Tanım
- Adlandırmak, ad vermek; unvan vermek: “bu ma‘ni üçün atım ay toldı tip atadı” bu anlam için adımı Aytoldı diye koydu; “yabġu atadı” yabgu unvanı verdi; “mahaḳaşip tėp atayurlar erdi” (ona) Mahakaşip derlerdi. Tanıklar: ŞUMaitKB
- (Birinin) adını anmak, adını çağırmak: “ḳuanşi im pusar atın atasar” Kuanşi İm bodhisattvanın adını anarsa; “atın ataŋlar” adını anın; “meni atayu yarlıḳazunlar” beni ansınlar. Tanıklar: KİP2Man
- Saymak, … diye nitelemek: “kim anı er atayı” onu kim er sayar. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ata- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- atadı 4 (KB, ŞU, Man) · ataḍı 1 (KB)
- atamaḳ 1 (KİP) · atamaq 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (27):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →U Uigurica I-IV
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y 10-2–4 | … … [oġu]l tileser [ḫuanşı ım-] pusar -ḳa tapınu udunu teginip antın üzüksüz | atasar | ötrü köŋül--teki teg körkle ḳutluġ ülüglüg ur . . [ı] oġul keltürür |
| U II, T II Y 10-8 | ḳamaġ yalŋuḳlar alḳuġun ḫuanşı ım pusar atın | atamş | krgek |
| U II, T II Y 10-10–13 | … ayu tınlġ altmış ėki kuti sanı keŋ ögüz içinteki ḳum sanınça bodi-svt atın | atayu | tapınu udunu ḫataġlansar ölüm künketegi atayu tapayın uduġın egsütmeser aş … |
| U II, T II Y 10-10–13 | … ki ḳum sanınça bodi-svt atın atayu tapınu udunu ḫataġlansar ölüm künketegi | atayu | tapayın uduġın egsütmeser aşın içküsin tonin tonanġusın tüketi tegürser ol … |
| U II, T II Y 10-15–17 | birök taḳı bir kişi teg bir ḫuanşi ım pusar atın | atayu | teg bir ödün tapınu udunu atayu teginser ol kişi . . edgü ḫılınçı öŋreki k … |
| U II, T II Y 10-15–17 | … taḳı bir kişi teg bir ḫuanşi ım pusar atın atayu teg bir ödün tapınu udunu | atayu | teginser ol kişi . . edgü ḫılınçı öŋreki kişi edgü ḫılınç bir--le töz tėti … |
| U II, T II Y 10-18–19 | tümen klp öd nomlasar alḳınmaḳai ḫuanşı im pusar atın | ata--miş | oġrınta edgü ḫılınçlġ asıġı tususı antaġ tėtir |
Aynı gövdeden maddeler
“ata” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).