Derlem sözlüğü · madde
ba- fiil
Tanım
- Bağlamak: “kuzgunug ıgaçka bamiş” kuzgunu ağaca bağlamış; “katıgtı ba, edgüti ba” sıkıca bağla, iyice bağla; “atıġ ıḳa bayur ertimiz” atları ağaçlara bağlardık; “baġ üze ḳoşġalı baġalı” iple koşmak, bağlamak için; “basar buḳuġulasar” bağlarsa, prangaya vurursa; “munu ḳur badım men tapuġḳa ḳatıġ” işte hizmete sıkıca kuşak bağladım; “badaçı baġındın” bağlayan bağdan. Tanıklar: TIB2SekAbhShoRKB
- (Gönül, söz) bağlamak: “köŋül badım emdi anıŋ yolıŋa” şimdi gönlümü onun yoluna bağladım; “malḳa munça köŋül bamaḳıŋ” mala bu denli gönül bağlaman; (Kuran çevirisinde) “anlar kim badı andlarıŋız” yeminlerinizin bağladığı kimseler. Tanıklar: KuTKBAH
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ba- — yalın hâliyle 12 kez
Çekimli biçimler (20):
Bağlamlar
Bütün geçişler (71) →KB Kutadgu Bilig
35 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 46 | köŋül | badım | emdi anıŋ yolıŋa / sewip sözi tuttum bütüp ḳavlıŋa |
| KB 895 | apaŋ eḍgü bolsa bu begler özün / | bayur | buḍnı barça kör itlür ajun |
| KB 1988 | örüglük amulluḳ bolur begke körk / bu beglik işiŋe bu ol | baġu | örk |
| KB 3506 | muŋar meŋzer emdi bu beyt ay bügü / oḳıġu munı ötrü işke | baġu | |
| KB 5135 | bamaġıl | muŋar sen ḫaḳiḳat köŋül / vefa ḳılġu ermez ḫaḳiḳat töŋül |
Abh Abhidharma (Shogaito)
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 3215–3217 | alḳu aḳıġ-lıġ nom-lar-ta ıraḳ öŋi üdrülüp | badaçı | baġ-ındın tanuḳ-lap bulmış ḳudrulmaḳ-nıŋ adı bolur bilip öçmek tėp釋日bilip … |
| Abh.Sho. 3243–3246 | alḳu aḳıġ-lıġ nom-lar-ta ıraḳ öŋi üdrülüp | badaçı | baġ-ındın tėp ne üçün munda söz-leti aḳıġ-lıġ -ıġ tėptėser答 <uḳıdġalır> üç … |
| Abh.Sho. 3273–3276 | adın tarıḳmaduḳ-ı erser anılayu oḳ adı bolur | badaçı | tėp ḳaltı anuşayakoş-ta <karik>-da söz-lemiş ol emgek -ig körmek üz-eki-si … |
| Abh.Sho. 3278–3286 | … mış ötde bilip öçmekig adḳanġuluḳ adḳanġu-lar-ta öŋi üdrülür niz-vanı -lıġ | badaçı | baġ-ındın adḳanġu-sı erür üçün niz-vanı-lar-nıŋ tayaḳ-ı yėtinç ta vibakdi … |
| Abh.Sho. 3287–3289 | bu niz-vanı-lıġ bolmış üçün öŋi üdrülgeli | badaçı | baġ-tın bu oḳ inçip erür bėşinç tın vibakdi üz-e yörmek tėp有一师云bar birer b … |
U Uigurica I-IV
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III, M. 225.- 45.-5 | … ġrımaġıġ marım aġrıġ T. III M. 225. ara-lıġ erser yme .. arvıs . . . . . | bayur-mn | |
| U II, T. III, M. 225.-39.-1 | küçin küsün-in | bayurmn | .. |
| U II, T. III, M. 225.-39.-2 | [a]dın-lar-nıŋ alḳu arvıs-ların | bayurmn | |
| U II, T. III, M. 225.-39.-3 | sım-ın yme darnı-sın | bayur-mn | .. |
| U II, T. III, M. 225.-39.-4 | kök ḳalıġ-taḳı-nı | bayurmn | .. |
IB Irk Bitig
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlarShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 7.2 /135–146 | … kö[nisinçe ///] 能息 usar sn amırtġurġalı 亦能以縄繁縛於[風 yme uyur baġ üze ḳoşġalı | baġalı] | yêlig 以一杷土断 bir atuḍ topraḳ üz-e 我行 m(e)n yorıdu[ḳ 信智 /// kêrtgünçlügüg] b … |
