İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

özi

225
geçiş
83,4
milyonda
1.449.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
16
eserde
27
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı25.882,4
Kül Tigin Yazıtı42.036,7
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Irk Bitig21.542,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra21.123,6
Sekiz Yükmek3650,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Abhidharma (Shogaito)21528,5
Manichaica I-III2971,3
Uigurica I-IV5792,1
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)7687,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası5131,3
Kutadgu Bilig1041.413,7
DLT’deki Türkçe parçalar62.068,3
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5622,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,59
BK D 0,33
IB D 0,33
KİP D 0,00
Sek D 0,49
Mait D 0,49
Abh D 0,58
Man D 0,33
U D 0,32
ShoR D 0,63
KuT D 0,67
KB D 0,86
DLT D 0,63
AH D 0,00
EÇS D 0,46

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: özi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kentü3118111,298,005,55288,4
eyâletine6729,376,962,4346,6
yası5399,287,592,2243,3
yalŋuḳ61049,226,432,4242,0
yörügiŋe469,159,962,0050,9
tıldaġsız4109,129,232,0045,1
begler71989,085,732,6042,1
eyâleti199459,064,914,2193,2
muŋluġ4239,058,031,9937,3
bolmaḳlıġ4269,037,851,9936,2
yaradmış4348,987,461,9933,9
oḫşadı4388,967,301,9933,0
öçmekig4458,927,061,9831,6
baġırsaḳ51248,875,922,2031,4
ḳaldı4668,826,511,9828,4
yüzi4708,806,421,9827,9
adınıġ328,7611,131,7343,9
tıdmatın328,7611,131,7343,9
adınta338,7510,551,7343,9
oldrup358,749,811,7337,2
usun358,749,811,7337,2
yalŋuzun3118,708,681,7331,0
tigüçi3128,708,551,7330,4
bender51728,695,452,1828,1
etin3248,627,551,7225,8
körse41098,625,781,9624,4
san3288,607,331,7224,8
ḳoḍtı3318,587,181,7224,2
tutġu3358,567,011,7223,4
kördi3368,566,961,7223,3
kılburun3378,556,931,7223,1
talu3468,506,611,7121,8
beḍük3478,506,581,7121,6
muhâfazasına3508,486,491,7121,2
ma‘zûl52458,454,942,1624,6
beg52518,434,902,1624,4
kirmân3648,416,131,7119,7
turup41768,355,091,9420,6
boltı3798,345,831,7018,5
ilig86048,304,312,6932,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“özi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (225) →
ShoR 6.2.2.4/28–31 … et’öz tegşürdük-te teginür teŋridem /// tartıtılıp : kentü öz-i boldı kirgeli tamu [-qa] ////
KB 6247 ḳayu ḳul ḳamuġdın ewürse yüzi / yaratmış iḍike sıġınsa özi
ShoR 7.2 /343 kentü özi] bışrunup ögretinip köni-sinçe yıġınmaḳıġ ::
KB 2093 oyunḳa awınsa ajun tutġuçı / ilin buzdı boldı özi ḳoltġuçı
KB 418 özi itti tüzdi kör il kün işi / taḳı ma tiler erdi öḍrüm kişi
KB 765 … İLİG AY TOLDIḲA ‘ADİL SIFATIN AYUR / / ilig bir kün oldrup özi yalŋuzun / ewin ḳıldı ḫali irikti özün
Sek (Ia) yoolıŋa kirmişke sanur kntü özi bodistv atanur bir’ök
EÇS III 104a–104b … muşdur, arz edesin" deyü yarlığ-ı belîğ-i şâhî gelince paşa Özi eyâletin arz edüp üç kise altun ve elli katar-ı katır ve el …
KB 2914 … ŋ yüzlüg oġlan tolun teg yüzi / boḍı tal ḳara saç beḍiz teg özi
EÇS III 104a–104b … am Melek Ahmed Paşa! Sana Mısır'ı ve Bağdâd'ı ve Budin'i ve Özi eyâletini ihsân etmişimdir. Kankı eyâleti murâd edinirsen b …