Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
7 Türkçe karşılık · 36 madde
eksik 3
eksikli 1
- egsüklüg sıfat UygurEksikli, kusurlu
eksiklik 6
eksiksiz 6
eksik bırakmak 1
- egsüt- fiil UygurEksiltmek, eksik bırakmak, ihmal etmek
ne fazla ne eksik 1
- arduḳsuz sıfat UygurFazlası olmayan; ne fazla ne eksik
tanrı’nın her eksiklikten arılığı 1
- arıġlıḳ isim UygurKarahanlı2. anlam: Tanrı’nın her eksiklikten arılığı, münezzehliği
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “eksik” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- barım isim OrhonUygurKarahanlı…gemeden sadaka verdim mal mülk saçılır dökülür evini malını eksiksiz getirdi oğlunu karısını sürüsünü malını orada aldım sürüye mala kapılıp mala m…
- basutçı isim UygurKarahanlı2. anlam: …racısız koşul üç koşul öğe tek bir koşuldan doğan koşulunun eksik olması…
- buŋsuz sıfat Orhon… öyle bol verir evine gireceksin dertsiz olacaksın hazineyi eksiksiz getirdi…
- bütrü zarf Karahanlı…ün dünya baştan başa misk ve amber koktu dileği neymiş daha eksiksizce…
- darnı isim Uygur…ı darani darani büyüsünü tutanlar büyük beden adlı daraniyi eksiksiz okuyup bitirse…
- edgüti zarf OrhonUygur… bağla der iyice düşünmeniz gerekir bir aylık perhizi iyice eksiksiz tutamadıysak…
- ev isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …yıl çile ormanında evden çıkmış rahip kişiler evini barkını eksiksiz hep getirdi evini barkını dağıttım eve barka bağlandıysak…
- fa Karahanlı…bu rabbinden bir lütuftur işte büyük kurtuluş budur sözünün eksik yazımı olabilir…
- iryapt isim Uygur…arı temiz öğütlere uyup prātimokṣa kurallarına ve davranışa eksiksiz olup…
- çınsız sıfat Uygurgerçek olmayan gerçekliği bulunmayan eksik öğretinin özü gerçek olmayan özdür…
- alḳan- fiil Uygurövgü dua etmek kutsamak kendi adına tam ve eksiksiz övgü dua etmediysek dua ederken…
- arıġla- fiil Karahanlıtanrı’yı her türlü eksiklikten arı tutmak tesbih etmek o’nu yüce tutun saygı gösterin sabah akşam tesbih edin…
- büdür- fiil Uygur…mek olgunlaştırmak için paramitayı tamamlayıp anlamın özünü eksiksiz tamamlamak için…
- egsü- fiil Uygureksilmek azalmak ev bark içinde tehlike zarar eksik olmaz budaların soyu kesilmez kıl kadar eksilmez kazancın itibarın azaldı ne kadar eksik bıraktı…
- eksü- fiil Karahanlı…ir eksilmez unsurlar bozuldu gücü azaldı vaktinde yiyeceğin eksik olmaz eksilirse yine koy tamamla her dolu olan boşalır bütünü eksilir…
- eksüt- fiil Karahanlı… eksilttiğini bildik firavun halkını kıtlık yılları ve ürün eksikliğiyle yakaladık hakkının eksiltilmesinden korkmaz ya da onları yavaş yavaş eksil…
- erdür- fiil Uygur…söyleyip sonuna dek tamamlamış olur kendine yarar sağlamada eksiksiz olup işi sonuna dek tamamlayarak sözün anlamıyla açıklayıp tamamlarsa…
- erksin- fiil Uygur2. anlam: …isinde etken neden egemen koşul egemen koşul denen yardımcı eksik olunca…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.