İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

öl- fiil

281 geçiş 44 biçim 16 eser KBMaitKuTSekShoRKTBKU Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): öl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ölgey 2 (KP, KB) · ölgėy 2 (IB)

Çekimli biçimler (44):

KB Kutadgu Bilig

131 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 157 biligsiz kişi barça iglig bolur / igig emlemese kişi terk ölür
KB 1211 ölügli kişi barça öḍke tutuġ / yetilse öḍi kör maŋıtmaz butuġ
KB 2035 telim ordular buzdı küçkey küçin / turu öldi aḫır bu küçkey açın
KB 4912 hava nefs tirilse ölür bu köŋül / köŋül ölse ta‘at ḳalur ay oġul
KB 6073 taŋ ermez ölüm toġsa yalŋuḳ ölür / ḳamuġtın toḳıġlı ölümke turur

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

35 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.005.38–42 btanati atlıg aġır iglig toyınnıŋ ıduḳ eilgin börte yarlıḳ(ap) ölür özinte ozġurup arha(nt) kutıŋa tegürü yarlıḳadı dya(n) ... baş agrag igint …
Mai.Tek.044a.05–06 kılınç tıltaġınta tugmaḳ bolur tugmaḳ tıltaġınta karımaḳ ölmek bolur..
Mai.Tek.072.48–53 … z) ... -lıg kuvrag tegin / ... (aş) içgüg yėdimiz yuŋlad(ımız) - / ın anta ölüp avış (tamuda) olurdumuz..
Mai.Tek.075.42 ol tıltaġın anta ölüp tamuda tugdılar..
Mai.Tek.082.53–58 … g tınlıglarıg kın kızġut tegürtürür yėg bolġay bilge kişi kurıp katıp törü ölz--ün

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/1a1 … miz. ḳaçan ḫali bolsalar ısrurlar siziŋ üze ernekleri uçını öwkedin ayġıl: ölüŋler öwkeŋiz birle ol taŋrı bilgen köŋüller--dekini
Ku. T. 25/22a2 158 eger ölse siz azu öldrülse siz taŋrıḳa tėrlür sizler
Ku. T. 31/9b1–3 23 keldürdi anı ʿayal igi ḫurma tüpige aydı: ey ḳaşḳi men ölsem munda burun bolsam hayz çöpreki unutulmış
Ku. T. 33/69a2 … i ḳoparur bulıtnı sürdimiz anı ölmiş ėl tapa tirgüzür-miz anıŋ birle yerni ölmişde kiḍin mundaġuḳ ḫalḳnıŋ tirilmeki
Ku. T. 35/16a3 68 ürlür borġu içinde [öldi] ol kim kökler içinde turur ol kim yer içinde turur meger anı kim tilese ta …

Sek Sekiz Yükmek

18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.022 (Ib) öt-) süz ölür tınlıġlar ülüş tŋrim (dyan saḳınçlġ kiŋ) kögüz(lüg)
Jut.Sek.T-1.124 (Ia) inçip oġulı ḳızı baġrı böşüki ḳası ḳadaşı ölmiş ögi ḳaŋı ---
Jut.Sek.T-1.228 (Ia) öltükte yme kün talulamaz ödi tegdükte ötrü ölür
Jut.Sek.T-1.280 (Ia) tolġasz ödsüz ḳolusuz ölmez yme kim --- ölser --- bo --- bitigig üç
Jut.Sek.T-1.348–349 (IId) bolur ödsüz ḳolusuz ölmez tükel ülüglüg tuġar ’eŋ kininte burḫan yolıŋa

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.5.R /5–6 tuġmaq ölmek sansarlıġ taloy ögüzüg keçteçilerke yorıġuluq barġuluq
Sho.Rosia 3.2.1.R /3–4 [altınç] qayır : yılan : böy : tilerde ulatı aġuluġ t//////////sy //p [ölmegey :]
Sho.Rosia 3.2.1.R /6 onunç ögsüz köŋülsüz qal telve bolup ölmegey :
Sho.Rosia 3.2.1.V/1 [ü]ç yégirminç qadır yavlaq aġuluġ yek [iç]gekl[ler] /// ölm[egey :]
Sho.Rosia 5. 1 tuġmaq tıltaġınta qarımaq ölmek bolur :

