Derlem sözlüğü · madde
inçe zarf
Tanım
- Şöyle, böyle; “inçe tėp” şöyle diye; “inçe tėser” şöyle denirse, yani; “inçe ḳaltı” tıpkı şöyle ki: “inçe tėp yarlıġḳadı” şöyle buyurdu; “anı üçün inçe saḳınu etgintimiz” bunun için şöyle düşünerek hazırlandık; “inçe ḳaltı yaruḳlı ḳaraŋġulı birgerü bolmamışı teg” tıpkı aydınlıkla karanlığın bir arada olmaması gibi; “inçe bilmezler” böyle bilmezler; “sevin(ç) inçe ayur” (fal) şöyle der; “inçe ḳaltı suv ıġaç kapagın yėrde aça bėrürçe” tıpkı suyun ağaç kapağını yerde açıp vermesi gibi. Tanıklar: KİP2KP2Mait3Abh3Man3U2Sukh2ShoRTövbe
ShoR’daki inça yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): inçe — yalın hâliyle 426 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (428) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
220 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.05–09 | anı üçün | inçe | saḳınu etgintimiz.. ilki ajunta üküş türl(ü)g buyan edgü kılınç kılmış ogr … |
| Mai.Tek.025.09–10 | bu savag eşidip bayaġut kunçuy | inçe | tėp tėdi ... / / / ŋra tirtiler ... |
| Mai.Tek.061.11–15 | amarıları | inçe | tėp tėyürler biz öŋre kişi et-özinte erken amranmaḳ köŋlün şmnançlar tapa … |
| Mai.Tek.085.37–43 | … ... (ayaların) kavşurup tükel bilge (maytrı) burkanıg umu(g ınag) t(utup) | inçe | tėp ötüg (ötünti) ... |
| Mai.T-11.3b.05–06 | bu sawaġ işdip ög-i[r]ip sewin(i)p brḫmayu braman iki ili-gin örü kötürüp | inçe | tėp tėyür (.) |
Abh Abhidharma (Shogaito)
46 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 281–283 | bilge bilig biligsiz birle töz-ler-i bir ikinti-ke ḳarşı üçün | inçe | ḳaltı yaruḳ-lı ḳaraŋġu -lı birgerü bolmamış-ı teg üçün nom adırtlamaḳ birö … |
| Abh.Sho. 1653–1656 | … a ulatı -lar umaz bölgeli adırtlaġalı tört türlüg tüz-ün-ler kėrtü-sin 猶如无目 | inçe | ḳaltı köz-süz teg iş küdük üz-e bilge bilig birle birikip nedegin bolġay b … |
| Abh.Sho. 2561–2562 | üç ödki alḳu burḫan-lar-nıŋ nom-ı bu sanvar çḫşapt sim -lıġ üçün猶如四州 | inçe | ḳaltı tört divip-lar çakiravar taġ sim-lıġ sıçı-lıġ bolmış teg. |
| Abh.Sho. 3167–3173 | biraman yene ayıtduḳ-ta | inçe | tėp yėėl tilgen-i ḳayu-ḳa tayaḳ-lıġ-ın inçip turur tėp adı ködrülmiş kikin … |
| Abh. Sho. 4136 | 答tüz-ün yol erser | inçe | ḳaltı tar kėmi teg. |
U Uigurica I-IV
37 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y.32-6–7 | inçe | bilmezler | |
| U II, T II B1-7-8 | ötrü bodısvt | inçe | saḳınç saḳınur |
| U II, T II Y 10-24 | alġınçsız köküz bodısvt siz | inçe | biliŋ |
| U II, T. II Y. 52,2 - 25 | inçe | ḳltı temirlig taġ-dın . . . ört yalın öner erser . . antaġ asuġluġ kilimbi … | |
| U II, T. III M. 207.-30–37 | anta uluġ tüz oġus erser .. | inçe | ḫltı .. uluġ sal sögüt-ke oḳsatı braman oḳus-ınta erser azu uluġ sal sögüt … |
Man Manichaica I-III
34 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 173b1-8–12 | inçe | k(a)ltı suv ı ıgaç kapagın yėrde aça bėrürçe ançulayuma hroştag t(e)ŋri ho … | |
| T. II K. 2a-126–129 | … disi vidin bügülenmekin küsin kedin kamag t(e)ŋri yėrinteki t(e)ŋriler üze | inçe | b(e)lgürtir [y(a)]rutır yaşutır |
| T II D 173 a1-301–303 | t(a)kı | inçe | k(a)ltı tonnuŋ biti kim kişineŋ t(e)risinte ünüp y(a)na kişineŋ kanın k(e) … |
| T II D 173b2-384–388 | … igli özütin tilegli kişilerig k(e)ntünüŋ edgü öglisiŋe edgü ögli tėp atadı | inçe | tėp y(a)rl(ı)kadı |
| T II D 172a-544–546 | yme t(e)ŋri y(a)lavaçı burhan sumnag(a)dika (lies: sumag(a)dika) | inçe | tėp yarl(ı)kadı |
Sek Sekiz Yükmek
32 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.012 (IIc) | ilgin ḳavlurup tmgri tŋrisi burḫanḳa | inçe | tip ötüg |
