aġı isim

61 geçiş 11 biçim 12 eser KB KT KP Mait BK Sek Man U Anlam haritasında göster

Tanım

Değerli kumaş, ipek; hazine: “tabġaç bodun sabı süçig, aġısı yımşaḳ” Çin halkının sözü tatlı, ipeği yumuşak; “bir tümen aġı, altun kümüş” on bin (top) ipek, altın gümüş. Tanıklar: KT
“aġı barım” mal mülk, hazine: “alḳu aġı barım” bütün malım mülküm; “aġlıḳtaḳı aġı barım” hazinedeki mal; “aġıbarımḳa tegip” hazineye ulaşıp. Tanıklar: KİP Sek KP2 Mait2 U
Armağan: “ıraḳ erser yablaḳ aġı bėrür” uzakta olursan kötü armağan verir. Tanıklar: KT BK

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): aġı — yalın hâliyle 49 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (9):

aġılar 2 aġısi 2 aġısıŋa 2 agin 1 agıg 1 aġıbarımḳa 1 aġımda 1 aġısı 1 aġıġ 1

31 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 307	bu törtte biri ot birisi yaġı / üçünçi ig ol kör tiriglik	aġı
KB 1926	hazine urunsa kümüş hem	aġı	/ yaġı boynı yençse kiterse çoġı
KB 3181	negü tir eşitgil ay aslı	aġı	/ ḳara köŋlin awlar begi yarlıġı
KB 4260	ḳalı bolsa emdi saŋa bir yaġı / usal bolmaġıl sen anuḳ tut	aġı
KB 5273	saŋa bolġa aḫir bayat aytıġı / bayat aytıġı ol yazuḳluġ	aġı

KT G 5	t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : s(a)bı : süçig :	(a)ġısi	: yimşaḳ : (e)rm(i)ş :
KT G 7	süçig : s(a)bıŋa : y(e)mş(a)k :	(a)ġısıŋa	: (a)rtur(u)p : üküş : türük : bod(u)n : ölt(ü)g : türük : bod(u)n : öls(i …
KT G 7	ır(a)k (e)rs(e)r : y(a)bl(a)k :	(a)ġı	berür : y(a)ġuḳ : (e)rs(e)r : (e)dgü : (a)ġı berür : tėp (a)nça : boşġurur …
KT K 4	t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : s(a)bı süç(i)g :	(a)ġısi	: y(e)mş(a)k : (e)rm(i)ş : süç(i)g : [s](a)b(ı)n : y(e)mş(a)k : (a)gin : ( …
KT K 4	… : (a)ġısi : y(e)mş(a)k : (e)rm(i)ş : süç(i)g : [s](a)b(ı)n : y(e)mş(a)k :	(a)gin	: (a)r(ı)p : ır(a)k [bod](u)n(u)g : (a)nça y(a)ġutir2 : (e)rm(i)ş : [y(a …

KP VII-4–5	küniŋe ayıŋa munçulayu bėrip aġlıḳ-taḳı	aġı	barım azḳına ḳaltı ..
KP VII-8	teŋrim aġlıḳ ḳuruġ bor(=l?)ḳal- ır	aġı	barım alḳın-sar uvatsar yazuḳḳa tüşe teginmegey ėrtimiz teŋrim ..
KP IX-1	teŋrim ėlig törüg	aġı	barım tutar
KP IX-2–3		aġı	barım al-ḳınsar ėl törü neçük tutar biz teŋrim ..
KP XII-6	neçükin	aġı	barım ḳazġansar üküş bulur

Mai.Tek.010.16	men yėme alku	aġı	barım iliksiz tutuḳsuz kö--ŋülin buşı bėrdim.. amtı kılmış edgü kılınçımka …
Mai.Tek.013.01–07	bilir.. inçip yėme	aġı	baramka azlanmaḳın başsız közsüz ezük yalġan savın sėni sökti.. anı ėşidip …
Mai.Tek.023.06–08	antag oġurı teŋi ... biziŋ yėme no mnomlay(u) ... -	aġı	anın köni baral(ım) nom ėşidelim..
Mai.T-11.16b.18–27	birer ödün	aġı	barim altun kümüş aġ(ı)lıḳta yıġarlar .. birer ödün ḳunçy ḳatun bėrle emra …

BK K 5	süç(i)g : s(a)bıŋa : y(e)mş(a)k :	(a)ġısıŋa	: (a)rtur(u)p : ük(ü)ş : türük : bod(u)n : ölt(ü)g :
BK K 5	ır(a)k (e)rs(e)r : y(a)bl(a)k	(a)ġı	: berür : y(a)ġuḳ (e)rs(e)r : (e)dgü : (a)ġı berür tėp (a)nça : boşg(u)rur …
BK K 5	ır(a)k (e)rs(e)r : y(a)bl(a)k (a)ġı : berür : y(a)ġuḳ (e)rs(e)r : (e)dgü :	(a)ġı	berür tėp (a)nça : boşg(u)rur : (e)rm(i)ş :

Jut.Sek.T-1.101 (Ia)	ḳıvlġan ornnur --- turḳaru ögrünçün meŋin ermeki bolur	aġısı
Jut.Sek.T-1.233 (Ia)	ölüm ulatı ada tuda bolur	aġı	barım saçılur tökülür
Jut.Sek.T-1.265–266 (Ia)	saçıġ tökük ayu birürler tapıntururlar uduntururlar aş içgü	aġı	barm birtrür

T II D 173d-329–335	… kaŋı antag ögek sav sözleyü umagay kim ol ern(e)ŋ köŋ(ü)lin y(a)rutsar yme	agı	bar(a)m köziŋe neŋ elenmegey yme neçe otaçı otın birle k(e)lser anı otayu …
T II D 173b2-401–408	ol eşmer yek sanlag	agıg	bar(ı)mag ataŋ anıg muŋlug dintarka buşi bėreŋ açın(ı)ŋ agrın(ı)ŋ yme tolt …

U II, T. III M. 225-21.-2	… tarıġ as--lıġ-lar .. oot-ḳa çöklemis-ig yėteçi--ler .. yėriŋ as-lıġ-lar ..	aġıġ	as-lıġ-lar .. sül as-lıġ-lar .. yar as-lıġ-lar .. lisip as-lıġ-lar .. yiŋ …
T. III M. 225-2	… ıp ḳuna kesip ḳapıġ açıp sosın söküp . . . . . . . . . . . ḳıznaḳ-ḳa kirip	aġı-barım-ḳa	tegip baġın sesip busin alıp aŋın yükin yüte .. arḳa yükin kötürü ünzüzin …