İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yil

372
geçiş
137,9
milyonda
2
biçim
16
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Tes Yazıtı213.245,0
Şine Usu Yazıtı43.364,2
Irk Bitig21.542,0
Sekiz Yükmek4867,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)19877,4
Manichaica I-III2971,3
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X31.177,4
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig48652,5
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı18554,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi257105,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,24
Tes —
ŞU —
IB D 0,33
Sek D 0,33
Mait D 0,66
Man D 0,00
U D 0,33
TT D 0,29
AO —
KuT D 0,33
KB D 0,83
AH D 0,00
DK D 0,53
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yıl) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 19 geçiş  ↔  KB 30 geçiş

benzerlik 0,05

Karşılaştırılan yazılışlar: yıl

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mu‘ammer3027210,586,645,42220,6
keçer146210,057,683,72124,6
mukaddem163439,525,403,9189,4
tüpi9329,517,992,9984,6
gelmeziseŋ639,0310,822,4581,7
buçuk7798,996,332,6148,2
yılda103198,894,833,0548,0
kün135318,884,473,4456,1
gelmezisem538,7710,562,2368,1
sanasar538,7710,562,2368,1
baḳam548,7710,152,2368,1
tümen82388,754,932,7439,5
tîh’de5148,738,342,2349,9
mutasarrıf72268,584,812,5533,4
durup72698,484,562,5331,0
tiriglik61838,474,892,3729,3
kırk362.9948,453,455,45107,3
pâdişâh116748,433,893,0939,0
kolti4128,428,241,9939,2
seyâhatde4458,306,331,9827,6
mürûr4598,255,941,9725,4
emgek51838,214,632,1522,6
tört63048,184,162,3123,4
yedi464.8538,173,105,99117,5
mıŋ4858,165,421,9522,4
evvel97068,103,532,7427,7
altı262.7508,093,104,5066,2
yüz10212.2728,052,918,76238,4
baḳğıl348,039,411,7336,4
yaşap378,028,601,7331,3
üsküŋde388,028,411,7330,3
üçi3108,018,091,7328,7
erkligi3128,007,821,7227,4
sâkin109088,003,322,8528,1
dursa3177,987,321,7225,0
ülgi3177,987,321,7225,0
sonra151.6187,953,073,4137,6
tîh3277,946,651,7122,1
ömür3317,936,461,7121,2
sulh41717,924,411,9116,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (372) →
EÇS VIII 308a … hüm hazretlerine müyesser olup hamd-i Hudâ bu hakîr dahi üç yıl cenginde gûyâ rasad gözler gibi fethin gözleyüp ibtidâ Göll …
EÇS X Y141a–Y141b … ki yüz yigirmi beş sene geçmişdi. Bunlardan sonra otuz dörd yıl ve on ay ve yigirmi dörd gün geçüp İhşîdiyyândan Ahmed bin …
ŞU K 4 tür[ük ḳaġan] çaḳ elig yıl olurmış türük ėliŋe altı otuz yaşıma ıduḳ . o/u .. g (...) …
EÇS I 153a–153b … ulemâ-yı Kırım hisâb etdiler "Merhûm öleli yedi yüz yetmiş yıl olmuş" dediler ve Salsâl'in hadenginden şehîd oldu derler. …
KB 1274 ınanma tiriglikke yil teg keçer / usanma bu dünyadın öz terk köçer
EÇS VIII 190b Eğer bu sahrâ-yı Heyhât'ın evsâfın bir yıl tahrîr etsek tovusmak ihtimâli yokdur, ancak bu kadar iktif …
KB 4819 … erek erse bay bol kerek yok çıġay / tiriglikni yir bu keçer yıl kün ay
EÇS VIII 251a … yâzât [u] perhîz ile vücûdlarına şifâ bulup üçer dörder yüz yıl mu‘ammer oldular. Ammâ Bokrât hakîm ecele dermân değil derd …
KB 6554 keçer dünya keçti tüpi yil keçer teg / keçer dünyaḳa öz usalın basıttım
EÇS IX Y104a … e âyende vü revende gemiler andan sulanırlar, zîrâ suyu bir yıl dursa bozulmaz gâyet sükker-misâl zülâldir.