KuT sözlüğü · madde
ata- fiil
Tanım
- Adlandırmak, ad vermek; unvan vermek: “bu ma‘ni üçün atım ay toldı tip atadı” bu anlam için adımı Aytoldı diye koydu; “yabġu atadı” yabgu unvanı verdi; “mahaḳaşip tėp atayurlar erdi” (ona) Mahakaşip derlerdi. Tanıklar: ŞUMaitKB
- (Birinin) adını anmak, adını çağırmak: “ḳuanşi im pusar atın atasar” Kuanşi İm bodhisattvanın adını anarsa; “atın ataŋlar” adını anın; “meni atayu yarlıḳazunlar” beni ansınlar. Tanıklar: KİP2Man
- Saymak, … diye nitelemek: “kim anı er atayı” onu kim er sayar. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ata- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- atadı 4 (KB, ŞU, Man) · ataḍı 1 (KB)
- atamaḳ 1 (KİP) · atamaq 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (27):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 30/93b3 | … iŋ üze murdarnı ḳannı toŋuz etini anı kim taŋrı atında aḍın[nı] anıŋ birle | atasalar | kim muŋadsa artuḳluḳ tilemegüçi ap yime teŋde keçürdeçi bütünlükin taŋrı ö … |
| Ku. T. 32/35a1–3 | 54 bu ögür bėrlürler yanutları iki yolı anın kim serindiler | atarlar | eḍgülük birle yawuzluḳnı andın kim ruzi bėrdimiz olarḳa hezine ḳılurlar |
| Ku. T. 33/62a3 | 53 bütünlükin tandılar aŋar munda burun | atarlar | belgüsüz ıraḳ yerdin |
Aynı gövdeden maddeler
“ata” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).