Derlem sözlüğü · madde
bek sıfat
Tanım
- Sağlam, sıkı, berk: “bek ḳatıġ köŋüllüg” sağlam, katı gönüllü; “kértgünç köŋülümüz bek qatıġ bolzun” inanç gönlümüz sağlam olsun; “kentü köŋülüŋin bek tutġıl” gönlünü sıkı tut; “tiliŋ bekte tutġıl” dilini sıkı tut; “yayıġ ḳutnı bulsa iḍi bekrü tut” oynak talihi bulursan onu pek sıkı tut; “ḳazḳuġ bekürü toḳayın” kazığı sağlamca çakayım. Tanıklar: MaitTT2AOShoRTövbeKBAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bek — yalın hâliyle 30 kez
Çekimli biçimler (8):
Bağlamlar
Bütün geçişler (38) →KB Kutadgu Bilig
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 417 | yumıttı aŋar | bek | ajun öḍrümi / uḳuşluġ biliglig boḍun köḍrümi |
| KB 1514 | negü tir eşitgil ölügli ök er / ölümke ökünüp ulıġlı | bek | er |
| KB 2777 | negü tir eşitgil baġırsaḳ kişi / saḳış birle | bek | tutġu işçi işi |
| KB 4146 | bitigçi ılımġa bolunsa özüŋ / köŋül sırrı | bek | tut çıḳarma sözüŋ |
| KB 4344 | usa ‘ilmi ögren biligleri bil / neŋin eḍgülük ḳıl küḍez | bekrü | til |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.7.V /5 | küsemiş[iŋe tükellig bolzunlar] || kértgünç köŋülümüz | bek | qatıġ bol[zun : || / edgü qılınçımız kün] teŋri teg ıraq yaltrızun : te[p] … |
| Sho.Rosia 4.2.2/41–44 | … eginür mn alışu yomġıġun bilen élig tutuşu adaq toqışu kirelim nirvan atlġ | bek | meŋü belgürtmek artamaq busulmaq uluşqa tép : |
| Sho.Rosia 8.3 /12 | aḳmaḳ-sız tegşilmek-siz | bek | /yarp 心 -lüg. |
| Sho.Rosia 8.3 /16 | aġınçsız evrilinçsiz | bek | köŋül öriḍip inça/tép 言 -ler :: |
| Sho.Rosia 8.3 /100–101 | şramanéri 戒 -ın közedü burḫan ḳutı üz-eki 心 -lerin | bek | yarp ḳılġu üçün buşı başlap 六 paramit-larda ançan ançan 修 -lar :: |
TT TT I-X
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36.13. -34 | öz kentü-ŋin | bk | tutġıl . |
| T II Y 36.13. -39–40 | … ze [.] ai tŋri badtı ḳutuŋ üze [.] öz kentüŋ -ke ınanġıl . kentü köŋülüŋin | bek | tutġıl . |
| T II Y 36.9.-184–186 | beg er yimin yeyin saḳınsar sn tişiŋde tıtıġlıġ [.] yėrde ḳazḳuġ | bekürü | toḳayın tėser 27. T II Y 36.7. toḳuz elig. / ḳadıġ tatıġı-nıŋ erdinisi b … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 129–132 | eşitgil biliglig negü tip ayur ėdėbler başı til küḍezmek tiyür tiliŋ | bekte | tutġıl tişiŋ sınmasun ḳalı çıḳsa bektin tişiŋni sıyur |
| AH 129–132 | … ėbler başı til küḍezmek tiyür tiliŋ bekte tutġıl tişiŋ sınmasun ḳalı çıḳsa | bektin | tişiŋni sıyur |
Man Manichaica I-III
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-279–284 | m(e)n ėki y(a)ruk ordoka | b(e)k | katıg kėrtgünçlüg n(i)goşak aslan meŋgü bu ėki yıltız nomug okıyu tegintim |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.009.28 | … lgelerde antag ėşidmişim bar (a)ntag türlüg alp erdemlig kanamlag yüreklig | bek | kat(ıg) köŋüllüg tınlıg bolur.. bu mu(ntag) / / ? = 49 154 (kö)ŋülin bė … |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 508 | … nıp yana ḳuturma / DLT III, 11 Ḳoldaş bile yaraşġıl ḳarşıp adın üdürme / | Bek | tut yawaş taḳaġu süwlin yazın ederme |
Abh Abhidharma (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1128–1130 | … me bar et’öz körüm uġur-ındad anın çomrulup badıp sansar-ta anıŋ uġur-ında | bek | yarp adḳanur üçün men meniŋlip tėp anın söz-lemiş ol çomrulġuluḳ badġuluḳ … |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AO-45–59 | … z-inç ay bir yaŋı aġır uluġ bosat baç[a]ġ kün üz-e : m(ė)n üç erdini-lerte | b(e)k | ḳatıġ süz-ük kirtgünç köŋül-lüg . . . şaraki : . . . . . / miş burḳan baḳş … |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.2 [U 3114]-1–2 | soḳuştumuz : taḳı alp bulġuluḳ üç erdinike | bek | ḳatıġ arıġ süzük kirtgünç köŋül-lüg upası boltumuz : |
Aynı gövdeden maddeler
“bek” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).