| Sho.Rosia 7.2 /147–150 | … ı ḳadaşı 発願得作 küsüş ötgil bulġalı ç(a)kra[vart ḫanıġ /// sen inçip] ögüŋin | baġıl | têp 謂 söz-ledi 有何 negü ḳılur [///sn amtı köŋül] işletip negü ḳılur sn têp … |
| Sho.Rosia 7.2 /167 | ögümin | bap | k(e)ntü öz-üm-in amırt[ġurup :: |
| Sho.Rosia 7.2 /343 | köni könimen köŋülinte [ögin | basar | :: |
Sek Sekiz Yükmek
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.110 (Ib) | basar | buḳuġulasar toḳısar toŋla- -sar | |
| Jut.Sek.T-1.255 (Ia) | tınlġlarġ ier | basar | ḳıyn ḳırḳın tegürür alŋadturur köni yolḳa |
| Jut.Sek.T-1.313 (Ia) | uġrınta edgülügün ögrünçülügün beg yutuz bolup | bayın | barmlġın |
Huast Huastuanift
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II Y. 60 b.-41–46 | … [ers]er [t(e)ŋri]gerü bardaçı boşuntaçı bėş t(e)ŋri y(a)ruḳın evke barḳḳa | [bad(ı)m(ı)z | ers]er anıġ ḳılınçl(ı)ġ [kişike] y(a)vlaḳ tınl(ı)ġḳa tural(ı)ġ ḳa [bėrdimi … |
| T. II D. 178 VI.-12 | … küŋ ḳul ḳoin . . . ḳazġunçın altım(ı)z er[ser] . . . . bedük beken ḳaġalın | ba | //// . . . . tıvarın ḳazġançın a//// . . . . biz .. bilinür biz |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.00217–00224 | taḳı yėme tebrençsiz turmış atlıg boşġut--suz tınlıg | ba | rneçe yėme arhant kutıntın kayġulug tıltaglar ötrü tursar inçip et-özin kü … |
| Mai.Tek.059.24–25 | ba | antag tınlıg kiçigkiye çimeli ölürüp utġuratı tamuda tuġar.. |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/10a2 | … ġḳa ḳıldımız miras oġlanlar andın kim ḳoḍtı ata ana hem yaġuḳlar anlar kim | badı | andlarıŋız bėriŋ olarḳa ülüşlerini ol taŋrı erür ḳamuġ neŋ üze tanuḳ |
| Ku. T. 28/69a3 | … kökdin suw arıtmaḳ üçün sizni anıŋ birle kitermeki üçün sizdin yek riczini | bamaḳ | üçün köŋülleriŋiz üze üstüvar ḳılmaḳ üçün anıŋ birle aḍaḳlarıŋıznı |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 181–184 | … ında yügürmek neçe ḫasis neŋdin ötrü tip özüŋ küçe nelük malḳa munça köŋül | bamaḳıŋ | bu mal kelse erte barur baz kiçe |
| AH 217–220 | … g taşı vėlikin içinde tümen na-ḫoşı baḳıp taş bezekin körüp sen muŋa köŋül | bamaḳıŋ | bil ḫata‘lar başı |
T Tunyukuk Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 26 | … udı: b(a)rd(ı)m(ı)z : (a)s(ı)nġ(a)lı / : tüşürt(ü)m(ü)z : (a)t(ı)ġ : ıḳa : | b(a)yur | (e)rt(i)m(i)z : küün y(ė)me : tün / y(e)ma : y(e)lü : b(a)rd(ı)m(ı)z : ḳıı … |
ŞU Şine Usu Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU G 14 | G 15 | ba | msVı ol tumış o/u bilmed[ük] ... -ırı barça …lü kep teze b / G16: .... s.. … |
Man Manichaica I-III
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 173b1-42 | ėk[inti] kamag ka enti ol üç yeklerig anh(a)rw(a)z(a)nta | badı |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 34–39 | … ınlıġ beglerde aġır yazuḳluġun yazuḳsuzun yana yoḳıla kėlip ḳınlıḳta kirip | ba | -… -mış baġda buḳaġuda yatıp emgek emgenser ol emgekinte ḳuanşi im pusar at … |