Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
5 Türkçe karşılık · 19 madde
sürü 1
- aġıl isim OrhonUygurKarahanlıAğıl, hayvanların barındığı yer; sürü
sürülmek 1
- çıḳarıl- fiil KarahanlıÇıkarılmak, sürülmek; diriltilip çıkarılmak
sürüklemek 1
- ėlt- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Götürmek, ulaştırmak; sürüklemek; yok etmek
sürü sahibi 1
- igdişçi isim KarahanlıHayvan yetiştiricisi, sürü sahibi
sürüklenmek 2
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “sürü” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aġu isim OrhonUygurKarahanlıağı zehir yediğim yemeği bana zehir etti zehir sürüp zehirle büyüyle…
- aḳur isim Karahanlıahır ovada sürü sürü at ahırda katır…
- barḳın isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: … sözcüğünün belirtme biçimi evini barkını yak evini barkını sürüsünü yağmalamadım…
- barım isim OrhonUygurKarahanlı…çılır dökülür evini malını eksiksiz getirdi oğlunu karısını sürüsünü malını orada aldım sürüye mala kapılıp mala mülke hırsla…
- bıŋ sayı Orhon2. anlam: …binbaşıyı gönderdi çiklere binlik birlik gönderdim binliğim sürüp geldi…
- düşmanlıḳ isim Karahanlı…lık kin bir topluluğa olan düşmanlığınız sizi adaletsizliğe sürüklemesin tanrı’nın size düşmanlığı kendinize olan düşmanlığınızdan büyüktür kâfirle…
- elig isim OrhonUygurKarahanlı…nıktı elli yaşım bana elini değdirdi yüzünüze ve ellerinize sürün dilek taşı tutan el elinden taşıp verilmiş aş…
- erkeç isim UygurKarahanlıerkeç erkek keçi iğdiş erkeç teke oğlak bunlar koyun sürüsü için erkeç gibidir öncüdür…
- eŋrek isim Uygurparmak on parmağının tırnağına zehir sürüp…
- ikegü sayı OrhonUygurKarahanlı…si birlikte eğer ikisi iseler o ikisine ikisi ondan yediler sürülerini geri çeviren iki kadın halk ile il ikiye bölündüğünde iki adı birlikte birle…
- al- fiil OrhonUygurKarahanlı… bir ülkeyi halkı zapt etmek ordusunu mızrakladı ilini aldı sürüsünü malını orada aldım ülke fetheden onu kılıçla aldı…
- alḳ- fiil OrhonUygurKarahanlı…mek bütün tutkuları tamamen tüketmiş tembellik beni tüketti sürüleri sığırları koyunları yok eder hepsini yok ettik…
- aşıl- fiil Uygur… tanrısal kutları güçleri parıltıları artsın adı sanı artıp sürüsü yıl yıl artar zengin olur…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.