Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
1 Türkçe karşılık · 15 madde
gerçekten 5
- bütünlükin zarf Karahanlışüphesiz, gerçekten, elbette
- çın-oḳ zarf Karahanlıgerçekten, andolsun, şüphesiz
- ḫaḳiḳat isim KarahanlıHakikat, gerçek; gerçekten
- çınġaru zarf UygurDikkatle, gerçekten, doğru biçimde
- çınla zarf KarahanlıGerçekten, sahiden
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “gerçekten” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ‘afv isim Karahanlıaf bağışlama affetmek suçu bağışlamak sizi gerçekten affetti insanları affedenler affederseniz…
- cadu isim Karahanlıbüyücü sihirbaz büyücüler firavun’a geldiler gerçekten bu bilgili bir büyücüdür büyücüler secdeye kapanarak yere atıldılar…
- dürüst sıfat Karahanlı… doğrunun yerine koymuş olur kur’an çevirisinde zarf olarak gerçekten kesinlikle tanrı onları gerçekten bağışladı…
- et isim OrhonUygurKarahanlıet insanların huyu gerçekten etini yiyecek seni çekiştirecek denizden taze et yiyesiniz diye etini kanını satar et yiyen kan içen güç kuvvet et kan …
- fitne isim Karahanlı…rkarsanız seni saptırmak için fitneye düşürmelerinden sakın gerçekten fitne istediler bu fitneyi belayı kötü izi kaldırsın…
- ḫoşnud sıfat Karahanlı…ve peygamberi razı edilmeye daha layıktır tanrı müminlerden gerçekten razı oldu razı olunacaklardan değildirler…
- çınkėrtü sıfat Uygur…menin mutlak gerçeklik bakımından var olup olmadığını yoksa gerçekten bu katyayaniputra arhat mı yazmıştır…
- anuḳla- fiil Karahanlıhazırlamak hazır etmek kendini ölüme gerçekten hazırlayarak yaşa…
- boġ- fiil UygurKarahanlı…boğdu boğazından yakalayıp büsbütün boğdu kardeşinin oğlunu gerçekten boğar uygunsuzu elinde tutup boğdu yok etti birbirlerine öç alır birbirlerini…
- boltur- fiil OrhonUygur…duruma getirmek düşmanlaşıp düşman edip yurduna doğru gitti gerçekten var etmez şastra yapıp söyleyeni de var eder…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.