İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

udu

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): udu — yalın hâliyle 55 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • udu 29 (Abh, ŞU, DLT, Mait) · uḍu 26 (KB, KuT, DLT)

Çekimli biçimler (2):

KB Kutadgu Bilig

19 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 402 ara körse yügrür bezenip uḍu / ara körmedük teg ḳılur yir ḳoḍu
KB 2387 yaġ teprese sen uḍu tepregil / ite uḍ aḍaḳın yorı turmaġıl
KB 3641 biliglig tise bolmaġay ol kişig / hawası uḍu ḳılsa barça işig
KB 5340 uluġ toy baḳıp kör yaturlar küḍü / oḳır bizni barġu siziksiz uḍu
KB 5966 men aşnu barayın seniŋdin oza / sen aḳru uḍu kel ay ḳılḳı tüze

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 230 Eren ıḍıp söke turdı / Başı boynın söke turdı / Ufut bolup büke turdı / Uḍu ḳamma tepen tıġdı
DLT III, 404 Uḍu barıp soŋdadı / Teŋre turup aŋdıdı / Saçın ḳıra meŋdedi / Arju-layu er awa …
DLT III, 80 Aydım aŋar sawulma / Ḳulbaḳ uḍu yuwulma / Yuwġa suwun suwalma / Ḳaptı meniŋ Ḳayımı
DLT I, 272 Yıġlap udu artadım / Baġrım başın ḳarladım / Ḳaçmış ḳutuġ irtedim / Yaġmur kipi ḳan s …
DLT III, 309 Yelkin bolup barduḳı köŋlüm aŋar baġlayu / Ḳaldım erinç ḳaḍġuḳa işim udu yıġlayu

Abh Abhidharma (Shogaito)

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 2397–2406 … örüg üz-e inçip adırt-sız erür以不了義 nedegin tėptėser uşġuluḳ yörüglügi ėyin udu bolmaḳ üz-e uduşulmış yörüglügiŋe bu tıldaġ-ın tŋri burḫan yrlıḳamış ol ta …
Abh.Sho. 2407–2411 ḳamaġ sudur-lar-nıŋ yörügi bir ikinti-ke ėyin udu erür bolmaz ḳarşı -sı arḳ-a-sı abidarim ödrü andaġ ermez üçün anın uġrayu …
Abh.Sho. 2817 munda ėyin udu tėp yörüg’ol.
Abh.Sho. 2862–2864 ḳaltı ḳayu neçe bar erser öŋ ėyin udu alḳu tudyaḳ-ḳa munda üklitdeçi aşdaçı tėp yörüg’ol alḳu bolmaḳ-ḳa tudyaḳ-l …
Abh.Sho. 3911 ḳaltı bir ikinti-ke ėyin udu tuġurur üçün iş -ig küdüküg.

ŞU Şine Usu Yazıtı

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU D 2 … rḳın yılḳısın [y]ulımadım ḳıyın aydım turġuru ḳo<d>tım kentü bodunım tėdim udu keliŋ tėdim ḳodup bardım kelmadi yiçe
ŞU D 3 … yaŋıḳa süŋüşdim sançdım yılḳısın barımın ḳızın / ḳoduzm kelürtim bişinç ay udu kelti sekiz oġuz loḳuz tatar ḳalmatı kelti seleŋe kidin yılun ḳol birdin s …
ŞU D 4 … seleŋeke siḳa sançdım yazı ḳıltım üküşi seleŋe ḳudı bardı ben seleŋe ḳaça udu yondim süŋüşde tutup on er ı<d>tım
ŞU D 6 … izinç ay ėki yaŋıḳa çıġıltır / költe ḳasuy kezü süŋüşdim anta sançdım anta udu yondim ol ay bėş yėgirmike keyre başı üç birküde tatar birle ḳatı toḳıdım …
ŞU G 6 y[aġı] bol- turup yėrin tapa bardı anı udu .... ugru? yagradḳan? sekizinç ay ben udu / yorıdım ebimin ersegünte yula …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.019.08–13 … regikide ulatı ö(ŋi) kalmış açitide ulatı tört (yigirmi) urılar kırk tümen udu kelmi(ş) tınlıglar.. alku maytrı bodis(a)v(a)tka amramaḳın üç ınag tutmaḳ …
Mai.Tek.034.08–13 … i katun--ları nırvan bulmaḳ küsüşin yalaŋuḳlar yėrin suḳlanıp tözün maytrı udusınta yirtinçüke kodı ėnerler..
Mai.Tek.073.10–13 baḳşı boltaçılar açarılar öŋre yorı--yur-biz yaŋ udu tıtsı boltaçılar örtlüg yalınlıg et-özin ört--lüg çomaḳlar tut(a) bizni to …
6a-16–20 … [tŋridem özüg ıdalap] yėrtinçüke inip ajun [tutarmn anın] sizler yme meniŋ [udu ḳodı yėrtinçüke] iniŋler
8a-13–17 … tŋri ḳatunları nirwan bulmaḳ küsüşin yalŋuḳlar yėrin suḳlanıp tüzün maitri udusınta yėrtinçüke inerler . .

