İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erti

258
geçiş
95,6
milyonda
1.260.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
18
eserde
21
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı617.647,1
Ongin Yazıtı312.145,7
Kül Tigin Yazıtı84.073,3
Bilge Kagan Yazıtı208.110,3
Tunyukuk Yazıtı1713.945,9
Süci Yazıtı228.571,4
Huastuanift65.923,0
Sekiz Yükmek81.735,7
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)19877,4
Abhidharma (Shogaito)1393.498,4
Manichaica I-III62.914,0
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X1392,5
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)151.472,8
Uygurca tövbe duası (Zieme)39.933,8
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
O —
KT D 0,36
BK D 0,62
T —
Sü —
Huast D 0,43
Sek D 0,55
Mait D 0,43
Abh D 0,77
Man D 0,56
U D 0,00
TT D 0,00
AO —
ShoR D 0,56
Tövbe —
KB D 0,00
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇOKTBKTSüHuastSekKPMaitAbhManUTTAOShoRTövbeKBEÇSToplam
erti6382017268·19139611115312258
ėrti········4··········4

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erti) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KÇ 6 geçiş  ↔  KT 8 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: erti, ėrti

KÇ 6 geçiş  ↔  BK 20 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: erti, ėrti

KÇ 6 geçiş  ↔  T 17 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: erti, ėrti

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sözleti112610,319,113,31122,5
sözledi116110,147,883,30100,4
bililü91210,099,943,00115,7
ödrü10709,967,553,1586,2
abidarimıġ8349,818,262,8277,8
ikileyü9769,797,272,9874,0
tüketdi7129,739,572,6484,2
kergek132519,716,083,5584,7
sözlegü7209,698,842,6474,6
erdüki7219,688,772,6473,8
bodun101499,656,463,1370,4
yaġımız649,5510,942,4586,1
bililmez679,5410,132,4580,4
tükedür6109,529,622,4572,7
şasdrta7809,416,842,6253,1
aşnuça6369,397,772,4453,7
sözlep6569,297,132,4348,1
yene102779,265,563,1057,9
öŋdün6689,246,852,4345,6
boltaçı5159,238,772,2352,7
ertüki5169,228,672,2351,9
bolmaġay5179,228,592,2351,2
nedegin82239,095,552,7746,2
tegimlig71659,085,792,6042,8
öŋi92869,085,362,9349,7
sėzik5549,046,922,2238,5
baḫşı71938,995,572,5940,6
inçip93298,975,162,9247,2
ḳaġan5708,966,552,2135,8
nom82978,885,142,7541,7
nomladaçı4208,888,031,9937,4
taşġarıp4228,877,891,9936,6
sözlegeli4268,857,651,9935,1
nomlar51008,846,032,2032,2
şlokta4338,827,311,9933,1
tusu4588,706,491,9828,4
nizvanılarıġ4638,676,381,9827,7
tınlġlarıġ4668,666,311,9727,3
burḫannıŋ4688,656,261,9727,1
antag4728,636,181,9726,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erti” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (258) →
Huast II Y. 60 b.-38–40 … biz adruḳ adruḳ ėtip y(a)ratıp nomḳa k(e)ygürsüg törü [bar] erti ..
Abh 2643 yme ök bolur erti kirlig kirsiz nom-lar.
Mait … lüg kovuḳum içinte kamag bėş ajun tınlıg--(ları)g sıġurayın erti..
Tövbe II Y 40.2 [U 3114]-6 isig amraḳ özümüzni ıdalamışım(ı)z k(e)rgek erti :
ShoR 7.2 /281–290 … ///] ikinti küz-ed-te 未開 açılmayuḳ erti 王家常法 êlig[//] törö erti 待遠使命来往 kütdürgülük ıraḳ-taḳı bar kel ḳ[ı]l[taçı-] larıġ 至初夜 …
Abh 854 şasdr-ta söz-ledi erti ::
T 7 … )n y(ė)yü: ol(u)rur (e)rt(i)m(i)z: bod(u)n / boġ(u)zi : toḳ (e)rti : y(a)ġ(ı)m(ı)z : t(e)gre : oçuḳ t(e)g (e)rti : biz : aş / …
Abh 2462–2463 mḫakaşipė arḫant-ḳa anda tek tegimlig erti söz-legeli bu abidarim-ıġ ne kergek erti ikileyü söz-lep ma …
Abh 1452 yoḳ ḳuruġ öridip kėrdgünç köŋül-üg bulmaġay erti tüz-ün yoluġ.
Abh 1515 basa şlok-ta söz-leti erti çınkėrtü töz-lüg baḫşı tėp.