Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “devlet” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• ‘alim isim Karahanlıâlim bilgin bilge âlimlerle ilişkiyi anlatır bu âlimle ere devlet ve mutluluk gelir âlim bilgiyle yükseldi…
• bolumsuz sıfat Karahanlıişe yaramaz değersiz kişi işe yaramaz birine devlet ve talih gelse…
• bumın özel ad Orhonbumın kağan köktürk devletinin kurucusu atalarım bumın kağan istemi kağan tahta oturmuş…
• cefasız sıfat Karahanlıeziyet etmeyen incitmeyen eziyetsiz vefalı bir devlet dilerse…
• ėllig sıfat OrhonUygurili devleti olan ili olan bir halktım ilim şimdi nerede ili olanları ilsiz bıraktık keşmir ülkeli vaibhāṣika öğretmenleri…
• ėlteber isim Orhonelteber türk devletinde bağlı boyların başındaki beylere verilen unvan az elteberini tuttu iki elteberli halk uygur elteberi yüz kadar askeriyle doğ…
• fesad isim Karahanlı…t bozgunculuk kargaşa nerede fesat olursa kut kaçar fesatla devlet duramaz kaçar fesat bulunmuş kutu kaçırır şarap içme fesada karışma ya da yeryüz…
• hünėr isim Karahanlıhüner erdem beceri hüner ile devletin birleşmesi bulunmaz bu hüner sahibi dünyaya ne suç işledi…
• inç isim OrhonUygurKarahanlı…k dünya huzura kavuştu töre düzene girdi esen yaşa ey büyük devlet adamı sen esenlikle yaşa kendimizi rahat ve mutlu kılmak için burada rahat ve sa…
• iştemi özel ad Orhoniştemi kağan bumın kağan’ın kardeşi köktürk devletinin batı kanadının kağanı atalarım bumın kağan iştemi kağan tahta oturmuş…
• işçi isim Karahanlıgörevli memur iş gören kb’de devlet hizmetindekiler halkın başındaki iyi olursa bütün görevlileri iyi olur hesap bilmezse görevlinin işi kalır bütün…
• aḍıl- fiil Karahanlı… geçirip ayılır ayıldığında gözün şüphesiz yaşla dolacak bu devlet insanı sarhoş ederse bir daha ayılmaz…
• aġ- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: mecazen yükselmek itibarı artmak rüyada ne kadar yükselirse devleti mutluluğu o kadar yükselir…
• buz- fiil OrhonUygurKarahanlı…altı çub soğdakları üzerine sefer ettik bozguna uğrattık bu devlet oynaktır yapar ve bozar o zaman ahdi bozarlar bütün karanlığı dağıtıp bu iyi hal…
• esürt- fiil UygurKarahanlısarhoş etmek esritmek kimi devlet gelip esritirse bu devlet esritirse ayılmaz ey kardeş devlet seni esritmesin fili sarhoş edip…
• çawıḳ- fiil UygurKarahanlı…oğru beyin adı nerede duyulursa oraya gitmeli dönek dünyada devlet in ünü yayılır muzaffer ünlü elmas miğferli…