İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

un

139
geçiş
51,5
milyonda
4
biçim
14
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Sekiz Yükmek61.301,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)6277,1
Abhidharma (Shogaito)9226,5
Uigurica I-IV3475,3
TT I-X1392,5
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)37.109,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig681,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9237,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
KİP D 0,00
Sek D 0,33
Mait D 0,56
Abh D 0,49
U D 0,29
TT D 0,00
Sukh —
ShoR D 0,49
KuT D 0,59
KB D 0,49
DLT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: un) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
değirmenleri149410,948,503,73139,4
öğüdür71110,5810,592,6494,7
yaruḳın51210,089,982,2361,7
kappânı459,8310,922,0057,4
buğday92579,546,412,9662,6
elenir339,4411,241,7346,8
değirmeni4609,367,341,9933,0
çoġı3149,339,021,7332,2
yıd3189,298,661,7330,6
çuval3249,248,241,7328,7
çorbası3309,187,921,7227,3
dakîki3319,187,881,7227,1
öŋ41159,016,401,9827,7
adruḳ3858,786,421,7120,9
ekmek41888,655,691,9623,8
rakîk31208,575,921,7018,8
arabalar32398,024,931,6814,7
hâs55307,944,522,1421,8
çeküp45587,554,121,8915,3
gemiler34077,494,161,6411,7
el34547,374,001,6211,0
beyâz61.5346,883,252,1916,3
hem39056,563,011,527,3
sâ’ir31.0296,402,821,496,6
su31.3676,032,411,415,2
gûne41.8816,022,371,616,7
at31.8915,601,941,283,7
var117.6465,531,802,3711,9
gibi64.6055,371,661,675,6
biri32.8195,051,371,062,0
üzre1111.8894,911,171,845,6
âdem33.7174,670,970,851,1
içre45.3244,580,870,901,2
ederler34.5654,390,670,650,6
vardır58.5684,230,500,660,5
niçe47.0564,190,460,550,4
aded59.0464,160,420,570,4
edüp1223.9574,030,280,610,4
olur36.0124,000,280,300,1
ve62147.9193,780,020,130,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (139) →
EÇS III 37b–38a … inden çıkmışdır. Ammâ bu kal‘ada sâ‘at gibi kurulu bir gûne un değirmeni vardır, diller ile ta‘bîr olunmaz san‘at-ı acîbdi …
Abh 3637–3639 … ulatı -lar erder tėptėmiş-i erser所縁之外ḳadaġ-ında taş alḳu öŋ ün yıd tadıġ büridmek-te ulatı-lar-nıŋ adı bolur adın tėp.
KB 757 bu ni‘met iḍisi un ıtur özin / munıŋ şükri ḳılsa ewürmez yüzin
EÇS V 150a un çikinno tidonero
KB 1132 … asġı bar bu ökünçüm bu kün / ölüm tuttı kesti bu söz birle ün
Sukh II S-33–38 … siz:ksiz kürtgünç köŋülin burḫan ḳutıŋa köŋül turġu-–rup uz:un turḳaru öyü saḳınur
Sek (IIc) titir yme ḳulḳaḳı turḳaru adruḳ adruḳ alḳınçsız ün eşidür ol kim üz tip
EÇS VII 63b … mâ elbette her kral manastırlarının imâretlerinde buğday ve un çorbası pişüp kenîselerde sâkin olan bıtrîk ve kıssîslere v …
EÇS VI 131b Ve Komaran kapusunun iç yüzünde bir mudhik ibret-nümâ un değirmeni vardır, aslâ ve kat‘â ne at ve ne sığır çevirir. …
Mait … rup adru[ḳ] . . . . . . tŋridem aş a[şayu]rlar . . . . . . -un küseyürler . .