Tanım
- Pek, çok; (olumsuz buyrukta) aşırı, fazla: “ayı sewme dünya” dünyayı fazla sevme; “ayı eḍgü ermez bu dünya ḳutı” bu dünya mutluluğu pek iyi değildir; “ayı boḍ uzun bolsa ögmez bilig” boy pek uzun olursa bilgi övmez; “ayı muŋḳarur sen” pek şaşırıyorsun; “ayı artuḳ emgek tegürme” pek fazla eziyet etme; “ayı sekme” fazla sıçrama; “bir ayı ersig” pek yiğit biri; “ayı trkkie tuyunup” pek çabuk uyanıp. Tanıklar: TTKB7
KB 1052 “bu tolmış ayı” ay (dolunay) anlamındadır.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ayı — yalın hâliyle 30 kez
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (13) →KB Kutadgu Bilig
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 505 | iligke yaḳın has ḫacib erdi bir / | ayı | ersig ilig bile sözke sır |
| KB 704 | özini küḍezse | ayı | ertmese / yawuz yunçıġ işke yaḳın turmasa |
| KB 1052 | yana irlü kirdi bu tolmış | ayı | / ḳadır ḳışḳa yandı yarumış yayı |
| KB 2086 | ayı | boḍ uzun bolsa ögmez bilig / ayı ma çöküt bolsa bolmaz silig | |
| KB 2086 | ayı boḍ uzun bolsa ögmez bilig / | ayı | ma çöküt bolsa bolmaz silig |
| KB 3082 | aya ög köŋüllüg uḳuşluġ oḍuġ / | ayı | sewme dünya toḳıġay yoḍuġ |
| KB 3089 | aya yolda azmış başı tezginük / | ayı | sewme dünyaġ tüpi ol üyük |
| KB 3525 | ayı | eḍgü ermez bu dünya ḳutı / bayattın yıratur bu ol din yutı | |
| KB 3562 | ayı | eḍgü ermez bu dünya neŋi / kimiŋ bolsa ewrer ḳılınçı yaŋı | |
| KB 4024 | ayı | muŋḳarur sen bu kün sen mini / negü teg bolur ay bu tapġuŋ ḳanı | |
| KB 4529 | ayı | artuḳ emgek tegürme aŋar / bayat ol saŋa ḫasmı andın sıŋar | |
| KB 4599 | bıçaḳ tartma anda kötürme süŋük / | ayı | bolma ḳowdaş ne silkim sepük |
| KB 6633 | saŋa ma itindi bezenip küler / | ayı | sekme azraḳḳına ḳatġura |
Aynı gövdeden maddeler
“ayı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).