KT Kül Tigin Yazıtı

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT G 8 ol y(ė)rg(e)rü : b(a)rs(a)r : türük : bod(u)n : ölt(e)çi s(e)n :
KT D 19 … ŋ(ı)ltuḳin : üçün : ḳ(a)ġ(a)nı : ölti : buyruḳı : / b(e)gl(e)ri : y(ė)me : ölti : on oḳ : bod(u)n : (e)mg(e)k : körti :
KT D 29–30 … e)ŋri : y(a)rl(ı)ḳ(a)zu : ḳut(u)m : b(a)r üç(ü)n : ülüg(ü)m : b(a)r üçün : ölt(e)çi : bod(u)n(u)g : tirg(ü)rü : ig(i)t(ti)m : y(a)l(a)ŋ : bod(u)n(u)g : tonl(u …
KT D 33 … şb(a)ra y(a)mt(a)r : boz (a)t(ı)g : bin(i)p : t(e)gdi : ol / (a)t (a)nta : ölti : üç(ü)nç : y(ė)g(e)n sil(i)g b(e)ġ(ı)ŋ : k(e)d(i)ml(i)g : / tor(u)g (a)t …
KT K 8 … : (e)ki (e)r(i)g : s(a)nçdı : b(a)lı(k)a / : b(a)s(ı)kdı : ol sü : (a)nta öl[ti] :

BK Bilge Kagan Yazıtı

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 4 … )p : o[pl(a)yu : t(e)gd]i : ol (a)t (a)nta : tüş[di] : izg(i)l [bod](u)n : ölti :
BK K 6 ol y(ė)r[g(e)r]ü : b(a)rs(a)r : türük: bod(u)n : ölt(e)çi s(e)n:
BK D 16 … ı)ntuḳin : üç(ü)n : ḳ(a)g(a)nı : ölti : buy[ruḳ]ı : b(e)gl(e)ri : y(ė)me : ölti : onoḳ : bod(u)n : (e)mg(e)k körti :
BK D 23 … t(e)ŋri : y(a)rl(ı)ḳ(a)duḳ : üç(ü)n : ḳuut(u)m : ül(ü)g(ü)m : b(a)r üçün : ölt(e)çi : bod(u)n(u)g : t[irg](ü)rü : ıġ(i)t(ti)m :
BK D 33 … l(i)gü : bunnta : b(a)şl(a)yu : ḳ(a)zg(a)nm[(a)s(a)r] : türük : bod(u)n: / ölt(e)çi : (e)rti :

U Uigurica I-IV

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y.32-11–13 ne üçün ḫarımaġ ölmek toġar
U II, T II Y.32-14–16 … mek törüyür …………………… saġınip utġuraġ tuidum inçip to[ġmaḳ-da] ………… iglemek ölmek törüyür
U II, T II S.2b-1-4–5 toġmaḳ tıltaġınta ḳarımaḳ ölmek bolur
U II, T II B1-10-5–6 toġmaḳ öçser amrılsar ḳarımaḳ ölmek öçer amrılur
U II, T. III M. 207 a.-33–35 supiratusdit tŋri urı-sı yėtinç kün-te ölüp . . çambudivip-ta toḳmaġ-ı bolġai

Abh Abhidharma (Shogaito)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 919 ayaġ-ḳa tegimlig modgalayanė arḫant körüp ol ölmiş anası-nıŋ.
Abh.Sho. 1179 tegzinü tulınu aj-un-lar-ta tuġum-lar-ta tuġar ölür üçün üküş telim anın söz-lemiş ol tınlġ tėp.
Abh.Sho. 2066–2068 … üz-e ḳalaŋulayu yügürü tegzinip tulınıp aḳılıp evrilip kim tuġmaḳ ḳarımaḳ ölmekig basa basa bir ikinti-ke yıġmaḳ tuşuşdurmaḳ erür.
Abh.Sho. 2503–2505 ikileyü içmedin yėmetin munuŋ tıldaġ-ında ölüp tuġdı tŋri yėr-inde 彼時聞(法)之衆ol ödte nom eşidigme ḳuvraġ öŋin々öz kölüŋü -le …
Abh.Sho. 3885–3892 ḳarımaḳ iglemek ölmek-te ulatı ada tuda-lıġ adruḳ-lar üz-e kizlel -miş yıġılmış ḳurulmış kevilmiş ü …

