Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): tükel — yalın hâliyle 334 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- tükel 333 (KB, Mait, Abh, KuT) · tükėl 1 (IB)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (337) →KB Kutadgu Bilig
148 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 116 | ya rab üste devlet | tükel | ḳıl tilek / ḳamuġ işte bolġıl sen arḳa yülek |
| KB 1730 | erende ḳayu ol | tükel | irtegü / köni erse ḳılḳı anı er tigü |
| KB 3008 | ḳayu begde erdem yumıtsa tükel / aŋar yıġlur arzu ne ḳolsa | tükel | |
| KB 4508 | ḳamuġ erdem ögret oġulḳa | tükel | / ol erdem bile bu tire birge mal |
| KB 5435 | üküş söledim söz eşittiŋ | tükel | / sözüm işke tutġıl anıŋ asġı al |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
86 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.00256 | … ünür-mėn taḳı yėme yüz kalp üç asanki üdte berü paramantal yolta kataglanu | tükel | türlüg burkan kutıŋa yivikin yivitip tözkerinçsiz burkan kutılıg |
| Mai.Tek.057b.16–19 | oḳu / / / | tükel | bilge şaḳim(un) (burkan) üküş türlüg tıdıġın ... yaruḳdın / / / ... unamad … |
| Mai.Tek.070.21–22 | tükel | bilge maytrı burkanıg körmelim erdi.. nomın ėşidmelim erdi.. | |
| Mai.Tek.076.09–12 | anı ėşidip ol t(amulug-) -lar ikile (ulug) ünin ulıyu sı(ktayu) | tü(kel | bilge maytrı burkan) ... / / arka ... - / kü- ... örtenü ... emgenür-bi … |
| Mai.Tek.089.34–37 | tükel | bilge teŋrim siziŋ munta kelmişiŋizke strayst--riş teŋri yėri kutı kıvı aş … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
41 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 172 | yme ök tegimlig ol | tükel | söz-legeli :: |
| Abh.Sho. 949–954 | … ġu-luġ tėp問öŋdünki tört türlüg ıraḳ-lar-ta tek uḳıdmaḳ üz-e ol bir-in tüzü | tükel | bililür erti şiravak-ta ulatı-lar -nıŋ bilge biligi-niŋ burḫan-lar-nıŋ bir … |
| Abh.Sho. 2317 | tek taplamış ol uduşulmış yörüglüg-i tayaḳ büdgeli bolmaḳ üz-e tüzü | tükel | tayaḳ bolur-ın. |
| Abh.Sho. 2575 | 又tüz-ü | tükel | edgü-ti yme/tėgü teg :: |
| Abh.Sho. 3724–3725 | basudçı birök | tükel | ermeser öz-in ök tuġmaz. |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 27/13a1 | 173 amma anlar kim bittiler hem ḳıldılar eḍgülükler | tükel | ḳılur olarḳa yanutlarını hem arturur olarḳa fazlındın emdi anlar kim ʿarla … |
| Ku. T. 28/17a3 | … uġsuġları yerniŋ kün batsıġ yerleri ol kim berekatlıġ ḳıldımız anıŋ içinde | tükel | boldı seniŋ iḍiŋniŋ körklüg sözi yaʿḳub oġlanları üze anıŋ birle kim serin … |
| Ku. T. 30/8a1 | … aziz tegdi bizke hem boḍnumızke ḳor yas keldürdümiz bir kesek azḳına bitig | tükel | bėrgil bizke ülgüni sadaḳa ḳılġıl biziŋ üze ol taŋrı yanut bėrür sadaḳa bė … |
| Ku. T. 30/91a3 | 111 ol kün kelür tegme et-öz tartışur / uruşur özindin | tükel | bėrlür tegme et-öze anı kim ḳazġandı olar küç ḳılınmaslar |
| Ku. T. 34/85b1 | … a kim eḍgülük ḳıldılar bu dünya içre eḍgülük taŋrı yeri kėŋ erür anıŋ üçün | tükel | bėrlür sergenlerke yanutları sansız |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.2.R/1 | … n[larıġ ötün] -mek samadi diyan atlġ tamġa-qategi iki yégirmi tamġ[aların] | tükel | qılıp darniların yétirer qata sözlep : qaçan /// burḫanlarıġ ötünmek samad … |
| Sho.Rosia 3.1.2.V/2–5 | … ontaġ qılu uluġ yarlıq[ançuçı köŋüllüg] darniġ : uluġ et’öz atlġ ög darniġ | tükel | : [miŋ sekiz on qata] sözleyü tükedser : ötrü ol üdün miŋ közlüg [miŋ élig … |
| Sho.Rosia 7.2 /281–290 | sarıġ altun | tükel | yüz taŋ :: |
