Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
1 Türkçe karşılık · 19 madde
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “yeryüzü” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ‘aciz sıfat Karahanlı2. anlam: birini güçsüz bırakmak elinden kaçıp kurtulmak yeryüzünde tanrı’yı aciz bırakacak değiller…
- ajunçı isim Karahanlı…ey cihan hükümdarına sayısız erdem gerekir bilge cihan beyi yeryüzü dünya cihan hükümdarı…
- apamu zarf Uygurebediyen sonsuza dek bu yeryüzüne indi sonsuza dek oluncaya kadar…
- arḳa isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: üst yüz yüzey yeryüzündekiler öğretinin desteğine…
- artaḳlıḳ isim Karahanlıbozgunculuk fesat yeryüzünde bozgunculuk etsinler diye…
- birer sayı UygurKarahanlı…rer birer az söyle sözü çok dinlemeli birer birer söylemeli yeryüzündeki toz toprağı tane tane saymak için bunları birer birer düşünerek…
- boḍuġ isim UygurKarahanlı… biçim ne renk kabul eder buda tasvirini boyasıyla süsleyip yeryüzünde türlü türlü renkleri altın renginde parlayarak…
- davud özel ad Karahanlıdavut peygamber davut’a zebur’u verdik ey davut seni yeryüzünde halife kıldık davut’un yanına girdiler onlardan korktu…
- erkliglik isim Karahanlı…ği onundur göklerin ve yerin egemenliğine bakmazlar mı size yeryüzünde egemenlik verir onun şeytanın inananlar üzerinde gücü yoktur bu kudretin büt…
- ertiŋlig Uyguranlamı kesinleşmeyen söz maitrisimit yumuşak sesiyle bütün yeryüzünü yankılattı ertiŋü çok’ ile ilgili olabilir…
- fesad isim Karahanlı…fesat bulunmuş kutu kaçırır şarap içme fesada karışma ya da yeryüzünde bozgunculuk etmemiş…
- ġazi isim Karahanlıgazi savaşan akıncı yeryüzünde yolculuğa çıktıklarında ya da savaşçı olduklarında…
- ḫad isim Karahanlı…şmak kim bunu haddi aşarak zorbalıkla yaparsa onlardan çoğu yeryüzünde haddi aşanlardır bize karşı haddi aşmasından korkuyoruz her şeyin sınırı ölç…
- haḳsız sıfat Karahanlıhaksız haksızca o ve askerleri yeryüzünde haksız yere büyüklendiler…
- ḫalife isim Karahanlı…rime geç benden sonra yerime ne kötü geçtiniz ey davut seni yeryüzünde halife kıldık sizi yeryüzünde halifeler kıldı…
- ḫire sıfat Karahanlıkur’an çevirisinde şaşkın yolunu yitirmiş kırk yıl yeryüzünde şaşkın dolaşacaklar…
- artat- fiil UygurKarahanlı2. anlam: bozgunculuk etmek yeryüzünde bozgunculuk eder…
- baḳ- fiil UygurKarahanlıbakmak göz atmak uzağa bakıp karaltı gördüm yeryüzünde gezin bakın bak gör aslına bak yan bakma sakınarak yan dur yüzüne bakayım bakan ve okuyan bak…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.