İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bul- fiil

725 geçiş 115 biçim 20 eser KBAbhMaitShoRKuTSekTTDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bulmak: “yaġlıg kamıç bulupan yalgayu tirilmiş” yağlı kepçe bulup yalayarak yaşamış; “ür oġul köseser bultuŋ” oğul istersen buldun; “yaraġ bulup” fırsat bulup; “ne eḍgü bulayı” ne iyilik bulayım; “yarın bul tatıġ” yarın tadını bul; “tünün kündüzün bul açıġlıġ ḳapuġ” gece gündüz açık kapıyı bul. Tanıklar: IBTTKB3DLT
  2. Elde etmek, erişmek: “bulġalı ḳutuġ” kutsallığa erişmek için; “burḫan ḳutın bulġınçaḳadegi” Budalığa erişinceye dek; “alp bulġulug kişi et-özin bultum” zor bulunan insan bedenini buldum; “yarın bulġu ermez özüm eḍgüler” yarın iyilikleri elde edemem. Tanıklar: MaitAbhKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bul- — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • bulġuluḳ 14 (Abh, Mait, ShoR, Tövbe) · bulġuluq 1 (ShoR)
  • bulġay 12 (KB, Mait, KuT, Abh) · bulgay 2 (IB, EÇS)
  • bulġınçaḳadegi 2 (Abh) · bulġınça’ḳadegi 1 (Abh)

Çekimli biçimler (114):

Huast Huastuanift

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II Y. 60 a.-24 … orıp y(a)vlaḳ iş tuş adaş ḳudaş savın alıp köŋülün körüp [yılḳıḳa] barımḳa bulup azo [mun]gumuz taḳ[ımız] tegip .. on … [ç(a)ḫşap(a)t(ı)ġ sıd(ı)m(ı)z erser …
T. II Y. 60 b.-49–50 yme ev barḳ tutduḳ [üçün yılḳıḳa barımḳa] bulup [azo muŋumuz taḳımız tegip] T. M. 183 / kergek erti-i .
T. M. 183-1–7 yme ev barḳ tutduḳ üçün [yılḳı] ḳa bar(a)mḳa bulup .. azo mu[ŋu]muz ta[ḳımız] tegip .. yme [totunçsuz ovutsuz soḳ yek] üçün . …

Aynı gövdeden maddeler

“bul” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).