Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
4 Türkçe karşılık · 18 madde
uzak 1
- bizar sıfat Karahanlıuzak, bıkmış; ilişkisini kesmiş
uzak durma 1
- bizarlıḳ isim Karahanlıilişki kesme, uzak durma ; suçsuzluk
uzaklaştırmak 1
- aġıt- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Kaldırmak, bırakmak, uzaklaştırmak
tehlikeden uzak 1
- imin sıfat KarahanlıEmin, güvende; tehlikeden uzak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “uzak” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aġı isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: armağan uzakta olursan kötü armağan verir…
- anuḳ sıfat UygurKarahanlı…leyen gözcü iyi işlerim hazır durur hazır olan yemeği getir uzaklaşmaz hazırdır…
- ayıġ sıfat UygurKarahanlı…kötü ve aşağı yeniden doğuş yolları kötülük düşünenler kötü uzak yolda zahmet çekerek gelmiş…
- azuḳ isim UygurKarahanlı…amayı sevap ve azık yap yarınlık azık beni azık yollarından uzaklaştırdı…
- bela isim Karahanlı… her şey bela mihnet ve yıkımdır tanrı dilerse ondan belayı uzaklaştırır bela gelirse sabret…
- bivefa sıfat Karahanlı… vefasızsın ey güvenilmez vefasız dünya alçak vefasızlardan uzak durayım…
- bodsuz sıfat Uygurbedensiz gövdesiz uzaklaşırlar bedensiz gölgesiz giderler…
- bütünsüz sıfat Karahanlı…z her yerde gönül güvenilmez olur güvenilmez biri varsa onu uzaklaştırmalı…
- er isim OrhonUygurKarahanlıer erkek adam kişi insan bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır akıl bilmeyene öğüt öğretir kuş kanadıyla er atıyla yükselir bey adam atına doğru gi…
- esir isim UygurKarahanlı2. anlam: kb ’te anlamı kesinleşmeyen kullanım uzaklardan gelen gök kuşları…
- firaḳ isim Karahanlı…lıkla ağlatır dünyada ayrılıktan zor ne var ölümün ayrılığı uzak bir ayrılıktır en zoru ölüm ayrılığıdır ayrılıkla göz yaş döker…
- ḫaḳḳu’l-yaḳin isim Karahanlı…k tanrı’ya hitap ey içi dışı bilen ey kesin gerçek gözümden uzaksın gönlüme yakınsın…
- ig isim UygurKarahanlıhastalık dert bilgi bilirse insandan hastalık uzaklaşır hastalık ağrı gitti türlü türlü hastalık ağrı tehlike getirir bu yalan söz hastalık gibidir …
- bėr- fiil OrhonUygurKarahanlıvermek uzakta isen kötü armağan yakında isen iyi armağan verir ülke veren tanrı tanrı güç verdiği için canını fidye olarak verip hepsi sadaka verin …
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.