İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

baġ isim

Tanım

  1. Bağ, ip; zincir, pranga: “örtlüg temirlig baglar üze yaturur” kızgın demir zincirlerle yatırırlar; “baġda buḳaġuda yatıp” bağda, prangada yatıp; “saḳınç ḳaḍġu baġın yöreyin” kaygı ve tasa bağını çözeyim; “aġı barımḳa tegip baġın sesip” hazineye ulaşıp bağını çözüp. Tanıklar: KİPMaitKB
  2. (Budist) insanı sansaraya bağlayan tutku bağı: “nirvannıŋ baġtın öŋi üdrülmekig” nirvananın bağlardan ayrı oluşunu; “tınlıġlar baġıntın” canlıları bağlarından (kurtarmak); “yeklerke bagı bolzun” cinlere bağ olsun. Tanıklar: AbhMan
  3. (Budist) soy, cins: “baġın uġuşın tözin” soyunu, cinsini, kökenini. Tanıklar: ShoR
  4. (Farsça) bağ, bahçe: “baġ bustan ḳarşılar” bağlar, bostanlar, köşkler; “yėrin suvın baġın borluḳın” yerini suyunu, bahçesini bağını. Tanıklar: MaitKuT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): baġ — yalın hâliyle 31 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • baġı 8 (KB) · bagı 2 (Man)
  • baġda 3 (KİP, ShoR) · bagda 1 (Mait)

Çekimli biçimler (16):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 4.2.2/23–25 toquzunç énç qut qolu küz -üş öritü teginür mn alqu qamıġ baġda buqaġu -ta berklenmiş irinç yarlıġ tınlġlar baġıntın buqaġusıntın boşulzun …
Sho.Rosia 4.2.2/23–25 … tü teginür mn alqu qamıġ baġda buqaġu -ta berklenmiş irinç yarlıġ tınlġlar baġıntın buqaġusıntın boşulzunlar
Sho.Rosia 6.2.2.3 tegüçi at baġ 生處 /// 7) ///[san]ga işi negü ol nomı-nıŋ arıġ sü[zök] /// 8) /// braman-l …
Sho.Rosia 6.2.2.4/32–33 /// baġın uġuş-ın töz-in yme ök yene /// [q]ıldı
Sho.Rosia 7.2 /135–146 … z mn 質直質直所 köni kö[nisinçe ///] 能息 usar sn amırtġurġalı 亦能以縄繁縛於[風 yme uyur baġ üze ḳoşġalı baġalı] yêlig 以一杷土断 bir atuḍ topraḳ üz-e 我行 m(e)n yorıdu[ḳ 信智 …
Sho.Rosia 7.2 /201 ] uz uḳup yêrtinçü-nüŋ atın baġın ::
Sho.Rosia 7.2 /219 netegin oz-] tuŋ ḳutrultuŋ baġ-tın ::
Sho.Rosia 7.2 /221 a[z amranmaḳ bolur berk] baġ ::
Sho.Rosia 8.3 /232–234 … ḍerip anta öŋi bo sansar içinde kadgi-visanakalpiki pratikabut-lar-ta altı baġ üzeki arḫant-larda 上天下人 yértinçü-sinde 一 antaġ tınlġ yoḳ bo {艹+廾} -ḳa oḫşa …

Aynı gövdeden maddeler

“bag” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).