Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
3 Türkçe karşılık · 21 madde
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “ikisi” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- abruġlar sıfat Karahanlıiki taraf arasında gidip gelen kararsız kimseler ikisi arasında bocalayanlar ne bunlarla ne onlarla…
- adırt isim UygurKarahanlıfark ayrım ayrılık ikisinin arasında çok fark var şravakalarla ne farkı olur kötü sözünün iyiden farkı yok…
- aġın sıfat OrhonUygurKarahanlı…liyle konuşmazsa insanlar ona dilsiz der sağırlar dilsizler ikisinden biri dilsizdir hiçbir şeye gücü yetmez…
- ara isim OrhonUygurKarahanlıara arasında içinde aranızda insanlar arasında ikisi arasında topluluk içinde işleri arasında gök yer ve ikisinin arasındakiler…
- arala zarf Karahanlı2. anlam: arasında sen insanlar arasında durmazsan ikisi arasında dolaşmış sözü…
- atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: atlı süvari ordunun üçte ikisi atlı üçte biri yaya idi…
- ‘aziz sıfat Karahanlı…nrı’nın sıfatı olarak güçlü ve hikmet sahibi tanrı katından ikisi arasındakilerin güçlü çok bağışlayıcı rabbi daha güçlü olan daha zayıf olanı orad…
- bulduḳmaz Uygur…sinde itirazlar için bulunmaz geçerli değildir bu yüzden bu ikisi hakkındaki kusur geçerli değildir bu kusur geçerli değildir böyle bir sönme bulun…
- dalı Karahanlı… anlatan beyitte dinin ı ile dünyanın ı birbirine karşıttır ikisi yaklaşmaz yolları ayrıdır dal kol’ ya da yol’ anlamı beklenir…
- derviş sıfat Karahanlıyoksul fakir zengin de olsa yoksul da olsa tanrı ikisine de daha yakındır…
- eḍgürek sıfat Karahanlı2. anlam: en iyisi tanrı rızık verenlerin en hayırlısıdır ikisinin en seçkini en iyisi odur…
- ėki sayı OrhonUygurKarahanlı…yarak mızrakladı küçük kardeşim kül tigin ve iki şadla ayın ikisinde dağ içinde iki cin var iki nurlu saray güneş ve ay…
- ġar isim Karahanlıkur’an çevirisinde mağara o ikisi mağaradayken arkadaşına diyordu…
- iwe zarf Karahanlı…ığı yarındır aceleyle pişmiş yemeği yersen hastalık olur bu ikisiyle işe aceleyle yaklaşma ölüme hazırlan çabucak ibadet et uygunsuz kötü işten çab…
- çehar-daŋ isim Karahanlı…ni üçte iki miras payı eğer kız kardeşler iki kişi iseler o ikisine ölenin bıraktığından üçte iki düşer…
- çıġıltır özel ad Orhonşine usu yazıtında bir göl adı savaş yeri sekizinci ayın ikisinde çığıltır gölünde savaştım…
- itü- fiil Karahanlı…ek işi yoluna koyabilmek aklı olmayan adam işi başaramaz bu ikisi işi görmezse bilgiyi bırak kılıca sarıl beyine yardım edilmezse kul uzun süre baş…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.