AH Atebetü’l-Hakâyık

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 93–96 … ilig bildi boldı eren belgülüg biligsiz tirigle yitük körgülüg biliglig er öldi atı ölmedi biligsiz tirig erken atı ölüg
AH 93–96 … i boldı eren belgülüg biligsiz tirigle yitük körgülüg biliglig er öldi atı ölmedi biligsiz tirig erken atı ölüg
AH 261–264 … var pasbanı yıġar yimez içmez tutar berk anı taturmaz eseninde tuz dostıŋa ölür ḳalur aḫır yiyür duşmanı
AH 305–308 … neŋini tirip harislıḳ ḳarımaz iḍisi ḳarıp harislıḳnı ḳoḍur haris er ḳaçan ölüp yatsa topraḳ içiŋe kirip

IB Irk Bitig

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 41 ürüŋ (ė)sri iŋ(ė)k buzagul(a)çı bolmiş. ölg(ė)y m(ė)n tėm(i)ş. / ürüŋ (ė)sri ėrk(ė)k buz(a)gu k(ė)lürmiş.
IB 57 k(a)n(ı)gı ölm(i)ş, köŋėki toŋmiş. k(a)n(ı)gı n(ė)lük ölg(ė)y ol? / b(ė)glig ol. könėki n(ė)l …
IB 57 k(a)n(ı)gı ölm(i)ş, köŋėki toŋmiş. k(a)n(ı)gı n(ė)lük ölg(ė)y ol? / b(ė)glig ol. könėki n(ė)lük toŋg(a)y? kün(ė)şka olurur ol.

Man Manichaica I-III

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 173 a1-311–315 anta ötrü özüti ozakı özke emgentükin iglemekin ölmekin kop yėrde açıg emgek körtükin yme irinç kişi oglı k(e)ntü körmiş ötekin em …
T II D 173b2-392–395 kim etöz üçün emgenser tolgansar yme an(ı)ŋ utlısı etözke ölmek artamak bulunçı ol
T II D 173b2-396–399 kim özütin üçün edgü u[ru]g saçsar yme an(ı)ŋ utlısın m(e)ŋigü ölmaz öz t(e)ŋri yėrinte bulır

KP Kalyanamkara Papamkara

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP XVII-5 kişi alḳu ölür
KP XVII-8 … kşelür ur-suḳuşur bėşinç teŋri tüpirer ḳorḳınçıġ yėl turur kemi aḳ-tarılur ölür .. bu munça ḳorḳınçıġ adaḳa kirip ölgey siz bizni irinç ḳılġay siz .. tėp …
KP XVII-8 … ḳorḳınçıġ yėl turur kemi aḳ-tarılur ölür .. bu munça ḳorḳınçıġ adaḳa kirip ölgey siz bizni irinç ḳılġay siz .. tėp tėdi

T Tunyukuk Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 3 … : iç(ı)ḳdük üç(ü)n : t(e)ŋri: öl t(ė)- / m(i)ş (e)r(i)nç : türk bod(u)n : ölti (a)lḳ(ı)ntı: yoḳ boltı : türk : sir bo- / d(u)n: y(ė)rinte
T 15 … ı)ḳ(a)dı : y(a)nyd(ı)m(ı)z : üg(ü)zḳa : tüşdi : y(a)nyduḳ / yolta: y(ė)me: ölti köök: (a)nta ötrü: oġ(u)z ḳop(ı)n : k(e)lti:

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.7.-198 … 9. T II Y 36. 16. ėki otuz / . . . . / i içiggüg söz . . . . / ek obratı ölür
T II D 178b. 180-7–16 … iḳtayu . aġusı küçetip . ad // ı ernii yirüp . eŋekii tmġaḫıi aprap //// a ölüp bardı

ŞU Şine Usu Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU D 5 tay bilge totoḳ yablaḳın üçün bir ėki atlıg yablaḳın üçün ḳara bodunım öltiŋ yėtdiŋ yana içik ölmeçi yėtmeçi sen tėdim yiçe işig küçig bėrgil tėdim ėki …