Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
8 Türkçe karşılık · 26 madde
ip 1
- baġ isim OrhonUygurKarahanlıBağ, ip; zincir, pranga
ipek 3
ipek kumaş 1
- atlas isim KarahanlıAtlas, ipek kumaş
ipekli kumaş 3
ince ipek 1
- çuz isim KarahanlıDeğerli ipekli kumaş, ince ipek; hep ile
eğrilmiş iplik 1
- egirik isim KarahanlıEğrilmiş iplik
değerli ipekli kumaş 1
- çuz isim KarahanlıDeğerli ipekli kumaş, ince ipek; hep ile
bir çeşit ipekli kumaş 1
- eşgiti isim OrhonBir çeşit ipekli kumaş
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “ip” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aġumaz Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi ipek gibi bu iyi kişi olmaz değeri düşmez anlamı düşünülebilir…
- bildürüglüg Uyguranlamı kesinleşmeyen söz bir süs işaret taşıyan alacalı ipekli bir işaretli…
- boduġluġ sıfat Uygurrenkli boyalı beş renkli ışıklar beş renkli ipe dizilmiş güneş tanrı beş renkli ışıklarını çevresine saçarak…
- burunduḳ isim UygurKarahanlıburunduk devenin burnuna takılan halka ya da ip akıl bir burunduktur onu tutup çekerse insan dileğine erer develeri burunduklarından zorla çektirird…
- buŋsuz sıfat Orhonsıkıntısız dertsiz bol bol altın gümüş ipek kumaşı sıkıntısız öyle bol verir evine gireceksin dertsiz olacaksın hazineyi eksiksiz getirdi…
- ed isim OrhonUygurKarahanlı…sen buldun malın mülkün çoğaldı malın mülkün eridi çin malı ipekli…
- ėsri sıfat UygurKarahanlı…kuşuyum mor renkli alaca suda ve karada açan çiçekler alaca ipek kuşak…
- ḫayal isim Karahanlıkur’an çevirisinde hayal göz yanılsaması iplerinin ve değneklerinin büyüleri yüzünden koşuyor gibi hayal olarak göründü…
- ḫurma isim Karahanlıhurma hurma ağacı hurma çekirdeğinin ipliği kadar haksızlığa uğratılmazlar hurma ağaçlarının meyvelerinden üzümlerden hurma ağacını kendine doğru sa…
- için- Uygur…sinleşmeyen fiil sekiz yükmek büyük darani denen erdeme erişip ip yine erdemlerini gizleyip…
- ar- fiil OrhonUygurKarahanlı…yatı sizi aldatmasın dünya beni aldattı tatlı sözle yumuşak ipekle kandırıp yalan ve aldatıcı söz…
- artur- fiil OrhonKarahanlı2. anlam: orhon yazıtlarında aldanmak tatlı sözüne yumuşak ipeğine aldanıp çok sayıda türk halkı öldün…
- ba- fiil OrhonUygurKarahanlı…bağlamış sıkıca bağla iyice bağla atları ağaçlara bağlardık iple koşmak bağlamak için bağlarsa prangaya vurursa işte hizmete sıkıca kuşak bağladım …
- egir- fiil OrhonUygurKarahanlıiplik eğirmek eğirdiği ipliği sağlamlaştırdıktan sonra bozdu kutsal eliyle iği tutup iplik eğirdi ince iplik eğrilecek…
- eş- fiil Uygur2. anlam: shor anlamı kesinleşmeyen kullanım altı erdemi -ip…
- çikne- fiil Karahanlıçiğnemek ona ipek gönderdim o ise diken çiğnemiş…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.