| Jut.Sek.T-1.66 (IIc) | ḳadır sarsıġ yavlaḳ bolur | inçe | bilmiş kergek ol barça |
| Jut.Sek.T-1.166 (Ia) | yoḳta --- öŋi yme ün bultuḳmaz eşidmiş ünüg alḳu | inçe | |
| Jut.Sek.T-1.250 (Ib) | köŋülüg üçün ḳamaġ bodunuġ inçe saḳınur | inçe | igidür |
| Jut.Sek.T-1.363–364 (Ia) | alḳuġun eligin ḳavşurup tŋri --- burḫanḳa | inçe | tip ötüg ötüntiler tŋrim |
KP Kalyanamkara Papamkara
18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP IV-1–3 | ol ödün maḫarıt elleg edgü ögli teginig buşuş-luġ körüp | inçe | tėp yarlıġ-ḳadı |
| KP V-2 | tegin | inçe | tėp ötünti |
| KP VI-6 | amraḳ ögüküm seni | inçe | sever mėn |
| KP VIII-6–8 | ol ödün ınanç-ları buyruḳ-ları ėşidip ḳanḳa | inçe | tėp ötünti-ler |
| KP XII-4–5 | anta ötrü atlıġ yüzlüg-ke | inçe | tėp ayıttı |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 4a–5 | ki . . . . | inçe | tėser tözün … tėser ėşidgeli ėrklig tėp tėtir |
| KİP 58–60 | anı üçün siz alḳınçsız kögüzlüg bodisvt | inçe | biliŋ uḳuŋ ḳuanşi im pusar ḳutadmaḳ erdemi antaġ ḳasınçıġ uluġ tėtir |
| KİP 96 | taḳı yime alḳınçsız kögüzlüg bodisvt teŋri burḳanḳa | inçe | tėp ötüg ötünti |
| KİP 154 | üçün ol ödün alḳınçsız kögüzlüg bodisvt | inçe | tėp ötüg ötünti .. |
| KİP 170–171 | ol ödün alḳınçsız kögüzlüg bodisvt şlok taḳşutın teŋri burḳanḳa | inçe | tėp ayıtu tėginti |
TT TT I-X
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-13 | birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser . sevin | inçe | ayur . |
| T II Y 36.13. -41–45 | … eyik müyüzi teg atıŋ küüŋ kötlürgei [.] birök bu taġ atlġ ırḳ kelser sawın | inçe | tėr . taġ yėrinte taġ önti seŋir boltı . topraġ üze topraġ öndi idiz boltı … |
| T II Y 36.14-81–88 | … ay-ıŋa . ançata timin iş ///////// birök bu sewinmk atlġ ırḳ kelser sawın | inçe | tėr . sewinç ögrünç saŋa kelti . |
| T II Y 36. 5. -111–112 | birök utru kelmek atlġ ırḳ kelser sawın | inçe | tėr . |
| T II Y 36 .16. -205 | birök bu igitmek atlġ ırḳ kelser sawın | inçe | tėr [.] |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.8.R /3–6 | inçe | / / V [ ikinti altı sekiz on ] | |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … barıp eşidtürser ötrü ol er élig begke barıp eşidtürser kim inçip élig beg | inçe | bilzün |
| Sho.Rosia 6.1.2.2/9–19 | … aşı baştıŋ[ı]/// //ġu | | | | qamaġ kişi-ler-niŋ iş-in küdükin yme | | | | | inç[e] | /// [üd]de söz-leyür mn |
| Sho.Rosia 7.2 /362 | inça | ḳ(a)ltı müyüz baḳa uz alın altaġın :: | |
| Sho.Rosia 8.3 /16 | aġınçsız evrilinçsiz bek köŋül öriḍip | inça | /tép 言 -ler :: |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II-14 | … ın bulayın tŋrim : [. . . ] [. . . . . ]r ilin ilenti : burḫan drm[. . . ] | [inçe | tė]p yrlġ yrlḳadı inçe ḳaldı [. . . kön] -gülin alp er talvi ögüz : suvın … |
| T II-14 | … . ] [. . . . . ]r ilin ilenti : burḫan drm[. . . ] [inçe tė]p yrlġ yrlḳadı | inçe | ḳaldı [. . . kön] -gülin alp er talvi ögüz : suvın [. . . ] içiteki satıġs … |
| T II S-65–69 | inçe | ḳaltı alḳınçuḳa [-tegi yė]rtinçü yėr suvuġ buz:ġuçı uluġ suv [. . . ] ol ü … |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 | … erser: bėş tür--lüg anantiras atl(ı)ġ aġar tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım erser : | inçe | ḳaltı ögüg ḳaŋıġ ölürdümüz erser : toḳuz ptr / arġant toyunuġ ölürtümüz er … |
| T II Y 40.3 [U 3115]-32–40 | … bėş türlüg anantarasasabag atl(ı)ġ aġar tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım(ı)z erser: | inçe | ḳaltı ög ḳaŋ birle ḳatıldım(ı)z erser: on ptr / arġantançlar birle ḳatıldı … |