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 65–68 … rıġ biligsiz kögüzlüg ėrser uzun turḳaru ḳuanşi im pusar atın atayu tapınu udunu t(ėginse)r erüş ḳar(arıġ biligsiz) biliginte kėter
KİP 74 udunu
KİP 83–87 … ş ėki koti sanı gaŋ ögüz içinteki ḳum sanınça bodisvtlar atın atayu tapınu udunu ḳataġlansar ölüm küniŋe tegi atayu tapıġın uduġın egsütmeser aşın içgüsin …
KİP 90–92 birük taḳı bir kişi bir tek ḳuanşi im pusar atın atayu tek bir ödün tapınu udunu atayu tėginser ol kişi . . edgü ḳılınçı öŋreki kişi edgü ḳılınçı birle tüz …
KİP 152–153 anın ḳamaġ tınlıġlar ayayu aġırlayu tapınu udunu atayu tutmış kergek alḳuḳa ḳorḳunçsuz buşı bėrgüçi tėtir

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 28/49b2 … ŋ üze ol er ḫaberini kim bėrdimiz aŋa belgülerimizni soylup çıḳtı anlardın uḍu bardı anı yek boldı yolsuzlardın. / 176 eger tilese-miz kötürgetimiz anı a …
Ku. T. 30/35a2 12 uḍu barıġlı ḳıldı sizlerke tünni kündüzni künni aynı yulduzlarnı boyun bėrigli …
Ku. T. 31/59b3 78 uḍu keldi anlarḳa bu melʿün süleri birle örtti olarnı derya--dın ol kim örtti …
Ku. T. 32/32b2 49 ayġıl: keldürüŋ bir bitig taŋrı dergahındın ol könirek ol ikidin uḍu bėreyin aŋa eger çın erse sizler

U Uigurica I-IV

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y 10-2–4 … kim ḳayu tişi tınlġlar urı … [oġu]l tileser [ḫuanşı ım-] pusar -ḳa tapınu udunu teginip antın üzüksüz atasar ötrü köŋül--teki teg körkle ḳutluġ ülüglüg ur …
U II, T II Y 10-10–13 … mış ėki kuti sanı keŋ ögüz içinteki ḳum sanınça bodi-svt atın atayu tapınu udunu ḫataġlansar ölüm künketegi atayu tapayın uduġın egsütmeser aşın içküsin to …
U II, T II Y 10-15–17 birök taḳı bir kişi teg bir ḫuanşi ım pusar atın atayu teg bir ödün tapınu udunu atayu teginser ol kişi . . edgü ḫılınçı öŋreki kişi edgü ḫılınç bir--le tö …

Sek Sekiz Yükmek

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.53 (Ib) ------ bitiser oḳısar tüketi törüsinçe ayayu aġarlayu tapınu udunu
Jut.Sek.T-1.75 (IIc) udunu tutsar muntaġ törün evrilser tek üç ḳata oḳısar bo munça törlüg
Jut.Sek.T-1.114 (IIc) [ ] udunu tutsar antaġ uġrı yıḳı bar kim

T Tunyukuk Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 51 … ġ : yüg(ü)rtm(e)d(i)m : ėlt(ė)r(i)ş ḳ(a)ġ(a)n : ḳ(a)zġ(a)n- / m(a)s(a)r: / udu b(e)n öz(ü)m : ḳ(a)zġ(a)nm(a)s(a)r : ėl y(ė)me : bod(u)n y(ė)me : yoḳ / (e …
T 51 ḳ(a)zġ(a)ntuḳin üç(ü)n : udu öz(ü)m : ḳ(a)zġ(a)ntuḳ(u)m / üç(ü)n: / / ėl y(ė)me : ėl boltı : bod(u)n y …

IB Irk Bitig

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 26 t(a)ŋ t(a)ŋl(a)rdı udu yėr y(a)rudı udu kün tugdı.
IB 26 t(a)ŋ t(a)ŋl(a)rdı udu yėr y(a)rudı udu kün tugdı.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … pratimokş-ta 受持 ///] teginser tutsar şikş çḫşapt ḳayu [et’öz /// 随順] êyin udu aḍḳanıp tutup 欲 uġrayu ḳatıġlanur tavranu[r al altaġ uzan-] maḳ üz-e ’erḍe …

Aynı gövdeden maddeler

“udu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).