| Sho.Rosia 8.3 /106–107 | témin ök 仏 ḳutıŋa ornaġ-lıġ 仏 bodı({艹+廾}) üz-eki süz-ök 信心 -ke | tükel | tegmiş bolup. |
| Sho.Rosia 8.3 /236 | işlegülük-çe iş-lerig | tükel | işlep. |
Sek Sekiz Yükmek
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-11.06 (IIc) | tükel | bilge biliglig tŋri tŋrisi burḫan vayşali atlġ | |
| Jut.Sek.T-1.3 (IId) | tükel | bolur tavar tınlġlar az üküş tileyür tükel | |
| Jut.Sek.T-1.42 (Ib) | ḳodup trs tetrü yaŋluḳ törüg tutarlar | tükel | törlüg |
| Jut.Sek.T-1.60 (Ib) | ulatı yavlaḳ blgülüg ḳorḳınçıġ (ünlüg ḳuşlar) | tükel | törlüg |
| Jut.Sek.T-1.410 (Ib) | et’özi luçanta atlġ tŋri yiri titir ol oḳ tŋri yirinten yine | tükel |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 455 | Aġa büktir üze yordım / Yıraḳ baḳıp ḳara kördim / Anı bilip taḳı bardım / | Tükel | yaġı tozı toġdı |
| DLT II, 24 | … up ḳodı çaldı / Anın tüsin ḳıra yuldı / Başın alıp ḳodı saldı / Boġuz alıp | tükel | boġdı |
| DLT I, 60 | Bulnar mini öles köz / Ḳara meŋiz ḳızıl yüz / Andın tamar | tükel | tuz / Bulnap yana ol ḳaçar |
| DLT II, 223 | Keldi esin esneyü / Ḳaḍḳa | tükel | osnayu / Kirdi boḍun ḳasnayu / Ḳara bulıt kükreşür |
| DLT I, 214 | Ḳulan | tükel | ḳomıttı / Arḳar suḳaḳ yumuttı / Yaylaġ tapa emitti / Tizig turup sekrişür |
U Uigurica I-IV
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III, M. 182-29 | biz-ni yüz yıl | tükel | körkitzün--ler |
| T. III M. 225-2 | … .. trs körüm öritdim erser .. bu on krmaptlarıġ sıp bozup on ayıġ ḳılınçıġ | tükel | ḳıltım erser .. emti anı barça alḳu ökünü bilinü kşanti ḳılu-u teginür-mn |
| U II, T. II, Y., 48-54–56 | ḳaçan ḳayu kün | tükel | bilge maitri tŋri tŋrisi burḫan bu yėrtinçü yėr suv-ta blgürü yrlıḳasar .. … |
| U II, T. II Y 42.-19–27 | … m erser bu on krmabut sıdım erser on türlüg aġ[ı]r ayıġ . . [ḳı]l . . ınç] | tükel | . . [ḳı]ltım erser anı barça alġunı nı ökünür-mn bilinür-mn yazuḳumta boş … |
Man Manichaica I-III
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-174–225 | … lanmış boltı [ulu]g ögrünçün yme bitilm[iş] boltı agır s(e)vinçin yme amtı | tükel | türlüg etigin bitilmiş boltı … … … uyatmakın bu … … … … [t](e)ŋri t(e)ŋri … |
| T II D 173a2-456 | … ardukınta ken bėş yüz artukı eki otuzunç lagzın yılka ötükenteki nom ulugı | tükel | erdemlig y(a)rlagkançuçı bilge b(e)g t(e)ŋri m(a)r mew mani m(a)histaka ay … |
| T II D 172a-534–538 | k(a)ltı yazkı körtle yaş ı ıgaç | [tü]kel | türlüg y(ı)dlıg y(ı)parlıg … … … … kim [y]aşda … … … … … … kün [a]navamıg … |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 17–24 | … atın atasar ol ḳamag tınlıġlar taluydaḳı tişi yeklerde ozar ḳurtulur ėsen | tükel | öz yėrinte (barur)lar . . anı üçün bu bodisvt ḳuanşi im pusar tėp atanur . … |
| KİP 156–157 | ötrü kentünüŋ | tükel | türlüg satıġsız erdnilig küntegüsin alıp ḳuanşi im pusarḳa tutdı |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 79–80 | bölek ıḍdım anı şahımḳa men ök havadarlıḳımnı | tükel | bilsü tip |
| AH 197–200 | … r yarın yoḳ bu dünya neŋi meniŋ timişiŋ neŋ aḍınlar oŋı ḳamuġ tolġan irlür | tükel | eksiyür ḳamuġ abadannıŋ ḫarab ol soŋı |
IB Irk Bitig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 15 | … , kişi oglı yorıyu aztı. y(a)na t(ė)ŋri kutınta üçünç yılta / kop (ė)s(ė)n | tük(ė)l | körüşm(i)ş. kop ögir(ė)r s(ė)binür tir. |
Aynı gövdeden maddeler
“tükel” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).