bay sıfat

77 geçiş 6 biçim 12 eser KB Mait ShoR KT BK KP KuT ŞU Anlam haritasında göster

Tanım

Zengin, varlıklı: “çıġań bodunug bay ḳıltım” yoksul halkı zengin kıldım; “bay bar ertim, aġılım on” zengin idim, ağılım (hazinem) çoktu; “bay yeme bar, yoḳ çıġay yeme bar” zengin de var, yoksul da; “bay barımlıġ bulmaḳıġ” zengin, varlıklı olmayı; “tili çın bütün, közi köŋli bay” sözü doğru, gönlü gözü tok; “bay ėr” zengin adam. Tanıklar: KT BK Sü IB KP Mait ShoR KB
(Şine Usu yazıtında) “bay balıḳ” Bay Balık kenti. Tanıklar: ŞU

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): bay — yalın hâliyle 341 kez

Çekimli biçimler (5):

baylar 8 bayı 4 baynı 1 bayında 1 bayḳa 1

43 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 407	ḳılınçı köni erdi ḳılḳı oŋay / tili çın bütün hem közi köŋli	bay
KB 2612	közi toḳ çıġay erse	bayḳa	sanur / serinse kişi tegme işte unur
KB 3617	çıġay	bay	ikigün ölümde kiḍin / yana tüz bolurlar ḳara yir ḳatın
KB 4597	oŋ elgiŋ bile sun bayat atı ay / yigü üḍregey hem özüŋ bolġa	bay
KB 5564	yüḍürmegü	baylar	yükin ortuḳa / bu ortu buzulġa tükel artaġa

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Mai.Tek.00256	… ü töpün yükünmiş tözün bursoŋ kuvrag erdni kutıŋa men kirtülüg upası (bo)z	bay	tirek yidleg birle (ė)lgimizni kavşurup töpümin (yėr)ke tegürüp ayayu aġır …
Mai.Tek.005.57–61	öp saḳınıp men kirtü köŋüllüg upası boz	bay	tirek yidleg birle töpümüzni yėrke tegürüp kop ajuntaḳı et-özin ayayu aġır …
Mai.Tek.052.11–15	altı kat teŋri yėri--nte kezigçe sudani	bay	er erdni--ke olurġulug meŋi meŋilegülüg ordu karşılar belgülüg bolur.. ol …
Mai.Tek.052.24–27	ötrü sudani	bay	er erdni bir bire ulug tört erdnilig samntapuşp atlıg saŋram itip teŋri bu …
Mai.Tek.058.09–13	… ıg erserler taḳı ne aytmış kergek igil kertilerıg taḳı yėme şriġupti atlıg	bay	er erdi..

Sho.Rosia 7.2 /243	] öŋin öŋin y(a)rışmalaşu tilep	bay	barımlıġ bulmaḳıġ ::
Sho.Rosia 8.3 /8	多 telim/edlig tavar-lıġ	bay	bayaġut bolmaḳ-ta uladı.
Sho.Rosia 8.3 /23	bo monı teg	bay	bedük sav söz-lep.
Sho.Rosia 8.3 /98	下 taḳı 心 üz-e 進	bay	bayaġut bolu 中 -ḳı 心 üz-e 進小王 -lar bolu.

KT G 10	çıġ(a)ń : bod(u)n(u)g :	b(a)y	kėlt(ı)m :
KT D 16	… )n : türük : / bod(u)n(u)g : yiçe : itdi : <yiçe> iġ(ı)t(t)i : çıġ(a)ń(ı)g	[b(a)y	kėltı : / (a)z(ı)g ük(ü)ş kėltı]
KT D 29–30	… : ig(i)t(ti)m : y(a)l(a)ŋ : bod(u)n(u)g : tonl(u)g : çıġ(a)ń bod(u)n(u)g :	b(a)y	ḳılt(ı)m : (a)z bod(u)n(u)g : ük(ü)ş : kėlt(ı)m : ıġ(a)r (e)ll(i)gde : [ıġ …

BK K 7	… yoḳ çıġ(a)ń : bod(u)n(u)g : ḳoop : ḳubr(a)td(ı)m : çıġ(a)ń : bod(u)n(u)g:	b(a)y	kılt(ı)m : (a)z bod(u)n(u)g : ük(ü)ş kelt(i)m :
BK D 14	… : türük : / bod(u)n(u)g : yiçe : ėtdı : yiçe : ig(i)i(t)i : çıġ(a)ń(ı)g :	b(a)y	kıltı : / (a)z(ı)g ük(ü)ş : kelti :
BK D 23	y(a)l(a)ŋ : bod(u)n(u)g: tonl(u)g: kelt(i)m : çıġ(a)ń: bod(u)n(u)g:	bay	kılt(ı)m:

KP V-6	ḳaŋı ḳan inçe tėp yarlıġ-ḳadı amraḳ ögüküm yėr teŋri törümişte berü	bay	yeme bar yoḳ çıġay yeme bar ḳayu-sıŋa emgekte ozġurġay sėn
KP XIII-5	ḳoy yılḳı egidser yılıŋa aş(s?)ılur	bay	bolur
KP XIII-7	öŋtün kėdin satıġḳa yuluġḳa barsar	bay	bolur

Ku. T. 26/91a3	… neçeme kim özleriŋiz üze bolsa azu ata ana üze bolsa yaġuḳlarḳa eger bolsa	bay	azu derviş taŋrı seza turur ol ikike yime uḍmaŋ ten tilekiŋe kim ʿadl ḳıls …
Ku. T. 29/65b2	93 bütünlükin yol üze kim anlar destur tileyürler sėnde olar	baylar	tapladılar kim bolsalar ḫilaf ḳılġanlar birle mühr urdı taŋrı köŋülleri üz …
Ku. T. 38/21a3	… çḳa hem yaġuklarḳa hem yetimlerke çıġaylarḳa yol oġlıŋa bolmasun tezginmek	baylar	ara sizdin nė kim keldürse sizke yalavaç tutuŋ anı nė kim yıġsa sizke andı …