İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ata- fiil

72 geçiş 27 biçim 11 eser KİPKBShoRUManKuTTTŞU Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Adlandırmak, ad vermek; unvan vermek: “bu ma‘ni üçün atım ay toldı tip atadı” bu anlam için adımı Aytoldı diye koydu; “yabġu atadı” yabgu unvanı verdi; “mahaḳaşip tėp atayurlar erdi” (ona) Mahakaşip derlerdi. Tanıklar: ŞUMaitKB
  2. (Birinin) adını anmak, adını çağırmak: “ḳuanşi im pusar atın atasar” Kuanşi İm bodhisattvanın adını anarsa; “atın ataŋlar” adını anın; “meni atayu yarlıḳazunlar” beni ansınlar. Tanıklar: KİP2Man
  3. Saymak, … diye nitelemek: “kim anı er atayı” onu kim er sayar. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ata- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • atadı 4 (KB, ŞU, Man) · ataḍı 1 (KB)
  • atamaḳ 1 (KİP) · atamaq 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (27):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/14 atamadın erte yaroq-ta ulatı-larıġ : tek a[tamış ol] [er]te kerig öŋüg :
Sho.Rosia 1.3/14 atamadın erte yaroq-ta ulatı-larıġ : tek a[tamış ol] [er]te kerig öŋüg :
Sho.Rosia 1.3/15–17 … olmaq üz-e uġuş oḫşatıġ üz-e adrılıp bod sın birleki kök qalıq uġuş-ı öŋüg atamatın erte quruġ tép :
Sho.Rosia 1.3/15–17 tek atamaq erser erte kerig öŋ tép : eymenmiş üçün erür :
Sho.Rosia 1.3/19–20 yana yme bo kerig öŋüg yme ök kök qalıq uġuş-ı öŋ tek ök ü[s] -tünki yaŋça atamatın erte quruġ tép :
Sho.Rosia 1.3/21 tek atamış ol erte kerig t[ep] teginmek-tin tartılmış öŋ tép témiş erser :
Sho.Rosia 1.3/24–25 tartılmaq [erser qaltı ] teginmek-niŋ tartıtılġuluqı üçün atamış [ol teginmek-tin tartıtılġu-luq tép : teginmek-tin] tartılġu-luq qayu erse …
Sho.Rosia 6.2.2.4/24–27 /// 正欲四文 uġrayu tapı bolup ataġuluq [namo bud yükünürmn tép] /// [bolup] birle ataġalı namo yükünürmn tép 不爲Ο …
Sho.Rosia 6.2.2.4/24–27 … 正欲四文 uġrayu tapı bolup ataġuluq [namo bud yükünürmn tép] /// [bolup] birle ataġalı namo yükünürmn tép 不爲Ο /// [如人] ΟΟ qaltı kişi-ler kentü öz-leri qılsar-lar …
Sho.Rosia 6.3.2 /21 無熱 atap

Aynı gövdeden maddeler

“ata” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).