TT sözlüğü · madde
ata- fiil
Tanım
- Adlandırmak, ad vermek; unvan vermek: “bu ma‘ni üçün atım ay toldı tip atadı” bu anlam için adımı Aytoldı diye koydu; “yabġu atadı” yabgu unvanı verdi; “mahaḳaşip tėp atayurlar erdi” (ona) Mahakaşip derlerdi. Tanıklar: ŞUMaitKB
- (Birinin) adını anmak, adını çağırmak: “ḳuanşi im pusar atın atasar” Kuanşi İm bodhisattvanın adını anarsa; “atın ataŋlar” adını anın; “meni atayu yarlıḳazunlar” beni ansınlar. Tanıklar: KİP2Man
- Saymak, … diye nitelemek: “kim anı er atayı” onu kim er sayar. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ata- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- atadı 4 (KB, ŞU, Man) · ataḍı 1 (KB)
- atamaḳ 1 (KİP) · atamaq 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (27):
Bağlamlar
Bütün geçişler (2) →TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 5. -114–115 | … üzüŋde ayaġ çilteg ornanġu birdi . köŋülüŋ-teki kösüşüŋ barça ḳantı . atıŋ | atayu | ḳut ḳıw özin kelti . |
| T III D 25925. 26020.-96–97 | küntemek tıı siznii körgü üçün [.] adaḳın yorıp siznii | atayu | [.] aġızınta siznii öge alḳayu [.] ançulayu amrar ertii siznii tözügü . |
Aynı gövdeden maddeler
“ata” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).