Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
9 Türkçe karşılık · 27 madde
arka 2
arkada 1
- arḳara zarf KarahanlıGeride, arkada
arkadaş 4
arkasız 1
- arḳasız sıfat UygurKarahanlıArkasız, destekçisiz, kimsesiz
arkadaşlık 1
- adaşlıḳ isim KarahanlıDostluk, arkadaşlık
arkar başı 1
- arḳar isim OrhonKarahanlı2. anlam: Yer adı; Arkar başı
arkadaşlık etmek 1
- işleş- fiil UygurKarahanlıArkadaşlık etmek, birlikte iş görmek; bir şeyle uğraşmak
arkadaşlık kurmak 1
- adaş- fiil KarahanlıDost edinmek, arkadaşlık kurmak
birbirine arka olmak 1
- arḳaş- fiil KarahanlıBirbirine arka olmak, destek olmak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “arka” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ‘aybet isim Karahanlıaybet gıybet arkadan çekiştirme ne boş söz söylerim ne de gıybet dili kullanırım…
- biliş isim Karahanlı…kla ile iyi niyetli dost tanıdık kalyāṇamitra bir tanıdığın arkadaşın ya da akraban var mı tanıdığı yoksa tanıdıklarını sor…
- bolca Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz nasıl karışılmalı ya da arkadaş…
- borçı isim Karahanlı…içme beyi ayyaş olursa ülke nasıl ayakta kalır ayyaş kişiyi arkadaş edinme boş ayyaş ya da eli sıkı olursa…
- bıçġu isim UygurKarahanlı…evli bıçaklarla kendi konuğunu saplayarak yedi bıçakla ardı arkası kesilmeden öldürürler bıçak dokunmayacak…
- divanelıḳ isim Karahanlı…e tanrı’ya karşı yalan mı uydurdu yoksa onda delilik mi var arkadaşınızda delilik yoktur…
- ġar isim Karahanlıkur’an çevirisinde mağara o ikisi mağaradayken arkadaşına diyordu…
- ġıybet isim Karahanlıgıybet dedikodu biriniz ötekini arkasından çekiştirmesin…
- hicab isim Karahanlıperde örtü onlardan perde arkasından isteyin…
- alḳış- fiil Karahanlı…ğitler birbirini içtenlikle över güç birliği edip birbirine arka olur…
- at- fiil UygurKarahanlıatmak fırlatmak onu arkalarına attılar sizden aldığım zehri hormuzta tanrıya atacağım insanı yüzüstü ateşe atan dildir…
- eg- fiil UygurKarahanlı…yun eğen dileğine erer düşmanın boynunu eğ kadere hizmet et arkasından boyun eğ zenginleşirse halkın yufkası bile baş eğmez bilgisiz anlayıp artık …
- evril- fiil UygurKarahanlı…ma döner ayın burcu yengeç’tir bu ev döner yılan gibi dönüp arkasına kaçtı dönek dünyanın kutu değişir…
- gümarla- fiil Karahanlı…na dikmek musallat etmek görevlendirmek onlara şeytanlardan arkadaşlar musallat ettik onlara yaptıklarını süslediler kim tanrı’yı anmaktan yüz çevi…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.