İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ayı zarf

14 geçiş 1 biçim 2 eser KBTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Pek, çok; (olumsuz buyrukta) aşırı, fazla: “ayı sewme dünya” dünyayı fazla sevme; “ayı eḍgü ermez bu dünya ḳutı” bu dünya mutluluğu pek iyi değildir; “ayı boḍ uzun bolsa ögmez bilig” boy pek uzun olursa bilgi övmez; “ayı muŋḳarur sen” pek şaşırıyorsun; “ayı artuḳ emgek tegürme” pek fazla eziyet etme; “ayı sekme” fazla sıçrama; “bir ayı ersig” pek yiğit biri; “ayı trkkie tuyunup” pek çabuk uyanıp. Tanıklar: TTKB7

KB 1052 “bu tolmış ayı” ay (dolunay) anlamındadır.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ayı — yalın hâliyle 30 kez

Çekimli biçimler (0):

KB Kutadgu Bilig

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 505 iligke yaḳın has ḫacib erdi bir / ayı ersig ilig bile sözke sır
KB 1052 yana irlü kirdi bu tolmış ayı / ḳadır ḳışḳa yandı yarumış yayı
KB 3082 aya ög köŋüllüg uḳuşluġ oḍuġ / ayı sewme dünya toḳıġay yoḍuġ
KB 3525 ayı eḍgü ermez bu dünya ḳutı / bayattın yıratur bu ol din yutı
KB 4529 ayı artuḳ emgek tegürme aŋar / bayat ol saŋa ḫasmı andın sıŋar

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T III D 2607.-119–120 san -sartın . arımış köŋül-lüg ḳutluġ-lar [.] ayı trkkie tuyunup [.] ayıġ -ların bastılar.

Aynı gövdeden maddeler

“ayı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).