājñāta kauṇḍinya ilk beş rahip sonra arhat ājñāta kauṇḍinya’ya verdi…
- bėşinç sayı OrhonUygurKarahanlıbeşinci bu beşinci tür öğrenimini bitirmiş arhat beşinci ayın yirmi dokuzunda beşinci sırada beşincisi ezgenti kadız’da…
- boşġutsuz sıfat Uygur…t öğrenecek bir şeyi kalmamış öğrenimini tamamlamış aśaikṣa arhat için bu dördüncü öğrenimini tamamlamış arhat rahiptir öldüren’ adlı öğrenimini ta…
- darmaskandapat özel ad Uygur…i dharmaskandhapāda şastrasını saygıdeğer mahāmaudgalyāyana arhat yazmış saṃgītiparyāya dharmaskandha prajñapti eserleri…
- dėvaşarmė özel ad Uygur…arman vijñānakāya şastrasının yazarı vijñānakāya şastrasını arhat devaśarman yazmıştır…
- dıntar isim Uygur… rahipler olmanız en iyisi oldu öğrenecek bir şeyi kalmamış arhat rahip evden barktan çıkmış rahipler bilge brahmanlar sapkın öğretili rahipleri…
- eḍgü sıfat OrhonUygurKarahanlı5. anlam: budist metinlerde erdem üstünlük yarar arhatların erdemini üstünlüğünü bulmak için en üstün eşsiz erdemlerini işitirlerse iyiliği yararı faydası öyl…
- erdem isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: budist metinlerde üstün nitelik doğaüstü güç çoğu kez arhatların iyiliğini erdemini bulmak için avalokiteśvara’nın kutsallığı gücü öyle korkunç büyü…
- ġavanpati özel ad Uygur…lerinden yaśas pūrṇa vimala gavāṃpati subāhu gibi beş soylu arhatlık buldular…
- ġotiki özel ad Uygurmaitrisimit’te budist kişi adları godhika adlı arhat rahip kendi usturasıyla boğazını kesip śūra ghoṣaka mātṛceṭa aśvaghoṣa gibi bodisatva öğretmenl…
- ikileş- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil shor kırık bağlam arhatlarla birlikte olmaz…
- inyanaparasdan özel ad Uygur…idharma şastrası tıpkı jñānaprasthāna şastrasını saygıdeğer arhat kātyāyanīputra’nın yazması gibi bu şastranın yakından dayandığı jñānaprasthāna şa…
- çankirmit isim Uygur…krama gezinme düşünceye dalarak ileri geri yürüme şāriputra arhat ile düzlükte gezinerek yürüyorlardı…
- çikin Uygur…ü bildirir görünür yirmi boylu yüzlü üç boylu bedenli büyük arhatlar çin ayağı ile ilgisi düşünülebilir…
- çınkėrtü sıfat Uygur…ından var olup olmadığını yoksa gerçekten bu katyayaniputra arhat mı yazmıştır…
- boluş- fiil UygurKarahanlı…gini görüp birbirine hısım akraba olup hısım akraba oldular arhatla birlikte olmaz…
- evdi- fiil UygurKarahanlı…ip toplayıp derlemek toplamak demektir bu sutrayı śāriputra arhat derleyip…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.